Αρχαιολογικός χώρος ο μισός Πειραιάς

Αρχαιολογικός χώρος κηρύσσεται η αρχαία πόλη του Πειραιά, η οποία αποτέλεσε το κεντρικό λιμάνι της κλασικής Αθήνας και ισοδυναμεί περίπου με τη μισή έκταση του σημερινού μεγαλύτερου λιμανιού της χώρας, σύμφωνα με ομόφωνη γνωμοδότηση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου, η οποία προέκυψε από συνεδρίαση διάρκειας πλέον των τριών ωρών και μετά την απόρριψη του αιτήματος του δημάρχου Πειραιά, Γιάννη Μώραλη, περί αναβολής της συζήτησης. «Οφείλω να εκφράσω αφενός τη δυσαρέσκεια και αφετέρου την απορία μου για τη μη αποδοχή από το ΚΑΣ του αιτήματος της πόλης… Δυσαρέσκεια, καθώς η αντιμετώπιση αυτή δεν συνάδει με το πνεύμα που πρέπει να επικρατεί στις ημέρες μας, που δεν είναι άλλο από πνεύμα συνεργασίας, διαβούλευσης και συναινέσεων, ειδικά σε σοβαρά θέματα όπως αυτό», τόνισε σχετικά σε ανακοίνωσή του ο Γιάννης Μώραλης.  Πρόσθεσε δε, πως οι θεσμικοί φορείς του Πειραιά αγνοήθηκαν επιδεικτικά σε μια διαδικασία που διήρκεσε περισσότερο από δυο χρόνια «και στην οποία δεν κλήθηκαν ποτέ εγκαίρως να πουν τις απόψεις τους. Οταν τελικά τους ζητήθηκαν, έστω και καθυστερημένα και εκφράστηκαν απόψεις και απορίες, αυτές ούτε ελήφθησαν υπόψη, ούτε απαντήθηκαν ποτέ τα ερωτήματα».

ΟΙ ΠΕΡΙΟΧΕΣ. Υπό το άγρυπνο βλέμμα της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας ωστόσο δεν θα βρίσκονται μόνο  το πρώτο και δεύτερο δημοτικό διαμέρισμα του Πειραιά και μέρος του τρίτου (από το οποίο εξαιρούνται οι περιοχές που βρίσκονται κάτω από την Ακτή Ποσειδώνος και τα Στάδια Ειρήνης και Φιλίας και Γεώργιος Καραϊσκάκης), οι περιοχές δηλαδή που οριοθετήθηκαν ως αρχαιολογικός χώρος, αλλά το σύνολο των οικοδομών και των έργων υποδομής που θα πραγματοποιούνται εντός του Δήμου Πειραιά. Η έκταση στην οποία πλέον θα ασκείται έλεγχος από τις υπηρεσίες του υπουργείου Πολιτισμού για πιθανή ύπαρξη αρχαιοτήτων, όπως και για τη μορφολογία των υπό ανέγερση οικοδομών εφόσον έχουν άμεση ή οπτική σχέση με μνημεία, είναι μειωμένη κατά το ήμισυ από την αρχική πρόταση των 11,6 τ.χλμ. και ουσιαστικά αφορά το τμήμα της πόλης που βρίσκεται εντός των αρχαίων τειχών και στο οποίο διαπιστώνεται η μεγαλύτερη πυκνότητα αρχαίων καταλοίπων.

Ο αρχαιολογικός χώρος του Πειραιά θα περικλείεται βόρεια και δυτικά από τον ΗΣΑΠ και τη γραμμή του Κονώνειου Τείχους, το οποίο θα διαθέτει και μια περιοχή προστασίας του περιβάλλοντός του, της τάξεως των 20 μ. Νοτίως το όριο θα είναι η θάλασσα, από τη Ναυτική Διοίκηση Αιγαίου έως τη Μουνιχία (Μικρολίμανο). Ανατολικά θα ορίζεται επίσης από το Κονώνειο Τείχος, καθώς όμως δεν έχουν εντοπιστεί τα ίχνη του, η χάραξη στην περιοχή εκείνη θα γίνει βάσει χαρτών του 19ου στους οποίους έχει αποτυπωθεί και θα διαθέτει επίσης ζώνη προστασίας 20 μ. Εντός της κήρυξης βρίσκονται οι πλαζ Βοτσαλάκια και Φρεαττύδας, όπως και η χερσαία ζώνη του εμπορικού λιμένα, παρά τις αντιρρήσεις που διατύπωσε ο Οργανισμός Λιμένος Πειραιώς. Η πρόεδρος του ΚΑΣ, μάλιστα, Μαρία Ανδρεαδάκη – Βλαζάκη υποστήριξε ότι η κήρυξη είναι υπέρ της επένδυσης, καθώς τη θωρακίζει από μελλοντικές προσφυγές στο Συμβούλιο της Επικρατείας.

