Το 20% ζει καθημερινά με τον εφιάλτη να χάσει το σπίτι του

Με τον φόβο ότι μπορεί φέτος να χάσει το σπίτι του ζει το ένα στα πέντε νοικοκυριά, ενώ τα μισά βρίσκονται σε κλοιό ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το Δημόσιο αλλά και τις τράπεζες.

Η απαισιοδοξία των νοικοκυριών εντείνεται σε ένα περιβάλλον ιδιαίτερα ασφυκτικό από τους πλειστηριασμούς που συνεχώς αναρτώνται στην ηλεκτρονική πλατφόρμα και έχουν ήδη φτάσει τους 4.312 με ημερομηνία εκτέλεσης έως τις αρχές του ερχομένου Νοεμβρίου.

Η εικόνα μοιάζει αποκαρδιωτική καθώς ήδη το ένα στα δυο νοικοκυριά παρουσιάζει ληξιπρόθεσμες οφειλές προς την Εφορία και τις τράπεζες, με το 44% αυτών να έχει υπαχθεί σε κάποιας μορφής ρύθμιση και το 6,1% να είχε επιτύχει κάποια ρύθμιση την οποία όμως έχασε.

Μάλιστα, όσο καθυστερεί η θεσμοθέτηση των 120 δόσεων για τις οφειλές προς την Εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία, αλλά και το νέο πλαίσιο για την προστασία της πρώτης κατοικίας, η κατάσταση γίνεται ακόμα πιο δύσκολη δεδομένου ότι περισσότεροι από ένας στους δυο οφειλέτες δεν έχουν ρυθμίσει τα χρέη τους, κάτι που αποτελεί ένδειξη ότι βρίσκονται σε πάγια αδυναμία εξυπηρέτησης.

Τα στοιχεία αυτά προκύπτουν από την ετήσια έρευνα που διεξάγεται από το Ινστιτούτο Μικρών Επιχειρήσεων της ΓΣΕΒΕΕ σε συνεργασία με την εταιρεία Marc. Οπως αναφέρει η έρευνα, η οικονομική δυσκολία που ήδη βιώνουν τα νοικοκυριά αναγκάζει τα δύο στα δέκα να δηλώνουν ότι δεν θα μπορέσουν να ανταποκριθούν στις φορολογικές τους υποχρεώσεις το 2019 και το 1/3 των νοικοκυριών με δανειακές υποχρεώσεις προβλέπει ότι φέτος δεν θα καταφέρει να ανταποκριθεί στις τραπεζικές του οφειλές. Ενδεικτικό είναι ότι ένα στα δέκα (12,9%) νοικοκυριά έχει ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τις τράπεζες για το στεγαστικό του δάνειο, το 24,1% καταβάλλει τις δόσεις του με κάποια καθυστέρηση και περίπου ένα στα δυο νοικοκυριά (45,2%) που έχουν στεγαστικό δάνειο έχει κάνει διακανονισμό με τις τράπεζες για μικρότερες δόσεις.

Επιπλέον το 36,7% των νοικοκυριών έχει δανειακές υποχρεώσεις προς τράπεζες (κάρτες δανείων, καταναλωτικά, στεγαστικά δάνεια) και από αυτά τα νοικοκυριά σχεδόν ένα στα τρία (27,7%) έχει ληξιπρόθεσμες οφειλές. Με δεδομένα αυτά το 1/5 όσων έχουν ιδιόκτητη κατοικία εκδηλώνει τον φόβο ότι μπορεί να το χάσει εντός του 2019 λόγω αδυναμίας καταβολής δόσεων σε δάνεια ή άλλα χρέη και φόρους και από τα νοικοκυριά αυτά 7,2% των ερωτηθέντων δηλώνουν ότι έχουν βρεθεί και στο παρελθόν αντιμέτωποι με δέσμευση ή κατάσχεση λογαριασμών και περιουσιακών στοιχείων λόγω οφειλών. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι συνολικές ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τη φορολογική διοίκηση ήταν το 2018 περίπου στα 104 δισ. (από 99 δισ. το 2017, στοιχεία ΑΑΔΕ) ενώ το 51% αυτών όφειλαν έως 500 ευρώ και περίπου το 90% περίπου των οφειλετών είχε οφειλές έως 10.000 ευρώ.

Και ενώ τα χρέη τραβούν την ανηφόρα για τα μισά νοικοκυριά, η σύνταξη αποτελεί τη βασική πηγή εισοδήματός τους, με το 43,9% αυτών να δηλώνει μείωση των εισοδημάτων το 2018 σε σχέση με το 2017, με αποτέλεσμα για το 12,7% των νοικοκυριών τα εισοδήματα να μην επαρκούν ούτε για να καλύψουν τις βασικές τους ανάγκες, εξαναγκάζοντάς τους σε περικοπές. Ετσι μεγάλο τμήμα του πληθυσμού έκανε περικοπές στις δαπάνες ένδυσης – υπόδησης (45,8%), στις εξόδους (42,7%) και στην αγορά ειδών δώρων (38,9%), ακόμα και στα είδη διατροφής (25,2%) και στις δαπάνες για την υγεία και την αγορά φάρμακων (6,9%).

Η σύνταξη μάλιστα αποτελεί και τη δεύτερη κυριότερη πηγή εισοδήματος για το 15,5% των νοικοκυριών και για περίπου δύο στα δέκα νοικοκυριά (21,5%) η σύνταξη αποτελεί τη μόνη πηγή εισοδήματος. Παράλληλα δύο στα δέκα νοικοκυριά εμφανίζουν εισοδηματική αβεβαιότητα λέγοντας ότι δεν θα μπορούσαν να καλύψουν το ενδεχόμενο μια έκτακτης ανάγκης πληρωμής ακόμα και 500 ευρώ, με πιο έντονο το πρόβλημα σε πολυμελή νοικοκυριά και νοικοκυριά με ανέργους.

Από τα στοιχεία αυτά φαίνεται ότι μια ενδεχόμενη μείωση των συντάξεων θα οδηγήσει σε δυο αρνητικές συνέπειες, καθώς θα αυξήσει το ποσοστό κινδύνου φτώχειας των νοικοκυριών και θα περιορίσει την κατανάλωση δημιουργώντας προϋποθέσεις ύφεσης της οικονομίας.

Επίσης σταθερά συντριπτικό παραμένει το ποσοστό αδυναμίας αποταμίευσης των ελληνικών νοικοκυριών καθώς εννιά στα δέκα νοικοκυριά δεν καταφέρνουν να αποταμιεύσουν, με τις προσδοκίες να παραμένουν αρνητικές και για το 2019 για περισσότερους από τους μισούς Ελληνες καθώς (52%) αναμένουν επιδείνωση της οικονομικής τους κατάστασης το 2019.