Η Στροφυλιά σημαίνει {CR}γενικότερο συναγερμό

Οι απώλειες στον δασικό πλούτο της χώρας ξεκίνησαν φέτος νωρίς. Σχεδόν ένα μήνα πριν από την επίσημη έναρξη της φετινής αντιπυρικής περιόδου περίπου το 10% του προστατευόμενου δάσους της Στροφυλιάς έγινε στάχτη από τη φωτιά που ξέσπασε το απόγευμα της Τρίτης στην περιοχή. Οι πρώτες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για περίπου 2.000 στρέμματα παρθένου δάσους, που προστατεύονται από διεθνή προγράμματα ως σπάνιος οικότοπος πανευρωπαϊκής αξίας, ενώ περιβαλλοντικές οργανώσεις μιλούν για «ύποπτο ιστορικό πυρκαγιών» στην περιοχή και για προσπάθειες να αλλάξει χρήση η συγκεκριμένη έκταση γης.

Το δάσος της Στροφυλιάς, ένα εθνικό πάρκο 22.000 στρεμμάτων που προστατεύεται από τη Συνθήκη Ραμσάρ και το Δίκτυο Natura, είναι το πιο εκτεταμένο δάσος κουκουναριάς σε ολόκληρη την Ελλάδα και ένα από τα μεγαλύτερα στην Ευρώπη. Οι κουκουναριές (Pinus pinea) που συναντώνται σε αυτό είναι στην πλειονότητά τους ηλικίας 100 – 200 ετών.
«Είναι θετικό το ότι η φωτιά δεν κατέστρεψε τις κουκουναριές που αποτελούν το κύριο κομμάτι του δάσους. Τις προστάτευσε η φορά του ανέμου που έστρεψε νότια την πυρκαγιά. Η περιοχή που επλήγη βρίσκεται εντός του εθνικού πάρκου και στο σημείο αυτό υπάρχει κυρίως χαλέπιος πεύκη η οποία φτάνει ώς τη θάλασσα. Αυτό το είδος βλάστησης μπορεί να αναγεννηθεί με φυσικό τρόπο εφόσον δεν υπάρξουν παρεμβάσεις όπως βόσκηση», λέει στα «ΝΕΑ» ο Ηλίας Τζηρίτης, συντονιστής τοπικών δράσεων στο δασικό πρόγραμμα της WWF. «Ομως το κύριο ζήτημα που μας προβληματίζει είναι το σημείο στο οποίο ξέσπασε η φωτιά. Είναι μια περιοχή στην οποία εκδηλώνονται εδώ και καιρό πιέσεις και παρεμβάσεις για αλλαγή χρήσης της γης με σκοπό την αγροτική εκμετάλλευση. Αυτή η περιοχή έχει ένα ύποπτο παρελθόν συμβάντων πυρκαγιών και σε αυτό πρέπει να σταθούμε. Εκεί ακριβώς, στα Σαμαρέικα, είχαμε ξανά πυρκαγιές και πέρυσι και πρόπερσι, ενώ κάθε φορά οι πυρκαγιές ξεσπούν δύσκολες ημέρες και ώρες: Ημέρες που επικρατούν καιρικές συνθήκες ευνοϊκές για τη φωτιά και αργά μέσα στην ημέρα», προσθέτει. «Γι’ αυτό θεωρούμε πάρα πολύ σημαντική τη λήψη μέτρων προστασίας μετά την πυρκαγιά. Είναι σημαντικό να στείλει το κράτος ένα μήνυμα – τόσο με το νομικό του πλαίσιο όσο και με την κατάλληλη αστυνόμευση – ότι το καθεστώς της περιοχής δεν μπορεί να αλλάξει και ότι το εθνικό πάρκο θα παραμείνει εθνικό πάρκο όσες φωτιές και αν μπουν», λέει ο κ. Τζηρίτης.

Το δάσος της Στροφυλιάς αποτελεί το μεγαλύτερο παραθαλάσσιο δάσος στην Ελλάδα καλύπτοντας μία παραλιακή δασική λωρίδα μέσου πλάτους περίπου 1.250μ. Οι κουκουναριές που διαθέτει είναι ένα ευαίσθητο είδος με περιορισμένη μεσογειακή εξάπλωση και προτιμούν αμμώδη ή αμμοαργιλώδη εδάφη, γι’ αυτό και συναντώνται σε πεδινές εκτάσεις κοντά στη θάλασσα. Εκτός από τις κουκουναριές και τη χαλέπιο πεύκη το δάσος διαθέτει ήμερη βελανιδιά και άλλα φυτικά είδη σε μικρότερο ποσοστό. Σε αυτό βρίσκουν καταφύγιο πολλά είδη πανίδας: χερσαίες χελώνες, αλεπούδες, νυφίτσες, δενδροποντικοί και πουλιά όπως ο κούκος, ο νανόμπουφος, οι φυλλόσκοποι και άλλα. Παράλληλα το δάσος της Στροφυλιάς αποτελεί σημαντικό πόλο έλξης επισκεπτών, καθώς κατατάσσεται στα τοπία εξαιρετικής φυσικής ομορφιάς.

Ολα αυτά απαιτούν προστασία. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, από το 1980 μέχρι το 2017 κάθε καλοκαίρι η Ελλάδα καίγεται: κατά τη διάρκεια αυτών των ετών εκδηλώθηκαν σχεδόν 54.000 δασικές πυρκαγιές οι οποίες μετέτρεψαν σε τέφρα περίπου 17 εκατομμύρια στρέμματα δάσους. Ο αριθμός αντιστοιχεί στο περίπου 10% των συνολικών καμένων εκτάσεων της Νοτίου Ευρώπης και σε αυτόν περιλαμβάνονται αρκετές περιοχές προστατευόμενες από το δίκτυο NATURA. Η πυρκαγιά της Τρίτης και η καταστροφή που προκάλεσε αναδεικνύει για ακόμη μια φορά το καίριο ερώτημα: Κατά πόσο είμαστε προετοιμασμένοι ώστε να μην επαναληφθεί και πάλι ο πύρινος εφιάλτης;