«Η θεραπεία στο τραύμα είναι το όνειρο»

Η Αγλαΐα Παππά δέκα μήνες μετά την επιστροφή της στο θεατρικό σανίδι ύστερα από ένα σοβαρό τροχαίο ατύχημα δοκιμάζει τις δυνάμεις της ως Ιώ της Ετέλ Αντνάν. Ενα κείμενο που η εκ Λιβάνου ορμώμενη και με ελληνικές ρίζες 94χρονη σήμερα συγγραφέας και εικαστικός έγραψε αποκλειστικά για τον Θόδωρο Τερζόπουλο και το οποίο διάβασε στη Συνάντηση Αρχαίου Δράματος στη Σικυώνα το 2011. Μια ανάσα πριν από την πρεμιέρα της παράστασης που σκηνοθετεί ο Θόδωρος Τερζόπουλος – ο οποίος μοιράζεται και τη σκηνή μαζί της, ενώπιον 25 θεατών κάθε φορά -, καταθέτει στο «Νσυν» τις σκέψεις της για την ηρωίδα και την παράσταση.

«Οταν ήμουν ακίνητη στο κρεβάτι, ο Θόδωρος Τερζόπουλος μου υποσχέθηκε πως θα κάνουμε αυτή την παράσταση μόλις σταθώ στα πόδια μου. Και να που γίνεται. Είναι μεγάλο δώρο για μένα που τον έχω κατ’ αποκλειστικότητα να με σκηνοθετεί και να μοιραζόμαστε τη σκηνή, διότι στη μικρή κλίμακα η σχέση γίνεται πιο βαθιά.

Η Ιώ, όπως και όλα τα πρόσωπα των μύθων, είναι πέραν της διάστασης του χρόνου. Εάν ένα πρόσωπο δεν μπορεί να ενταχθεί σε οποιαδήποτε εποχή, δεν είναι μυθολογικό. Είναι μια κυνηγημένη γυναίκα από ένα τέρας με 100 μάτια που περιπλανάται με ένα βαθύτατο τραύμα, του οίστρου, και προσπαθεί να βρει μια λύτρωση. Αν κοιτάξω γύρω μου, θα βρω εκατοντάδες εμφανείς ή κρυμμένες γυναίκες με αυτά τα χαρακτηριστικά. Πόσες γυναίκες από την Ανατολή δεν έχουν έρθει καταρρακωμένες; Γύρω μας πόσες δεν φέρουν ένα βαρύτατο τραύμα κυνηγημένες ακόμη και στο ίδιο τους το σπίτι; Οσο πιο βαθιά ακουμπήσω το δικό μου τραύμα τόσο πιο αδιαπραγμάτευτα θα ακουμπήσει τα αφτιά των θεατών. Κι ύστερα την ψυχή τους. Η θεραπεία στο τραύμα είναι το όνειρο. Δεν είναι τυχαίο ότι στα γερμανικά η λέξη όνειρο είναι traum. Και ποιο είναι το μεγαλύτερο όνειρο; Η ζωή, την οποία θεωρούμε προφανή. Οταν έφυγε μέσα από τα χέρια μου, κατάλαβα ότι δεν είναι δεδομένη. Η μεγαλύτερη δυσκολία που αντιμετώπισα είναι το τραύμα να γίνει τέχνη και πολιτική πράξη. Να μη μείνει στο επίπεδο του τραύματος. Η ταχύτητα με την οποία ζούμε και δεχόμαστε την πληροφορία μάς στερεί την ικανότητα να εμβαθύνουμε. Οταν έμεινα για πέντε μήνες ακίνητη μετά το ατύχημα, η διάσταση του χρόνου απέκτησε εντελώς διαφορετική σημασία και τα πράγματα άλλο βάρος μέσα μου. Πολιτική πράξη, κατά τη γνώμη μου, είναι η αντίσταση στην ευκολία».

Ο Θόδωρος Τερζόπουλος στην παράσταση παρακολουθεί τι συμβαίνει στην Ιώ και επεμβαίνει την κατάλληλη στιγμή για να της δώσει το ερέθισμα της μεταστροφής, την υπόμνηση της ζωής, γεγονός που την κάνει να τον βλέπει ως Προμηθέα. Οδηγούνται μεταξύ τους σε έναν εξαιρετικά ανθρώπινο διάλογο.

«Η παράσταση δεν έχει καμία θεατρική συνθήκη, ούτε μακιγιάζ, ούτε μουσική, ούτε φωτισμό. Μοιάζει με έναν εσπερινό που διαρκεί 40 λεπτά. Μπροστά μου έχω το έργο του Γιάννη Κουνέλλη, πίσω μου την εγκατάσταση της Καλλιόπης Λαιμού και πλάι στασίδια. Ο Θόδωρος, εγώ – δυο σώματα -, οι ανάσες, οι λέξεις, η στάχτη και το τραγούδι, αυτά είναι τα υλικά της παράστασης.

Η συγκίνησή μου είναι βαθιά κι αληθινή στην παράσταση. Ο Θόδωρος πιστεύει ότι και τα δάκρυα είναι πολιτική πράξη, διότι έχουμε ξεχάσει να κλαίμε. Κι η βαθιά και αληθινή συγκίνηση μπορεί να αποδειχθεί βαθιά επαναστατική πράξη διότι σε κάνει συμμέτοχο: μοιράζεσαι κάτι με τον διπλανό σου».

INFO
Η παράσταση «Ιώ» ανεβαίνει από απόψε στο θέατρο Aττις – Μικρή Γλυπτοθήκη (Λεωνίδου 7) και κάθε Δευτέρα και Τρίτη έως τις 16 Απριλίου στις 21.00