Εκτός κήρυξης, όσον αφορά το κεντρικό λιμάνι, είναι οι σύγχρονες επιχώσεις του, όπως και το ενάλιο τμήμα του, καθώς όπως ειπώθηκε χαρακτηριστικά «έχει υποστεί πολλές εκβαθύνσεις και μετατροπές που είναι απίθανο να σώζονται ίχνη της αρχαίας στρωματογραφίας». Αντιθέτως ως αρχαιολογικός χώρος κηρύχθηκε η θαλάσσια περιοχή τόσο στο Μικρολίμανο όσο και στο Τουρκολίμανο και στο Πασαλιμάνι. Στην ίδια κήρυξη εντάσσεται και ο λόφος Καστράκι στη Δραπετσώνα.

Για την τελική διαμόρφωση του χάρτη που θα δείχνει τα όρια του κηρυγμένου αρχαιολογικού χώρου εκτιμάται ότι θα χρειαστούν αρκετοί μήνες δουλειάς από τους τοπογράφους του υπουργείου Πολιτισμού, ενώ σε μελλοντική συνεδρίαση θα εξεταστεί η κήρυξη της περιοχής από όπου περνούσαν τα Μακρά Τείχη, τα οποία συνέδεαν την Αθήνα με τον Πειραιά κατά την αρχαιότητα. Οσο για τις περιοχές Μανιάτικα και Ταμπούρια, που εμπίπτουν στο τέταρτο και πέμπτο δημοτικό διαμέρισμα Πειραιά, τελικώς δεν συμπεριελήφθησαν στην κήρυξη. Θα συνεχιστεί η αρχαιολογική έρευνα τόσο με έλεγχο των εκσκαφών όσο και με σωστικές ανασκαφές για να διαπιστωθεί στο μέλλον αν θα χρειαστεί να γίνει συμπληρωματική κήρυξη.

«ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΔΕΙΞΗ». Πριν από τη χθεσινή κατάληξη της συζήτησης στο ΚΑΣ αργά τη νύχτα, ο δήμαρχος Πειραιά εξέφραζε στην ανακοίνωσή του την ελπίδα να μη δημιουργηθούν εμπόδια στην αναπτυξιακή προοπτική του δήμου. «Ελπίζουμε, παρά τη λανθασμένη απόφαση για μη αναβολή της συζήτησης, η τελική απόφαση του ΚΑΣ να είναι τέτοια, που να μη δημιουργήσει στην πόλη του Πειραιά και στο σύνολο αυτής αναχώματα, στην επιθυμητή από όλους ανάπτυξη και πρόοδο. Ολοι γνωρίζουμε στον Πειραιά και πού υπάρχουν σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα και πού αυτά χρήζουν προστασίας, αλλά επιτέλους κάποια στιγμή και ανάδειξης. Αλλωστε όλοι στον Πειραιά είμαστε περήφανοι για τη μακρά ιστορία μας και για τα ιστορικά μνημεία της πόλης μας. Ας ελπίσουμε ότι η τελική απόφαση τουλάχιστον θα περιοριστεί εκεί και δεν θα γίνει αποδεκτή η εισήγηση για την κήρυξη ως αρχαιολογικού χώρου του συνόλου του Δήμου μας. Σε κάθε περίπτωση η δημοτική Αρχή είναι παρούσα, όπως μέχρι σήμερα, χωρίς δεσμεύσεις, αγκυλώσεις και εξαρτήσεις με μόνο γνώμονα την πρόοδο της πόλης και των κατοίκων της και με βάση την τελική απόφαση θα εξετάσουμε τα επόμενα βήματά μας».

ΓΙΑ ΤΟΝ ΟΛΠ. Φρένο στην επένδυση του ΟΛΠ και της COSCO στο Λιμάνι του Πειραιά έβαλε αργά χθες το βράδυ το ΚΑΣ καθώς με ομόφωνη γνωμοδότησή του δεν ενέκρινε τη δημιουργία εμπορικού κέντρου και ζήτησε να μειωθεί σε ύψος και όγκο το πεντάστερο ξενοδοχείο Πόρτο Λεόνε. Παράλληλα προτάθηκε να μετακινηθεί η πλωτή βάση που επρόκειτο να κατασκευασθεί κοντά στην Ψυττάλεια όπως και να ξεκινήσει η διαδικασία απομάκρυνσης της ναυπηγοεπισκευαστικής ζώνης στη Σαλαμίνα. Τέλος, ζητήθηκε από τους επενδυτές να αναλάβουν τη μετατροπή του παλαιού Σιλό σε μουσείο εναλίων αρχαιοτήτων όπως προέβλεπε παλαιότερο σχέδιο του ΥΠΠΟ, παρά τις αντιρρήσεις που είχαν διατυπώσει.