Είδε το Grexit να περνάει μπροστά στα μάτια του

Αρχές Μαΐου του 2010. Στην αγορά της Place Jourdan στις Βρυξέλλες, στη μία η ώρα τα ξημερώματα, ο τότε πρόεδρος του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων Γιώργος Ζανιάς ύστερα από εξαντλητικές διαπραγματεύσεις με τους ευρωπαίους εταίρους για το πρώτο ελληνικό Μνημόνιο αναζητά λίγη ηρεμία. Αγοράζει ένα σακουλάκι πατάτες από το μοναδικό ανοιχτό εκείνη την ώρα κατάστημα του Antoine και κάθεται σε ένα παγκάκι.

Η Ελλάδα βρίσκεται σε εντατικές διαπραγματεύσεις για την ολοκλήρωση όλων των πτυχών της συμφωνίας με τους δανειστές που θα επιτρέψουν την εκταμίευση κεφαλαίων της τάξεως των 20 δισ. ευρώ στις 19 Μαΐου 2010. Αλλιώς χρεοκοπεί. Τα κράτη – μέλη της ευρωζώνης πρέπει να δανειστούν για να δανείσουν στην Ελλάδα, τότε δεν υπήρχε ούτε ο EFSF ούτε ο ESM και τα κλειδιά της δόσης κρατά το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

Το τηλέφωνο του Ζανιά χτυπάει και η κλήση προέρχεται από το ΔΝΤ. Οι αξιωματούχοι του Ταμείου έχουν εντοπίσει εκκρεμότητες οι οποίες θα πρέπει να διευθετηθούν μέσα στις επόμενες δύο ώρες προκειμένου κατά την επικείμενη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου να ανοίξει ο δρόμος για την εκταμίευση των πρώτων κεφαλαίων προς την Ελλάδα. Αλλιώς, η χώρα χρεοκοπεί. Και ο άνθρωπος ο οποίος θα πρέπει να κλείσει αυτές τις εκκρεμότητες είναι ο Γιώργος Ζανιάς. Οι στιγμές ηρεμίας, το παγκάκι, η πλατεία και… οι πατάτες έφυγαν μεμιάς από το σκηνικό.

ΟΙ ΔΑΝΕΙΣΤΕΣ. Τα λεφτά έφτασαν εγκαίρως τελικά, αλλά ο Ζανιάς κατέληξε να ολοκληρώσει τη θητεία του στο υπουργείο Οικονομικών (έχοντας περάσει στο μεσοδιάστημα και από τη θέση του υπουργού) δύο χρόνια αργότερα, με την πίεσή του στα ύψη και την υγεία του κλονισμένη.

Δεν ήταν η μόνη φορά που χρειάστηκε να πάρει γρήγορες, κρίσιμες αποφάσεις σε συνθήκες ασφυκτικής πίεσης. Δεν έλειψαν δε οι στιγμές που έπρεπε να τηρήσει ταυτόχρονα τις υποσχέσεις του ως πατέρας και τις υποχρεώσεις που απέρρεαν από τη θέση του.

Στις αρχές του 2012, μετά το δημοψήφισμα με το οποίο απείλησε ο Γιώργος Παπανδρέου, την παραίτησή του και τη συγκρότηση της κυβέρνησης Παπαδήμου, οι δανειστές ήταν από διστακτικοί έως αρνητικοί προκειμένου να επανέλθουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με τους Ελληνες.

Στη συνεδρίαση του EuroWorking Group, στην οποία την Ελλάδα εκπροσωπεί ο Γιώργος Ζανιάς, λαμβάνεται η απόφαση επανόδου των Ευρωπαίων. Το ΔΝΤ όμως εγείρει ισχυρές ενστάσεις. Ο Πoλ Τόμσεν έχει τότε τεράστια ισχύ και ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε έσπρωχνε την Ελλάδα προς την έξοδο. «Ενώ το 2010 ήταν ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε εκείνος που έσπρωχνε τη διστακτική καγκελάριο να συμφωνήσει στη δημιουργία του μηχανισμού στήριξης της Ελλάδας, το 2012 και το 2015 ήταν εκείνη που απέκρουσε τις προτάσεις του για έξοδο, φοβούμενη τις ευρύτερες συνέπειες» έγραψε το περασμένο Σάββατο στα «ΝΕΑ» ο πρώην υπουργός Οικονομικών Γιώργος Παπακωνσταντίνου.

