Εγιναν πειρατές για να μην τους στείλουν πίσω

Ανδρες των ειδικών δυνάμεων της Μάλτας επιβιβάσθηκαν χθες σε δεξαμενόπλοιο και ανέκτησαν τον έλεγχο, καθώς το είχαν καταλάβει μετανάστες, τους οποίους είχε διασώσει την Τρίτη στα ανοικτά της Λιβύης. Ο ακροδεξιός υπουργός Εσωτερικών της Ιταλίας χαρακτήρισε τους μετανάστες «πειρατές», αλλά μη κυβερνητικές οργανώσεις που προσφέρουν βοήθεια υποστήριξαν πως οι πρόσφυγες έδρασαν σε αυτοάμυνα καθώς δεν ήθελαν να επιστρέψουν στη Λιβύη, όπου ήδη έχουν υποστεί βασανισμούς.

Το τουρκικό τάνκερ «Elhiblu 1» έπλεε ανοιχτά της Λιβύης όταν το βράδυ της Τρίτης έλαβε μήνυμα να διασώσει 108 μετανάστες – 77 άνδρες, 19 γυναίκες και 12 παιδιά – που επέβαιναν σε δύο μικρές λέμβους και κινδύνευαν. Τους είχε εντοπίσει νωρίτερα αεροσκάφος ευρωπαϊκής χώρας. Οι μετανάστες περισυνελέγησαν, όμως καθώς το πλοίο στράφηκε νότια για τις ακτές της Λιβύης, από την οποία είχαν φύγει, ξεσηκώθηκαν, κατέλαβαν το δεξαμενόπλοιο και ανάγκασαν τον κυβερνήτη να αλλάξει πορεία και να κατευθυνθεί βόρεια προς την Ιταλία. Στην επικοινωνία του μέσω ασυρμάτου «ο καπετάνιος δήλωσε επανειλημμένα ότι δεν είχε τον έλεγχο του πλοίου και ότι το πλήρωμά του αναγκάστηκε και δέχθηκε απειλές από κάποιους μετανάστες προκειμένου να τους οδηγήσει στη Μάλτα», ανέφερε εκπρόσωπος του μαλτέζικου πολεμικού ναυτικού.

«Δεν είναι μετανάστες σε δύσκολη κατάσταση, είναι πειρατές, θα δούνε την Ιταλία μόνο με κιάλια» έσπευσε να δηλώσει την Τετάρτη ο αντιπρόεδρος της ιταλικής κυβέρνησης Ματέο Σαλβίνι, ο οποίος έχει υιοθετήσει μια πολύ σκληρή αντιμεταναστευτική στάση. Το δεξαμενόπλοιο συνέχισε, παρ’ όλα αυτά, την πορεία του προς τη Μάλτα, με το πολεμικό ναυτικό της χώρας να καταφέρνει να επικοινωνήσει με τον καπετάνιο όταν το πλοίο βρισκόταν 30 μίλια από τις ακτές. Ενα πλοίο περιπολίας εμπόδισε το δεξαμενόπλοιο να εισέλθει στα χωρικά ύδατα της Μάλτας και μια ομάδα των ειδικών δυνάμεων με την υποστήριξη πλοίων του πολεμικού ναυτικού και ενός ελικοπτέρου στάλθηκε στο «Elhiblu 1» «για να επαναφέρει τον έλεγχο του πλοίου στα χέρια του καπετάνιου».

