Η μοναξιά της Notre-Dame

Δεν ήταν παρά ο μεγάλος κρότος μια κατάρρευσης που είχε ξεκινήσει από καιρό. Ο χθεσινός λυγμός για το ολοκαύτωμα στο κέντρο του Παρισιού απέπνεε οσμή υποκρισίας. Η Παναγία των Παρισίων, όπως γνώριζαν όσοι είχαν ασχοληθεί στο παρελθόν, έδινε μόνη τη μάχη της επιβίωσης εδώ και χρόνια. Την τελευταία διετία ο καθεδρικός ναός διενεργούσε έναν μεγάλο, αγωνιώδη έρανο για τη συντήρησή του καθώς τεράστια προβλήματα ταλάνιζαν τον βασανισμένο σκελετό του κτιρίου. Το κρατικό κονδύλι δεν ήταν αρκετό για την απαραίτητη ανακαίνιση. Και το μοναδικό αποτύπωμα της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς είχε αφεθεί στην καλοσύνη των ιδιωτών. Hταν το μνημείο με τη μεγαλύτερη επισκεψιμότητα στη Γαλλία: Κάθε χρόνο σχεδόν 14 εκατομμύρια άνθρωποι από ολόκληρο τον πλανήτη περνούσαν τις εμβληματικές πύλες του για να δουν από κοντά τη Notre-Dame των παιδικών μας αναγνωσμάτων. Τη Notre-Dame της παγκόσμιας αρχιτεκτονικής, του γαλλικού κινηματογράφου, των κοινωνικών συγκρούσεων μιας από τις πιο ενδιαφέρουσες πολιτικά χώρες της Ευρώπης.

Τίποτε από αυτά δεν ήταν ως φαίνεται αρκετό για να πείσει το γαλλικό κράτος ότι θα πρέπει να διατεθεί επαρκές ποσό από τον κρατικό προϋπολογισμό ώστε να συντηρηθεί αυτή η ανεκτίμητη κληρονομιά. Η γαλλική κυβέρνηση είχε μάλλον άλλες έγνοιες. Και άλλα έξοδα: Οι ρουκέτες για τη Συρία και τα χημικά για τα Κίτρινα Γιλέκα είναι δραστηριότητες που κοστίζουν. Toν Σεπτέμβριο του 2018 η κυβέρνηση Μακρόν ανακοίνωνε την απόφασή της να αυξήσει τις στρατιωτικές της δαπάνες της κατά 20% φτάνοντας τα 35,9 δισ. ευρώ, στο πλαίσιο υλοποίησης της απόφασης για αύξηση της οικονομικής συμμετοχής της χώρας στο ΝΑΤΟ ύστερα από πιέσεις των ΗΠΑ. Με στόχευση ο προϋπολογισμός για τις ειδικές δυνάμεις να ανέλθει το 2025 στα σχεδόν 49 δισ. ευρώ, όλοι δήλωναν αισιόδοξοι.

Την ίδια περίοδο η Notre-Dame έδινε τον δικό της αγώνα. Ο διευθυντής επικοινωνίας και ο πρόεδρος του Ιδρύματος «Φίλοι της Παναγίας των Παρισίων» αναχωρούσαν για ένα ακόμη ταξίδι εκτός συνόρων με σκοπό την αναζήτηση χρημάτων. Το γαλλικό κράτος, των 35 δισ. ευρώ σε αμυντικές δαπάνες, είχε αποφασίσει ότι έχει τη δυνατότητα να συμμετέχει στην ανακαίνιση του ναού με μόλις 2 εκατομμύρια ευρώ ανά έτος σε πρώτη φάση και με 4 εκατομμύρια ευρώ για τα επόμενα δέκα χρόνια. «Ο καθεδρικός ναός της Παναγίας των Παρισίων χρειάζεται απελπισμένα ανακαίνιση» ανέφεραν οι υπεύθυνοι σε καμπάνιες αναζήτησης φιλότεχνων μαικήνων, υπολογίζοντας το συνολικό κόστος σε 150 εκατομμύρια ευρώ και τις επείγουσες εργασίες σε 40 εκατομμύρια. «Δυστυχώς η κατάσταση του κτιρίου είναι πολύ κακή. Είναι κάτι που δεν γίνεται αμέσως αντιληπτό, επειδή η πρόσοψη ανακανίστηκε τη δεκαετία του ’90. Το σχεδόν 100 μέτρων ύψους καμπαναριό του και οι 12 Απόστολοι έχουν ρωγμές και πρέπει να επισκευαστούν, η πέτρα έχει διαβρωθεί και κομμάτια τους πέφτουν, το πλαίσιο των βιτρό έχει χαλαρώσει» σημείωναν  παραθέτοντας μια μακρά λίστα προβλημάτων.

Πράγματι ανταποκρίθηκαν πολλοί. Από το υστέρημά τους μικροί και μεγαλύτεροι δωρητές, κυρίως από τη Γαλλία και τις Ηνωμένες Πολιτείες, έδωσαν το «παρών» πριν η παγκόσμια κοινότητα δακρύσει στη θέα του φλεγόμενου καθεδρικού. Κάπως έτσι, όμως, το μνημειώδες αριστούργημα όδευε στην όγδοη εκατονταετηρίδα του ουσιαστικά απροστάτευτο, σε έναν δρόμο όπου το παραμικρό, μια απειροελάχιστη σπίθα, ένα ισχυρό φυσικό φαινόμενο θα μπορούσε να φέρει την καταστροφή. Δυστυχώς, η Παναγία των Παρισίων παραδόθηκε εγκαταλελειμμένη από την κρατική μέριμνα στις φλόγες. Και ο καπνός δεν μπόρεσε να κρύψει την υποκρισία: Σε ένα οικονομικό σύστημα δομημένο στο κέρδος, οι άνθρωποι και ο πολιτισμός περισσεύουν.