Χρήση ανοσοθεραπείας στο μικροκυτταρικό καρκίνωμα πνεύμονα

Το μικροκυτταρικό καρκίνωμα πνεύμονα αποτελεί ξεχωριστό υπότυπο των καρκίνων πνεύμονα με ιδιαίτερα επιθετική συμπεριφορά και κακή πρόγνωση για την οποία δυστυχώς δεν υπήρξε ουσιαστική  θεραπευτική εξέλιξη τα τελευταία 20 χρόνια. Η πρώτη καινούργια θεραπευτική επιλογή που πήρε έγκριση από τον Αμερικανικό Οργανισμό Φαρμάκων (FDA) το 2018 για αυτό το νεόπλασμα ήταν η ανοσοθεραπεία και συγκεκριμένα το αντίσωμα νιβολουμάμπη που εγκρίθηκε ως 3ης γραμμής θεραπεία. Εκτοτε όμως έχουν υπάρξει νεότερα αποτελέσματα που έχουν διαμορφώσει ένα νέο θεραπευτικό τοπίο με τη χρήση της ανοσοθεραπείας.

Συγκεκριμένα, τον Δεκέμβριο του 2018 ανακοινώθηκε μία μελέτη που εξέτασε το όφελος από την προσθήκη της ανοσοθεραπείας με τη μορφή του αντι-PD-L1 αντισώματος ατεζολιζουμάμπη στην καθιερωμένη χημειοθεραπευτική αγωγή με ετοποσίδη και πλατίνα ως αρχική αντιμετώπιση της νόσου. Η μελέτη κατέδειξε ότι η προσθήκη ατεζολιζουμάμπης αύξησε σε στατιστικά σημαντικό βαθμό τόσο την επιβίωση μέχρι την πρόοδο νόσου όσο και τη συνολική επιβίωση στους ασθενείς με μικροκυτταρικό καρκίνο πνεύμονα και εκτεταμένη νόσο. Η συγχορήγηση ανοσοθεραπείας και χημειοθεραπείας δεν ανέδειξε προβλήματα ασφαλείας και με βάση τα αποτελέσματα αυτά ο FDA έδωσε έγκριση στη χρήση του φαρμάκου τον Μάρτιο του 2019.

Επιπλέον, τον Απρίλιο 2019 ανακοινώθηκαν τα αποτελέσματα των κλινικών μελετών του αντι-PD1 αντισώματος πεμπρολιζουμάμπη στους ασθενείς με μικροκυτταρικό καρκίνο πνεύμονα και εκτεταμένη νόσο στο πλαίσιο του συνεδρίου της Αμερικανικής Ενωσης Ερευνας για τον Καρκίνο (AACR). Συγκεκριμένα, παρουσιάστηκαν τα συνδυαστικά δεδομένα δύο μελετών όπου ασθενείς με υποτροπιάζοντα μικροκυτταρικό καρκίνο έλαβαν μονοθεραπεία με πεμπρολιζουμάμπη ως 2η ή περαιτέρω γραμμή θεραπείας. Οι αντικειμενικές ανταποκρίσεις στο φάρμακο έφτασαν στο 20% και η διάμεση συνολική επιβίωση ήταν 7,7 μήνες. Το σημαντικότερο όμως ήταν ότι το 60% όσων ανταποκρίθηκαν είχε παρατεταμένο όφελος από το φάρμακο που ξεπερνούσε τους 18 μήνες.

Δεδομένου ότι ιστορικά η διάμεση επιβίωση σε αυτούς τους ασθενείς δεν ξεπερνά τους δύο με τρεις μήνες, τα δεδομένα των μελετών αποδεικνύουν ότι η ανοσοθεραπεία μπορεί να παρέχει σημαντικό όφελος σε συγκεκριμένη μερίδα ασθενών. Περαιτέρω μελέτες φάσης ΙΙΙ αναμένεται να καταδείξουν τον ιδανικό τρόπο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί η ιδιαίτερα ελπιδοφόρα προσέγγιση της ανοσοθεραπείας για τη βελτίωση της επιβίωσης των ασθενών με μικροκυτταρικό καρκίνο πνεύμονα.

Ο Θάνος Δημόπουλος είναι καθηγητής Θεραπευτικής Αιματολογίας – Ογκολογίας, πρύτανης του ΕΚΠΑ