Με τη συνοδεία του πολεμικού ναυτικού το δεξαμενόπλοιο έφτασε στο λιμάνι της Βαλέτας χθες. Η αστυνομία της Μάλτας συνέλαβε πέντε άνδρες που πιστεύεται ότι ήταν οι πρωτεργάτες της πειρατείας. Ακολούθως, αποβιβάστηκαν οι γυναίκες, τα παιδιά και οι υπόλοιποι άνδρες. Πολλοί από τους μετανάστες έδειχναν εξαντλημένοι και κάποιοι δυσκολεύονταν ακόμη και να σταθούν στα πόδια τους. Ο πρωθυπουργός της Μάλτας Τζόζεφ Μούσκατ διαβεβαίωσε ότι η χώρα του δεν θα αποποιηθεί τις ευθύνες της, παρά το μικρό της μέγεθος. «Τώρα θα εφαρμόσουμε το διεθνές δίκαιο» τόνισε. «Πρόκειται για την πιο προφανή απόδειξη ότι δεν μιλάμε για επιχειρήσεις διάσωσης φτωχών ναυαγών που διαφεύγουν από τον πόλεμο, αλλά για μια εγκληματική διακίνηση ανθρώπων, η διαχείριση της οποίας γίνεται με εγκληματικό τρόπο» επέμεινε ο Σαλβίνι.

Η γερμανική μη κυβερνητική οργάνωση Sea – Eye, το πλοίο της οποίας «Alan Kurdi» βρισκόταν την Τρίτη στην περιοχή όπου έγινε η διάσωση των μεταναστών, ανέφερε ότι άκουσε τη συνομιλία μέσω ασυρμάτου μεταξύ του ευρωπαϊκού αεροσκάφους και του καπετάνιου του δεξαμενόπλοιου μετά τη διάσωση.

«Ο καπετάνιος διέσωσε τους ανθρώπους και ζήτησε βοήθεια. Δήλωσε ξεκάθαρα μέσω ασυρμάτου ότι οι άνθρωποι ήταν αναστατωμένοι και δεν ήθελαν να επιστρέψουν στη Λιβύη» ανέφερε η Sea – Eye σε ανακοίνωσή της. Την ίδια ώρα, άλλοι μετανάστες διασώθηκαν στη θάλασσα και μεταφέρθηκαν πίσω στη Λιβύη από τη λιβυκή ακτοφυλακή.

Εδώ και χρόνια τα εμπορικά πλοία που κυκλοφορούν στα ανοικτά της Λιβύης δέχονται συχνά αιτήματα από την ακτοφυλακή της χώρας να επέμβουν για να σώσουν μετανάστες που κινδυνεύουν στη θάλασσα. Ομως από τότε που η Τρίπολη έχει αναλάβει τον συντονισμό των επιχειρήσεων αυτών – προηγουμένως τον είχε η Ρώμη -, τα πλοία έχουν εντολή να επιστρέφουν τους μετανάστες στη Λιβύη, προς μεγάλη απογοήτευση των τελευταίων καθώς κινδυνεύουν να υποβληθούν σε νέους γύρους κακοποιήσεων. Τους τελευταίους μήνες επανειλημμένα πρόσφυγες που αναγκάστηκαν να επιστρέψουν στη Λιβύη αρνήθηκαν να αποβιβαστούν από τα πλοία και οι λιβυκές Αρχές κατέφυγαν στη χρήση βίας.

Την προηγούμενη εβδομάδα ο αναπληρωτής γενικός γραμματέας του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα Αντριου Γκίλμορ έκανε λόγο για βασανιστήρια και βιασμούς που έχουν υποστεί πολλοί μετανάστες στη Λιβύη, ενώ κάλεσε την ΕΕ να αναθεωρήσει τη στήριξη που παρέχει στη λιβυκή ακτοφυλακή. «Οι διασωθέντες επιστρέφουν στην κόλαση και βρίσκονται αντιμέτωποι με τα πληρώματα εμπορικών πλοίων που δεν είναι προετοιμασμένα και πολύ μικρότερα σε αριθμό (από τους μετανάστες), τα οποία πρέπει να τους εξηγήσουν ότι θα τους επιστρέψουν ακριβώς στο μέρος από όπου προσπάθησαν να διαφύγουν με κίνδυνο τη ζωή τους. Η ΕΕ πρέπει να αναλάβει τις ευθύνες της για τη νέα αυτή κλιμάκωση» σχολίασε ο Γκόρντεν Ισλερ της Sea – Eye.