Ευρωπαϊκή πολιτική, υπόθεση προσωπική

Αρκετά συχνά το όνομα της Ευρώπης εμπλέκεται σε ασαφείς ορολογίες, όταν για παράδειγμα οι πολιτικοί επιχειρηματολογούν για το αν η ευρωπαϊκή κυριαρχία είναι η μόνη οδός για την ασφάλεια μέσα σε έναν κόσμο που έχει καταληφθεί από μεγάλες δυνάμεις. Ομως, τις τελευταίες εβδομάδες, καθώς η αρχική προθεσμία για το Brexit (29 Μαρτίου) ερχόταν όλο και πιο κοντά, η ιδέα μιας ευρωπαϊκής ταυτότητας γινόταν όλο και πιο συγκεκριμένη και ισχυρή. Η πολιτική απέκτησε ξαφνικά διάσταση προσωπική. Πίσω από την κακοφωνία της κοινοβουλευτικής επιχειρηματολογίας για «δίχτυα ασφαλείας», «ενδεικτικές» και άλλες ψηφοφορίες, υπάρχουν 16 εκατομμύρια Βρετανοί που ψήφισαν υπέρ της παραμονής στην Ευρωπαϊκή Ενωση και που τώρα βρίσκονται βυθισμένοι στον φόβο ότι θα χάσουν την ευρωπαϊκή τους υπηκοότητα.

Κάποιοι από αυτούς σίγουρα συμμετείχαν στην πρόσφατη πορεία του Λονδίνου που προσείλκυσε πάνω από ένα εκατομμύριο συμμετέχοντες. Εκεί είδα ανθρώπους να κουνάνε σημαίες της ΕΕ με τέτοιο πάθος που είχα δει μόνο στην Πλατεία Μαϊντάν στην Ουκρανία το 2014 και στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη μετά την κατάρρευση του κομμουνισμού. Ομως, ενώ εκείνοι οι φιλοδημοκράτες διαδηλωτές ονειρεύονταν την επιστροφή στο ευρωπαϊκό τους παρελθόν, σήμερα οι φίλοι της παραμονής στην ΕΕ φοβούνται για το μετα-ευρωπαϊκό μέλλον.

Μοιράζομαι τον φόβο τους. Μεγαλώνοντας στις Βρυξέλλες με βρετανό πατέρα και γερμανοεβραία μητέρα που γεννήθηκε στη Γαλλία, η ευρωπαϊκή ταυτότητα είναι αυτή που έφερε ενότητα και νόημα στην ιστορία της οικογένειάς μου. Οι συγγενείς μου διασκορπίστηκαν στο Μάντσεστερ, στο Λουξεμβούργο, στο Παρίσι και στη Βόννη και ένας από τους ανθρώπους που είχε τη μεγαλύτερη επιρροή στα πρώτα χρόνια της ζωής μου, η γιαγιά μου, ήταν επιζήσασα του Ολοκαυτώματος που έμεινε ορφανή στην ηλικία των 10 ετών. Για να ξεφύγει από τον κλειστοφοβικό και συντηρητικό τρόπο με τον οποίο μεγάλωνε στο Βίρτσμπουργκ της Γερμανίας, έμαθε μόνη της επτά ευρωπαϊκές γλώσσες. Αργότερα, αντιστεκόταν στους πόνους που φέρνουν τα γηρατειά ανακαλώντας στη μνήμη της ποιήματα του Δάντη, του Χάινε, του Κιτς, του Κίπλινγκ και του Γουόρντσγουορθ.

Σπουδάζοντας, έμαθα ότι η βρετανική ιστορία έχει ελάχιστα να κάνει με την «υπέροχη απομόνωση». Γίνεται αντιληπτή μόνο ως μέρος της ευρωπαϊκής ιστορίας. Η γλώσσα της Βρετανίας προέρχεται από λατινικές και γερμανικές επιρροές, ενώ μερικά από τα σπουδαιότερα λογοτεχνήματά της διαδραματίζονται στην Ιταλία, τη Δανία και την Ελλάδα. Ακόμα και ο Τσόρτσιλ, ο σπουδαίος ιμπεριαλιστής, φάνηκε διατεθειμένος να θυσιάσει τα θέλγητρα της χρυσής αυτοκρατορίας για το καλό της Ευρώπης, κηρύσσοντας τον πόλεμο στη ναζιστική Γερμανία και προτείνοντας τη δημιουργία ένωσης με τη Γαλλία.

Οταν η γιαγιά μου με δίδασκε για τα ιδανικά του Διαφωτισμού, δεν μιλούσε για μια καθαρά βρετανική ή γερμανική παράσταση, αλλά για μια ευρωπαϊκή. Στην πραγματικότητα, αυτό είναι το κίνητρο για την ευρωπαϊκή προσπάθεια: να δημιουργηθούν κοινά ιδανικά και να εμποδιστεί η επιστροφή στο δολοφονικό παρελθόν της ηπείρου.

Ο Μαρκ Λέοναρντ είναι διευθυντής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Εξωτερικών Σχέσεων