Πέταξε, αλλά προς αβέβαιο μέλλον

Ο Μαρκ Αλεν, ο δισεκατομμυριούχος συνιδρυτής της Microsoft που έφυγε πρόωρα από τη ζωή τον περασμένο Οκτώβριο, θα ήταν υπερήφανος. Η Stratolaunch Systems, η εταιρεία που ξεκίνησε το 2011, πραγματοποίησε με επιτυχία το Σάββατο την πρώτη, δοκιμαστική πτήση του μεγαλύτερου αεροπλάνου στον κόσμο, του Roc. Το σχήμα, όσο και το μέγεθός του, είναι εντυπωσιακό. Η αποστολή του, ιδιαίτερη: το Roc δεν θα μεταφέρει επιβάτες, φιλοδοξεί να χρησιμοποιείται ως πλατφόρμα εκτόξευσης, σε υψόμετρο 10 χιλιομέτρων, για πυραύλους που θα μεταφέρουν δορυφόρους. Και όμως, το μέλλον του είναι κάτι περισσότερο από αβέβαιο.

Το Roc έχει δύο ατράκτους, έξι κινητήρες Boeing 747 και ένα άνοιγμα φτερών που φτάνει τα 117 μέτρα, σχεδόν κατά 50% μεγαλύτερο από εκείνο ενός Airbus A380 (79,75 μέτρα). Κατά την παρθενική του πτήση, το πρωί του Σαββάτου, έφτασε σε ύψος 5.182 μέτρων και ανέπτυξε μέγιστη ταχύτητα 304 χιλιομέτρων / ώρα. Το αεροσκάφος, που κατασκευάστηκε από την εταιρεία αεροναυπηγικής μηχανικής Scaled Composites, απογειώθηκε από το αεροδρόμιο και «διαστημοδρόμιο» της ερήμου Μοχάβι, στην Καλιφόρνια, στις 6:58 π.μ. τοπική ώρα και παρέμεινε στον αέρα για δυόμισι ώρες, πριν επιστρέψει στην αφετηρία του. Απώτερος σκοπός του, είναι να καταστήσει την ανάπτυξη δορυφόρων «τόσο εύκολη όσο και η κράτηση μίας θέσης σε αεροπλάνο». Οι κατασκευαστές του το προορίζουν για να μεταφέρει και να αφήνει σε ύψος 10 χιλιομέτρων έναν πύραυλο έως 226 τόνων, η μηχανή του οποίου θα τίθεται τότε σε λειτουργία ώστε να τον οδηγεί στο διάστημα, όπου θα θέτει σε τροχιά δορυφόρους: μία πιο απλή μέθοδος εκτόξευσης διαστημικών οχημάτων από τις κλασικές εκτοξεύσεις πυραύλων, καθώς για να επιτευχθεί αρκεί ένας μεγάλος διάδρομος απογείωσης. «Υπάρχει άραγε κάποια κατάρα που βαρύνει τους διεκδικητές του τίτλου του μεγαλύτερου αεροσκάφους στον κόσμο;», αναρωτιόταν εντούτοις χθες η «Le Figaro».

Θα έχει άραγε το τεράστιο Roc της Stratolaunch μία περισσότερο επιτυχημένη εμπορική καριέρα από εκείνη του Airbus A380, η παραγωγή του οποίου σταμάτησε τον Φεβρουάριο του 2019; – συνέχιζε η γαλλική εφημερίδα. Ή θα καταλήξει μετά την πρώτη του πτήση στο βάθος κάποιου υπόστεγου, όπως το Spruce Goose του αμερικανού δισεκατομμυριούχου Χάουαρντ Χιουζ, ο προηγούμενος κάτοχος του ρεκόρ του μεγαλύτερου ανοίγματος φτερών στον κόσμο; Για να μην ξεχνάμε το Bristol Brabazon, το «μεγαλύτερο επιβατηγό αεροσκάφος στον κόσμο» που είχαν σχεδιάσει οι Βρετανοί τη δεκαετία του 1940, αλλά δεν ξεπέρασε ποτέ το στάδιο του πρωτότυπου αφού δεν βρήκε αγοραστή.

Το Roc επρόκειτο αρχικά να μεταφέρει κάτω από το κεντρικό του πτερύγιο έναν πύραυλο ειδικά κατασκευασμένο από την SpaceX του Ελον Μασκ – το σχέδιο αυτό όμως εγκαταλείφθηκε στα τέλη του 2012. Η Stratolaunch στράφηκε τότε προς την εταιρεία Orbital ATK, ζητώντας της να αναπτύξει μία πιο ισχυρή βερσιόν του πυραύλου της Pegasus – και αυτό το σχέδιο εγκαταλείφθηκε, το 2016. Εφεξής, η αμερικανική εταιρεία προσανατολίζεται στη μεταφορά, σε μία μόνο πτήση, τριών μικρών πυραύλων Pegasus XL, που θα επιτρέπουν όμως την εκτόξευση μόνο τριών μικρών δορυφόρων, βάρους 440 κιλών ο καθένας – πολύ μακριά από τους 6,1 τόνους που θα μπορούσε να μεταφέρει ο πύραυλος με τον οποίο έπρεπε κανονικά να την εφοδιάσει η SpaceX. Και επιπλέον, οι κληρονόμοι του Μαρκ Αλεν λένε ότι δεν επιθυμούν πλέον να επενδύσουν μεγάλα κεφάλαια στο πρόγραμμα Stratolaunch. Τέλη Ιανουαρίου, μάλιστα, έγινε γνωστό ότι 50 από τους τελευταίους 70 εργαζομένους της έχασαν τη δουλειά τους.