«Η φυλακή θα… ζουγκλοποιείται!»

Το τρίπτυχο ασφάλεια, ανθρωπισμός, κοινωνική επανένταξη που θεωρείται πυξίδα για τη λειτουργία του σωφρονιστικού συστήματος έχει πάψει εδώ και πολύ καιρό να ισχύει για τις ελληνικές φυλακές, όπως καταδεικνύουν τα τελευταία περιστατικά βίας.

«Οσο η πολιτεία είναι απούσα και δεν αντιλαμβάνεται το μέγεθος του προβλήματος, τόσο η φυλακή θα… ζουγκλοποιείται». Αυτό περιγράφει γλαφυρά μιλώντας στα «ΝΕΑ» ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Σωφρονιστικών Υπαλλήλων Ελλάδας Σπύρος Καρακίτσος, θέλοντας να δείξει ποια είναι η κατάσταση που επικρατεί σήμερα στις φυλακές της χώρας.

ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΒΙΑΣ. Τους τελευταίους μήνες τα φαινόμενα βίας έχουν ενταθεί. Δολοφονικές επιθέσεις, με περιγραφές που παραπέμπουν σε «σκληρές» σκηνές κινηματογραφικών ταινιών, συμπλοκές μεταξύ κρατουμένων, μαστιγώματα κρατουμένων, αλλά και ξυλοδαρμοί με θύματα σωφρονιστικούς υπαλλήλους μονοπωλούν τον τελευταίο καιρό την επικαιρότητα.

Οι βίαιες επιθέσεις έχουν ξεφύγει από τη «μητροπολιτική φυλακή», όπως αποκαλείται η φυλακή του Κορυδαλλού και έχουν επεκταθεί και σε άλλα σωφρονιστικά καταστήματα. Τα τελευταία περιστατικά – το μαστίγωμα κρατουμένων στις φυλακές του Κορυδαλλού και η δολοφονία έλληνα κρατουμένου από αλβανό συγκρατούμενό του, οι οποίοι μάλιστα σε λίγο καιρό θα αποφυλακίζονταν – προκάλεσαν την παρέμβαση της Εισαγγελέως του Αρείου Πάγου Ξένης Δημητρίου, η οποία ζήτησε τη διενέργεια ποινικής προκαταρκτικής εξέτασης από τους κατά τόπο αρμόδιους συναδέλφους της για την απόδοση ευθυνών.

Και δεν είναι η πρώτη φορά που η ανώτατη εισαγγελική λειτουργός παρεμβαίνει το τελευταίο διάστημα για τέτοιου είδους εγκληματικές πράξεις σε διάφορες φυλακές της χώρας. Υστερα από δικό της έγγραφο, όπως είναι γνωστό, και με βάση απόφαση της Ολομέλειας του Εφετείου της Αθήνας, ανατέθηκε στον εφέτη – ειδικό ανακριτή Ευτύχη Νικόπουλο η δικαστική έρευνα για την αποκαλούμενη «μαφία των φυλακών», που μοιάζει να αποτελεί την κορυφή του παγόβουνου σε σχέση με όσα συμβαίνουν.

Η «ΜΑΦΙΑ ΤΩΝ ΦΥΛΑΚΩΝ». Πρόκειται για μία πολύ σοβαρή – κατά γενική ομολογία – υπόθεση που βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη και έχει ήδη οδηγήσει στη φυλακή δύο δικηγόρους για συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση, ενώ στο «μικροσκόπιο» του δικαστικού λειτουργού βρίσκονται – κατά πληροφορίες – και άλλοι δικηγόροι. Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι πολλές φυλακές λειτουργούν στα όρια του… κόκκινου κάθε μέρα, «το υπουργείο Δικαιοσύνης δεν αποδέχεται το μέγεθος του προβλήματος. Μιλά για fake news και επικοινωνιακή πολιτική», όπως επισημαίνει ο Σπύρος Καρακίτσος, σημειώνοντας πως «όλα όσα έχουν συμβεί ήταν μαθηματικώς αναμενόμενα».