Σε αυτό το περιβάλλον λοιπόν, με τους Ευρωπαίους να έχουν πει το «ναι» αλλά το ΔΝΤ να αντιδρά, υψηλόβαθμος αξιωματούχος των Βρυξελλών τηλεφωνεί μια Δευτέρα στον Ζανιά, συνιστώντας του να μεταβεί αμέσως στην Ουάσιγκτον προκειμένου να συναντηθεί με τα μέλη του Συμβουλίου του ΔΝΤ και να τους μεταπείσει. Η Ευρώπη προφανώς θα ασκούσε πιέσεις βοηθητικές.

Το Συμβούλιο συνεδρίαζε την Τετάρτη. Ηταν η ίδια ακριβώς ημέρα που η κόρη του Γιώργου Ζανιά θα έπαιρνε το πτυχίο της στην Αγγλία και ο πατέρας έχει δεσμευθεί πως θα είναι εκεί, βρέξει χιονίσει.

ΤΑ ΡΑΝΤΕΒΟΥ. Στο Εκτελεστικό Συμβούλιο του ΔΝΤ, μη μέλος δεν μπορεί να εισέλθει. Μπορεί όμως να έχει συναντήσεις με ένα προς ένα τα μέλη του πριν από τη συνεδρίαση. Από τις 7 το πρωί της Τρίτης, λίγες ώρες μετά την προσγείωση στην Ουάσιγκτον, αλλεπάλληλα ραντεβού με τη βαλίτσα στο χέρι και τη σκέψη στην Αγγλία, απευθείας στο αεροδρόμιο, στη συνέχεια στο Λονδίνο, δύο ώρες οδήγηση και εν τέλει στο πανεπιστήμιο για την αποφοίτηση, περήφανος πατέρας.

Ετσι ήταν η ζωή του τότε. Σήμερα, οι προκλήσεις φαντάζουν μικρότερες. Δεν είναι όμως αμελητέες.

Την περασμένη Δευτέρα ανακοινώθηκε ότι ο Γιώργος Ζανιάς αναλαμβάνει πρόεδρος της Eurobank, διαδεχόμενος τον Νίκο Καραμούζη.

Το βιογραφικό του αναφέρει ότι ο νέος πρόεδρος του ΔΣ Γιώργος Ζανιάς είναι καθηγητής Οικονομικών στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, διατέλεσε κατά το παρελθόν μέλος και πρόεδρος του ΔΣ της Εθνικής Τράπεζας, μέλος και πρόεδρος των ΔΣ θυγατρικών της Τράπεζας Πειραιώς, μέλος ΔΣ στην Chipita ΑΕ, καθώς και πρόεδρος της Ελληνικής Ενωσης Τραπεζών.

Από τον Μάιο μέχρι τον Ιούλιο του 2012 ήταν υπουργός Οικονομικών και πριν από αυτό πρόεδρος του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων. Υπήρξε μέλος της Οικονομικής και Χρηματοπιστωτικής Επιτροπής (EFC) της Ευρωπαϊκής Ενωσης και του ΕυrοWorking Group (EWG) της ευρωζώvης, καθώς και διεθνής εμπειρογνώμονας για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της Παγκόσμιας Τράπεζας και των Ηνωμένων Εθνών. Επίσης, έχει θητεύσει ως πρόεδρος και επιστημονικός διευθυντής του ΚΕΠΕ και γενικός γραμματέας του υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών. Υπήρξε μέλος των Διοικητικών Συμβουλίων του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΕΤΧΣ), των Ελληνικών Χρηματιστηρίων (ΕΧΑΕ), της Γενικής Τράπεζας και του Οργανισμού Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους (ΟΔΔΗΧ), ενώ διατέλεσε governor της Black Sea and Development Bank και alternate governor της EBRD. Κατέχει διδακτορικό (D.Phil.) από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και έχει σπουδάσει επίσης Οικονομικά στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών (πρώην ΑΣΟΕΕ) και στο Πανεπιστήμιο του Reading (Βρετανία).

Τα χρόνια των Μνημονίων, όπως μας μεταφέρει συνομιλητής του, του έμαθαν από πρώτο χέρι πως κάτω από συνθήκες τεράστιας πίεσης πρέπει να λειτουργείς με γερά αντανακλαστικά και να εμπιστεύεσαι το ένστικτό σου…