Παρανοήσεις για {LF}τον φεμινισμό

Οταν ήμουν νεότερη δεν πίστευα ότι είμαι φεμινίστρια, μάλλον γιατί είχα ένα πολύ περίεργο παράδειγμα στο μυαλό μου για τον φεμινισμό στην πράξη και, ακόμη πιο πιθανό, γιατί μεγάλωσα σε ένα περιβάλλον αρκετά «προστατευμένο» ιδεολογικά που δεν αυτοπροσδιοριζόταν ως φεμινιστικό διότι μεταξύ μας ήταν κάπως δεδομένα αυτά τα πράγματα. Κοινώς, ήμουν στην κοσμάρα μου.

Μεγαλώνοντας κατάλαβα. Μεγαλώνοντας, ακούγοντας και δουλεύοντας από πολύ μικρή σε έναν κλάδο που έχει χίλια στραβά, αλλά που σου επιτρέπει να εξασκήσεις την κοινωνική σου ενσυνείδηση (υπό την προϋπόθεση ότι την έχεις βέβαια, που το λες και χρήσιμο).

Aρχισα να υποψιάζομαι, λοιπόν, ότι εκεί έξω υπάρχουν δύο μέτρα και δύο σταθμά, ότι οι γυναίκες πολλές φορές γελάνε αμήχανα με «αστεία» και σχόλια που θα τις φέρουν σε δύσκολη θέση για να μην τις πουν ξινές ή να μην εκνευρίσουν τον προϊστάμενό τους, ότι πολύ πιο εύκολα θα κριθούν με βάση την εμφάνιση, ότι καλούνται πολύ περισσότερο να ισορροπούν τη συμπεριφορά, τον τόνο, τα αισθήματά τους, την αυστηρότητα ή τη χαλαρότητά τους, ότι εσωτερικεύουν αυτές τις εμπειρίες και τις μεταφέρουν στις νεότερές τους, υποσυνείδητα ή σκοπίμως. Κατάλαβα, επίσης, ότι όσα πράγματα κι αν κάνει μια γυναίκα στην επαγγελματική ζωή της, άπαξ και παντρευτεί άντρα αναγνωρίσιμο, είναι η γυναίκα του. Κι αν χωρίσουν, είναι η τέως γυναίκα του. Αν είναι τυχερή, θα γράψουν και το όνομά της. Αλλά μη ζητάς κι εσύ, καλή μου, πολλά.

Κατάλαβα ότι είναι πραγματικά, κανονικά, δύσκολο να είσαι εργαζόμενη και μητέρα αν δεν είσαι προνομιούχα, πόσω μάλλον αν και ο πατέρας δεν μπορεί να βοηθάει ή δεν είναι καν στην οικογένεια. Και με πειράζει πολύ που δεν μιλάμε γι’ αυτό, για τη στήριξη της εργαζόμενης μάνας, για παιδικούς σταθμούς, για περισσότερα ολοήμερα. Παρατηρώ πως ακόμη και «προοδευτικοί», όταν αναφέρονται σε διάφορα επιδόματα, αναφέρονται πάντα σε «ζευγάρι με παιδί». Τα επιδόματα που δεν καλύπτουν τις δομές που δεν υπάρχουν, το κοινωνικό κράτος που, αντί να προχωράει και να προσαρμόζεται, όλο και συρρικνώνεται.

Θα μου πεις τώρα «σε άλλες χώρες σκοτώνουν γυναίκες επειδή είναι γυναίκες ή για λόγους που δεν θα σκότωναν άντρες, για μοιχεία, για προίκα, για τιμή κ.λπ.». Χαίρω πολύ. Αλλά όταν έβγαλαν τη λέξη γυναικοκτονία για να περιγράψουν τον φόνο στον οποίο ήταν κρίσιμος παράγοντας το φύλο, δεν σας άρεσε. Αρα, όχι, μη μου πεις, με το μπαρδόν κιόλας.