Σύμφωνα με τον Σπύρο Καρακίτσο «οι φυλακές ήταν εδώ και χρόνια προβληματικές. Σιγά σιγά όμως το πρόβλημα διογκώθηκε. Ολο το βάρος δόθηκε στην αποσυμφόρηση, μέτρο που στήριξαν και οι σωφρονιστικοί υπάλληλοι. Το διάστημα αυτό, κερδίζαμε χρόνο, αλλά δεν έγιναν οι αναγκαίες παρεμβάσεις και δεν ελήφθησαν τα αναγκαία μέτρα, με αποτέλεσμα το πρόβλημα να διογκωθεί» συμπληρώνει ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας των Σωφρονιστικών Υπαλλήλων, απευθύνοντας κάλεσμα για στρατηγικό σχεδιασμό του συστήματος λειτουργίας των φυλακών, που δεν μπορούν να λειτουργήσουν ούτε με ευχολόγια ούτε με «πολιτική της κορδέλας». Χωρίς να παραβλέπει τα τρωτά και του χώρου που εκπροσωπεί ο Σπύρος Καρακίτσος, επικαλούμενος επίσημα στοιχεία αναγνωρίζει ότι «τα νταραβέρια στη φυλακή είναι πιο έντονα», ενώ την ίδια ώρα η υποστελέχωση, μαζί με την έλλειψη σύγχρονων μέσων ασφάλειας, παραμένουν τα μεγάλα αγκάθια.

ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΑ – ΣΟΚ. Αξίζει να σημειωθεί ότι σε άλλες χώρες της Ευρώπης η αντιστοιχία σωφρονιστικών υπαλλήλων και κρατουμένων είναι ένας ανά πέντε ή έξι, ενώ στην Ελλάδα ένας ή δύο φύλακες έχουν υπό την εποπτεία τους μία ολόκληρη πτέρυγα, που μπορεί να αριθμεί 350 κρατουμένους! Μεταξύ των προτάσεων που έχουν κατά καιρούς διατυπωθεί, αλλά δεν έχουν εφαρμοστεί, είναι:

n Ο διαχωρισμός των κρατουμένων, γιατί δεν μπορεί να μένουν στο ίδιο κελί ένας κατηγορούμενος που μπαίνει για πρώτη φορά στη φυλακή, με έναν ισοβίτη ή έναν υπότροπο κρατούμενο.

n Η λειτουργία των αγροτικών φυλακών που εδώ και πολλά χρόνια πολλές εξ αυτών υπολειτουργούν. Η κατάσταση στις ελληνικές φυλακές έχει στηλιτευτεί στο παρελθόν και από την Επιτροπή του Συμβουλίου της Ευρώπης που επανειλημμένως έχει καλέσει την εκάστοτε κυβέρνηση να λάβει μέτρα. Δεν είναι τυχαίο ότι οι συνθήκες κράτησης, ο υπερπληθυσμός των φυλακών, καθώς και η ελλιπής παροχή ιατρικής φροντίδας έχει φέρει πολλές φορές την Ελλάδα υπόλογη ενώπιον του Δικαστηρίου του Στρασβούργου.

Για τον λόγο αυτό μάλιστα η χώρα μας μετρά και ουκ ολίγες καταδίκες, με αποτέλεσμα να βρίσκεται ψηλά στη λίστα των χωρών που παραβιάζουν τις σχετικές διατάξεις της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Το πρόβλημα, όπως λένε πηγές από τον χώρο των φυλακών, είναι υπαρκτό και κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου προς τους αρμόδιους του υπουργείου Δικαιοσύνης θυμίζοντας πως η λειτουργία των φυλακών δεν αφορά μόνο τους σωφρονιστικούς υπαλλήλους και τους έγκλειστους, αλλά η λειτουργία τους συνδέεται με τη λειτουργία του κράτους δικαίου.