Οι διαδηλωτές δεν παραιτούνται

Σε αναβρασμό συνεχίζουν να βρίσκονται Αλβανία και Σερβία καθώς επαναλαμβάνονται σε Τίρανα και Βελιγράδι κάθε Σάββατο μεγάλες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις, μέσα σε κλίμα έντονης αντιπαράθεσης. Και στις δύο περιπτώσεις αίτημα των διαδηλωτών είναι η παραίτηση της κυβέρνησης και η διενέργεια πρόωρων εκλογών. Οι διαδηλωτές δεν δείχνουν καμία πρόθεση να σταματήσουν τις διαμαρτυρίες τους. Η άνοιξη στα Βαλκάνια κρύβει ένταση.

ΑΛΒΑΝΙΑ

«Ράμα, φύγε, παραιτήσου»

Στα Τίρανα το Σάββατο οπαδοί της αντιπολίτευσης διαδήλωσαν μπροστά από το Κοινοβούλιο ζητώντας από τη σοσιαλιστική κυβέρνηση του Εντι Ράμα να παραιτηθεί και να προκηρύξει πρόωρες εκλογές. Κάποιοι από τους διαδηλωτές προσπάθησαν να εισβάλλουν στο κτίριο της Βουλής, με την αστυνομία να απαντά με δακρυγόνα και νερό. Στην κεντρική πλατεία της αλβανικής πρωτεύουσας χιλιάδες διαδηλωτές από όλη τη χώρα συγκεντρώθηκαν κρατώντας πανό. Πολλοί παρέμειναν επί αρκετή ώρα στα σκαλιά του κτιρίου φωνάζοντας συνθήματα εναντίον του πρωθυπουργού Εντι Ράμα, όπως «Ράμα, φύγε, παραιτήσου» και «Διεφθαρμένη κυβέρνηση».

Τουλάχιστον 15 διαδηλωτές αντιμετώπισαν προβλήματα από τα δακρυγόνα που πέταξε η αστυνομία, γνωστοποίησε το Δημοκρατικό Κόμμα, το οποίο απηύθυνε κάλεσμα για την κινητοποίηση μαζί με το κόμμα MSI. Το υπουργείο Εσωτερικών έκανε λόγο για 5 τραυματίες αστυνομικούς που διακομίστηκαν σε νοσοκομεία. Στην ομιλία του προς τους διαδηλωτές, ο επικεφαλής του Δημοκρατικού Κόμματος, Λουλζίμ Μπασά, ζήτησε τη διενέργεια «πρόωρων εκλογών», τη συγκρότηση «μιας μεταβατικής κυβέρνησης χωρίς την συμμετοχή του Ράμα» για να επιβλέψει τις εκλογές αυτές, όπως και την «αποχώρηση της κυβέρνησης Ράμα». «Σας καλώ στην αντίσταση και την εξέγερση για την ανατροπή Ράμα!» φώναξε στο πλήθος προτρέποντάς τους σε καθημερινές διαδηλώσεις. Το κεντροδεξιό Δημοκατικό Κόμμα που ηγείται της αντιπολίτευσης κατηγορεί τη σοσιαλιστική κυβέρνηση του πρωθυπουργού Εντι Ράμα για διαφθορά και δεσμούς με το οργανωμένο έγκλημα, κάτι που η κυβέρνηση αρνείται.

Ο πρωθυπουργός Ράμα που βρισκόταν σε ταξίδι στο εξωτερικό, καταδίκασε τις επιθέσεις σε αστυνομικούς, γράφοντας στο Twitter ότι η αστυνομία «πρέπει να αντιμετωπίσει τις υπερβολές μια απεγνωσμένης πολιτικής». Στις διαδηλώσεις που συνεχίζονται από τα μέσα Φεβρουαρίου, οπαδοί της αντιπολίτευσης έχουν επανειλημμένα προσπαθήσει να κάνουν έφοδο σε κυβερνητικά κτίρια, με την αστυνομία να τους εμποδίζει βίαια. Οι βουλευτές της αντιπολίτευσης έχουν εγκαταλείψει τις έδρες τους στο Κοινοβούλιο. Αν και κάποιες από τις κενές έδρες έχουν καλυφθεί από άλλους υποψηφίους των αντιπολιτευτικών κομμάτων, οι σοσιαλιστές που κυβερνούν έχουν 74 από τις 140 έδρες του αλβανικού Κοινοβουλίου.

Τον Ιούνιο, η Αλβανία περιμένει απάντηση από την Ευρωπαϊκή Ενωση εάν θα ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις για να γίνει πλήρες μέλος της Ενωσης. Την ίδια περίοδο θα πραγματοποιηθούν και αυτοδιοικητικές εκλογές.