Πάλι στις λέξεις το πήγα. Ξέρετε, οι λέξεις δεν είναι απλά λήμματα στο λεξικό, ούτε είναι γραμμένες οι έννοιες που κουβαλάνε στις πέτρες του Μωυσή. Γι’ αυτό μας τη δίνει καμιά φορά κι η γλώσσα, γιατί ζει με τους ανθρώπους και τις κοινωνίες τους, έχουμε μια σχέση μαζί της, όχι φιλική, αλλά σαν ταραχώδες γκομενικό με συγκατοίκηση. Κι αυτά που χθες ήταν λάθος σήμερα είναι αποδεκτά κι αύριο θα είναι σωστά κι αν τα πω εγώ ή εσύ θα είναι αλλιώτικα.

Τα βάζω με τον εαυτό μου λοιπόν που κολλάω ξανά με τη λέξη φεμινισμός και την επίκληση του φύλου μου και των διακρίσεων που αποδεδειγμένα υφίσταται. Διότι έχεις από τη μια όλες αυτές που την κακοποιούν και από την άλλη όλους αυτούς που τις χρησιμοποιούν ως επιχείρημα για να αντιδράσουν σε κάθε αναφορά μας σε φεμινισμό.

Φέτος έχουμε τρεις εκλογές. Εχω δει τουλάχιστον 4-5 υποψήφιες, από διαφορετικά κόμματα, να επικαλούνται το φύλο τους ως ειδικό προσόν ή ως απάντηση σε κάθε κριτική που τους γίνεται. Αναζητώ από αυτές ειδικά τις πολιτικές προτάσεις τους για τα πραγματικά προβλήματα της μέσης εργαζόμενης μη προνομιούχας γυναίκας, της φτωχής, της μητέρας, και συνήθως δεν βρίσκω κάτι. Επίσης – κι αυτό παρατηρείται πολύ σε αυτές που βάζουν το φύλο ως «ασπίδα» – έχω μια ειδική θέση στην καρδιά μου για όσες όχι μόνο δεν έχουν στηρίξει ούτε μια πολιτική αντίπαλό τους όταν αυτή δέχεται σεξιστικά σχόλια, αλλά, ενίοτε, δεν διστάζουν να γαργαλήσουν κι αυτές τα πατριαρχικά ένστικτα, αναφερόμενες σε συναδέλφους τους ως «κόρες» ή «συζύγους».

Νομίζω, η μεγάλη πληγή των τελευταίων ετών είναι που φτιάξαμε ένα κόνσεπτ «προοδευτισμός» που έχει στον πυρήνα του όλη την υποκρισία και την ομφαλοσκόπηση του χειρότερου είδους συντηρητισμού. Αυτού που αισθάνεται ότι έχει μονοπώλιο στο ήθος, στην αξιοπρέπεια, στα προνόμια, που έχει, από επιλογή, περιορισμένη αντίληψη της κοινωνίας, που κοιτάει καχύποπτα όποιον δεν είναι «δικός του». Το οποίο, μακριά από εμάς, λίγο μας νοιάζει. Οταν είσαι στην πολιτική όμως, το να μεταχειρίζεσαι το φύλο ως έμπλαστρο διά πάσαν νόσον κι ως ειδικό προνόμιο προσβάλλει αυτές τις μη προνομιούχες που οφείλεις να θες να υπηρετήσεις. Αν δεν σε πολυνοιάζει, δεν πειράζει, άσ’ το. Πρέπει να βρεθεί κάποια που να θέλει.

Το φύλο ως {LF}ειδικό προσόν

Φέτος έχουμε τρεις εκλογές. Eχω δει τουλάχιστον 4-5 υποψήφιες, από διαφορετικά κόμματα, να επικαλούνται το φύλο τους ως ειδικό προσόν ή ως απάντηση σε κάθε κριτική που τους γίνεται. Αναζητώ από αυτές ειδικά τις πολιτικές προτάσεις τους για τα πραγματικά προβλήματα της μέσης εργαζόμενης μη προνομιούχας γυναίκας, της φτωχής, της μητέρας, και συνήθως δεν βρίσκω κάτι.