Οι πέντε αλλαγές στις Πανελλαδικές

«Θα πρέπει να περιγράψουμε το… χάος» έλεγε πρόσφατα μιλώντας στα «ΝΕΑ» εκπαιδευτικός και σύμβουλος επαγγελματικού προσανατολισμού, σε ερώτηση για το πώς διαμορφώνεται τελικά σήμερα το εξεταστικό τοπίο έξω από τις «πύλες» των ανώτατων ιδρυμάτων της χώρας. Κανείς δεν ξέρει, κανείς δεν μπορεί να εκτιμήσει, κανείς δεν υπόσχεται, είναι το τρίπτυχο γύρω από το οποίο κινείται τις τελευταίες ημέρες η «πυξίδα» στον χώρο της ανώτατης εκπαίδευσης της χώρας. Μεγαλύτερο ερωτηματικό όλων παραμένει ο αριθμός των εισακτέων από τις Πανελλαδικές (που ξεκινούν φέτος 7 Ιουνίου), καθώς η μείωση των ιδρυμάτων της χώρας που προκύπτει από την κατάργηση των ΤΕΙ φαίνεται να οδηγεί σε συμπεράσματα περί μείωσης του αριθμού τους. Ωστόσο, το υπουργείο Παιδείας δημιουργεί φέτος δεκάδες νέα τμήματα απροσδιόριστου επαγγελματικού προσανατολισμού, με στόχο να επιτύχει, σε ευρύτερη προεκλογική περίοδο, όχι μείωση αλλά πιθανή οριακή αύξηση του αριθμού των εισακτέων στα πανεπιστήμια.

«Η συμπλήρωση του νέου Μηχανογραφικού Δελτίου απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή καθώς η μετεξέλιξη και η αναβάθμιση πολλών τμημάτων δημιουργούν μια απροσδιόριστη ζήτηση, η οποία θα επιφέρει σημαντικές αυξομειώσεις στις βάσεις των μεσαίων τμημάτων» λέει σχετικά ο εκπαιδευτικός και στατιστικός αναλυτής Γιώργος Χατζητέγας. «Με ενδιαφέρον αναμένεται και ο τελικός συνολικός αριθμός των εισακτέων. Οι φετινοί υποψήφιοι αντιλαμβάνονται ακόμα ότι βρίσκονται στο τελευταίο βαγόνι ενός εξεταστικού συστήματος που εκπνέει και στο πρώτο μιας εντελώς διαφορετικής Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης, χωρίς ΤΕΙ. Και αυτό επιτείνει την αγωνία καθώς δυσκολεύει μια πιθανή δεύτερη προσπάθεια αφού δεν προβλέπεται μεταβατική περίοδος! Εξίσου μεγάλη, ωστόσο, είναι και η αγωνία των μαθητών της Β’ Λυκείου καθώς πολλά αλλάζουν στο σχολείο, στην ύλη και στις εξετάσεις από το 2020» συνεχίζει. Σε αυτήν τη φάση και με τα δεδομένα να αλλάζουν διαρκώς, πέντε είναι οι αλλαγές που θα χαρακτηρίσουν τη φετινή διαδικασία.

1. Σαρωτική αναδιάταξη σχολών και τμημάτων και νέο Μηχανογραφικό. Κατάργηση των ΤΕΙ και νέα τμήματα σε όλη τη χώρα. Προβλήματα φαίνεται ότι υπάρχουν με τη συγχώνευση του Πανεπιστημίου Πατρών με το ΤΕΙ της περιοχής, όπου ο υπουργός Παιδείας φαίνεται ότι έχει καταφύγει σε μεθόδους… εκβιασμού. Κοσμήτορες του Πανεπιστημίου Πατρών αναφέρουν ότι δέχτηκαν τελεσίγραφο από το υπουργείο Παιδείας ότι το ίδρυμα της Αχαΐας δεν θα πάρει την 4η Νομική που ονειρεύεται, αν δεν συγχωνευτεί με το ΤΕΙ της περιοχής. Σε εξέλιξη βρίσκεται και η περίφημη «πανεπιστημιοποίηση» του ΤΕΙ Κρήτης που προχωράει αργά. Τα παραπάνω εμπόδια καθυστερούν την κατάθεση του νέου πολυνομοσχεδίου του υπουργείου Παιδείας, με το οποίο και η ηγεσία του φιλοδοξεί να «εξαφανίσει» τελείως τα ΤΕΙ από τον ακαδημαϊκό χάρτη της χώρας.

2. «Ερχεται το Λιμενικό». Για πρώτη φορά φέτος θεσμοθετείται η εισαγωγή στις σχολές αξιωματικών του Λιμενικού και λιμενοφυλάκων μέσω Πανελλαδικών Εξετάσεων. Οι σχολές αυτές θα προσφέρονται σε όλα τα επιστημονικά πεδία και αναμένεται να φτάσουν ή και να ξεπεράσουν τις περιζήτητες σχολές Αστυνομίας και Πυροσβεστικής. Αναμένεται βέβαια η σχετική προκήρυξη για τον αριθμό των θέσεων που θα διατεθούν στις σχολές αυτές, ενώ απαιτούνται και εδώ πρόσθετες δοκιμασίες για τους υποψηφίους που θέλουν να παρακολουθήσουν τα προγράμματά τους (όπως π.χ. το κολύμπι στα 50 μ. με χρόνο κάτω των δύο λεπτών κ.ά.).