ΣΕΡΒΙΑ

Από το Bella Ciao έως τον εθνικό ύμνο

Χιλιάδες ήταν οι αντικυβερνητικοί διαδηλωτές που συγκεντρώθηκαν και στο κέντρο του Βελιγραδίου το Σάββατο για να διαμαρτυρηθούν εναντίον της κυβέρνησης του προέδρου Βούτσιτς και του Προοδευτικού Κόμματος, ζητώντας μεγαλύτερη ελευθερία στα ΜΜΕ και δίκαιες εκλογές. Οι ηγέτες της αντιπολίτευσης πρότειναν τη δημιουργία μεικτής διακομματικής επιτροπής που θα θέσει τα όρια του πολιτικού αγώνα, διασφαλίζοντας ίδιους όρους για όλα τα κόμματα και ισότιμη προβολή τους από τα δημόσια ΜΜΕ.

Η ειρηνική διαδήλωση διοργανώθηκε από τη Συμμαχία για τη Σερβία, μια ομάδα στην οποία συμμετέχουν 30 κόμματα και οργανώσεις, η οποία ξεκίνησε εβδομαδιαίες διαδηλώσεις τον Δεκέμβριο. Η συγκέντρωση ξεκίνησε από τη Βουλή με ομιλίες προσωπικοτήτων και ακολούθησε πορεία σε κεντρικούς δρόμους της πόλης. Ο αρχηγός του κινήματος DVERI Μπόσκο Ομπράντοβιτς τόνισε στην ομιλία του: «Γελιέται ο Βούτσιτς αν πιστεύει ότι η αντιπολίτευση θα υποχωρήσει και θα παραιτηθεί από το αίτημα για ελεύθερες εκλογές».

Εδώ και πέντε μήνες, κάθε Σάββατο, στο Βελιγράδι γίνονται διαδηλώσεις εναντίον της «πολιτικής βίας» του Βούτσιτς. Είναι γνωστές ως «1 στα 5 εκατομμύρια» και αυτό αναγράφεται παντού – από τις αφίσες στους δρόμους έως τις καρφίτσες που φορούν οι νέοι που παίζουν ταμπούρλα και τραγουδάνε από το Bella Ciao έως τον εθνικό ύμνο. Ενα σύνθημα που δημιούργησε ο ίδιος ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς όταν είχε δηλώσει τον Δεκέμβριο, στην αρχή των διαδηλώσεων: «Δεν θα παραιτηθώ ακόμα κι αν 5 εκατομμύρια κατέβουν σε διαδηλώσεις». Βέβαια, όσο σίγουρος κι αν δείχνει ο πρόεδρος της Σερβίας, η μεγάλη διάρκεια των διαδηλώσεων φαίνεται να έχει αλλάξει το πολιτικό κλίμα. Χθες η αντιπολίτευση κατήγγειλε ότι δεν μπόρεσαν να μεταβούν στην πρωτεύουσα εκείνοι που το ήθελαν από άλλες πόλεις, διότι οι περισσότεροι ιδιοκτήτες μεταφορικών μέσων αρνήθηκαν να νοικιάσουν τα λεωφορεία τους.

Το φυτίλι που άναψε αυτή τη φωτιά των διαδηλώσεων που δεν λέει να κοπάει ήταν η απόπειρα δολοφονίας του Μπόρκο Στεφάνοβιτς, ηγέτη ενός αριστερού κόμματος της αντιπολίτευσης: Στις 23 Νοεμβρίου πέντε άνδρες με μάσκες εμφανίσθηκαν στο σπίτι του στο Κρούσεβατς. Την επόμενη ημέρα το πρησμένο πρόσωπο και το ματωμένο πουκάμισο του Στεφάνοβιτς προκάλεσε οργή σε ολόκληρη τη χώρα. Εκτός αυτού τους τελευταίους μήνες δημοσιογράφοι και αντίπαλοι της κυβέρνησης έχουν δεχθεί επιθέσεις, με τη χώρα να πέφτει 10 θέσεις σε μια χρονιά στη διεθνή κατάταξη με τις χώρες που σέβονται την ελευθερία του Τύπου.

Υπάρχει περίπτωση οι διαδηλώσεις να οδηγήσουν σε κάποια μεγάλη αλλαγή; «Δεν νομίζω ότι θα δούμε κάτι στο άμεσο μέλλον», σχολιάζει ο Μάρκο Χόαρ, πολιτικός επιστήμονας και ιστορικός της πρώην Γιουγκοσλαβίας. «Οι διαδηλωτές δεν έχουν ακόμα κάποιο ξεκάθαρο σχέδιο για πιθανές εκλογές. Και υπάρχει κάποια ανησυχία επειδή φαίνεται σε όλο αυτό να ηγείται ο ηγέτης του Dveri που είναι ακραία εθνικιστικό κόμμα».