Νοτρ Νταμ

Ακούω με σκεπτικισμό την γκρίνια διαφόρων επειδή τα κανάλια δεν διέκοψαν προχθές το πρόγραμμά τους για να δείξουν την καιόμενη Παναγία των Παρισίων. Κατά τη γνώμη μου, άριστα έπραξαν τα κανάλια. Συμπεριφέρθηκαν με αυτογνωσία. Από την κλάψα και τις άσχετες γενικολογίες (αυτό συνήθως σημαίνει live μετάδοση), προτιμότερα τα ριάλιτι και τα πολιτικά τοκ σόου. Οσοι ήθελαν να ενημερωθούν, άλλωστε, είχαν καλύτερες και αμεσότερες πηγές – ζούμε, ευτυχώς, στην εποχή του Διαδικτύου.

Υπάρχει μια αντίληψη ότι ένα συμβάν αποκτά σημασία αν το δείξουν τα ΜΜΕ – όσο περισσότερη έμφαση, τόσο περισσότερη σημασία. Η άποψη αυτή αποθεώνει την τουριστική πλευρά της ενημέρωσης, εντέλει την τουριστική στάση απέναντι στη ζωή. Στην ουσία, η είδηση είναι δυο γραμμές και μια φωτογραφία. Σημασία λοιπόν δεν έχει η αποθέωση της θεαματικής διάστασης του συμβάντος. Σημασία έχει η ανάδειξη της σημασίας της καταστροφής, υλικής και πολιτιστικής.

Οποια ενημέρωση και να είχες, τι θα μπορούσες να πεις χωρίς την αθάνατη περιγραφή του Ουγκό; Κατά τον τεράστιο εκπρόσωπο του γαλλικού ρομαντισμού του 19ου αιώνα, η Παναγία των Παρισίων είναι μια εκτενής συμφωνία από πέτρα. «Εργο κολοσσιαίο ενός ανθρώπου κι ενός λαού, ομοιογενές μαζί και πολύπλοκο, όπως οι Ιλιάδες και τα μεσαιωνικά μας έπη που είναι αδέρφια της προϊόν αξιοθαύμαστο, προϊόν συνεργασίας όλων συνολικά των δυνάμεων μιας εποχής, στην κάθε πέτρα του οποίου βλέπουμε να αναδεικνύεται με χίλιους τρόπους η δημιουργική φαντασία του τεχνίτη, πειθαρχημένη απ’ την ιδιοφυΐα του καλλιτέχνη• μορφή ανθρώπινης δημιουργίας, με λίγα λόγια, ισχυρής και γόνιμης σαν τη θεία δημιουργία, απ’ την οποία μοιάζει να έχει πάρει και τα δύο στοιχεία του χαρακτήρα της: ποικιλομορφία, αιωνιότητα» (Βικτόρ Ουγκό, «Η Παναγία των Παρισίων», μετάφραση: Ανδρέας Παππάς, Βάνα Χατζάκη, Σμίλη, 2005).

Αυτή την καθαρή ερμηνεία του συγγραφέα, άραγε, ποια σύγχρονη ανάλυση θα μπορούσε να την προσφέρει; Ποια σημερινή προσέγγιση μπορούσε να υπερβεί τους θρησκευτικούς διαχωρισμούς και τις ιδεολογικές αναγνώσεις, την αξία χρήσης του μνημείου από τις εκκοσμικευμένες ιδιοτέλειες, προκειμένου να αποτίσει φόρο τιμής σε αυτό που η Παναγία των Παρισίων συμβολίζει για την ανθρωπότητα: την πίστη στην ανθρώπινη δημιουργία και στους συντελεστές της, τον καλλιτέχνη και τον τεχνίτη; Τη διαχρονική πίστη στον άνθρωπο και στους πολιτισμούς του – που θα ξαναχτίσει το μνημείο. Και θα χτίζει καινούργια στο μέλλον.