3. Αγνωστες είναι ακόμη οι αντιστοιχίες για σωρεία τμημάτων, κάτι που απαιτεί μία ακόμη «τιτάνια» επιστημονική μελέτη, την οποία πολλοί αναρωτιούνται πώς θα μπορέσει το υπουργείο Παιδείας να κάνει μέσα σε λίγους μήνες. «Αλαλούμ» αναμένεται, έτσι, με τις μετεγγραφές φοιτητών της επόμενης ακαδημαϊκής χρονιάς, καθώς οι αντιστοιχήσεις των προγραμμάτων τμημάτων μεταξύ διαφορετικών ΑΕΙ (της περιφέρειας και των αστικών κέντρων) θα μειώσουν τον αριθμό τους. Oπως είναι γνωστό, οι μετεγγραφές μεταξύ διαφορετικών τμημάτων των ΑΕΙ γίνονται με βάση την αντιστοίχηση των προγραμμάτων σπουδών τους.

4. Απροσδιόριστα είναι ακόμη τα επαγγελματικά δικαιώματα και τα προγράμματα σπουδών σε πολλά από τα νέα τμήματα που δημιουργούνται. Δεδομένου ότι σε ολόκληρη τη χώρα δεκάδες τμήματα ΤΕΙ ενσωματώνονται σε πανεπιστήμια, είναι πολλά αυτά για τα οποία δεν ξέρουμε ακόμη ούτε καν το πρόγραμμα σπουδών τους. Αγνωστος είναι ακολούθως και ο βαθμός ετοιμότητας για τη λειτουργία τους τον Σεπτέμβριο του 2019. Αυτός εξαρτάται από πολλούς παράγοντες και πιθανώς να είναι διαφορετικός σε κάθε τμήμα, ανάλογα με τις τοπικές συνθήκες. Π.χ. το Τμήμα Ψυχολογίας των Ιωαννίνων είναι πιο πιθανό να είναι έτοιμο να υποδεχθεί τους πρώτους φοιτητές του, αφού υπήρχε ο Τομέας Ψυχολογίας στο πρώην Τμήμα Φιλοσοφίας – Παιδαγωγικής – Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, άρα υπάρχει ένας πυρήνας διδασκόντων για να λειτουργήσει το τμήμα. Αντίθετα, σε άλλα τμήματα δεν υπάρχει κάποια βάση ως αφετηρία, όπως το Τμήμα Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και τα Τμήματα Μαθηματικών και Φυσικής στη Λαμία. Σε αυτά θα πρέπει να βρεθούν κτίρια, καθηγητές και πρόγραμμα σπουδών μέσα σε επτά μήνες.

5. Υπό επανεξέταση είναι ακόμη το ποσοστό των εισακτέων από τα Επαγγελματικά Λύκεια προς την ανώτατη εκπαίδευση της χώρας καθώς στο παρελθόν είχαν ένα ποσοστό θέσεων 20% προς τα ΤΕΙ και 5% προς τα ΑΕΙ. Τα ΤΕΙ όμως καταργούνται. Πέρυσι το υπουργείο Παιδείας έδωσε ένα 10% των υποψηφίων από τα ΕΠΑΛ προς την ανώτατη εκπαίδευση επειδή ξεκινούσε τη λειτουργία του το πρώτο «υβρίδιο» που σχεδιάστηκε, το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής (πρώην ΤΕΙ Αθήνας – Πειραιά). Το υπουργείο Παιδείας ψάχνει τώρα να βρει τρόπο για να δώσει στους μαθητές των ΕΠΑΛ αριθμό θέσεων αντίστοιχο με τις θέσεις που δίνονταν συνολικά τα προηγούμενα χρόνια.

Οπως εξηγεί ο Γιώργος Χατζητέγας, στο νέο Μηχανογραφικό του Ιουνίου θα έχουμε τρεις κατηγορίες νέων τμημάτων: τα τμήματα που αποτελούν φυσική συνέχεια των υπαρχόντων τμημάτων στα ΤΕΙ, τα τμήματα που είναι νέα σε πανεπιστήμια αλλά γνωστού επιστημονικού αντικειμένου και τα τμήματα που δεν έχουν σαφώς προσδιορισμένο επιστημονικό αντικείμενο και δεν έχουν οριστεί τα επαγγελματικά δικαιώματα των πτυχιούχων τους. Στην τελευταία κατηγορία αντιστοιχούν τμήματα όπως τα Συστημάτων Ενέργειας στη Λάρισα, Δημιουργικών Μέσων και Βιομηχανιών στον Βόλο, Δημόσιας και Ενιαίας Υγείας στην Καρδίτσα.