Γκάφες και επικίνδυνα παιχνίδια στο Αιγαίο

Μία γκάφα και μία πρόκληση παραμονές και ανήμερα την εθνική επέτειο της 25ης Μαρτίου δημιούργησαν ένα επικίνδυνο σκηνικό στο Αιγαίο: το φάλτσο ήρθε από τον πρώην υπουργό Γιάννη Τσιρώνη, ο οποίος έριξε νερό στον μύλο των τουρκικών διεκδικήσεων, δηλώνοντας πως το «Καστελλόριζο δεν ανήκει στο Αιγαίο», ενώ ακολούθησε χθες μια νέα πρόσκληση (που αμφισβητεί η Αγκυρα), όταν τουρκικά μαχητικά επιχείρησαν να παρενοχλήσουν το ελικόπτερο που μετέφερε τον Αλέξη Τσίπρα στο Αγαθονήσι.

«Το ελληνικό, ελληνικότατο Καστελλόριζο δεν είναι στο Αιγαίο. Γεωγραφικά δεν είναι στο Αιγαίο, τι να κάνουμε τώρα…», ήταν η δήλωση του Γιάννη Τσιρώνη σε τηλεοπτική του εμφάνιση την Παρασκευή που προκάλεσε τη σφοδρή αντίδραση σύσσωμης της αντιπολίτευσης. Τα τελευταία χρόνια η Αγκυρα επιδιώκει συστηματικά – και μέσω επίσημων δηλώσεων του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών – να δείξει ότι το Καστελλόριζο και το σύμπλεγμά του είναι εντελώς απομακρυσμένο σε σύγκριση με τα υπόλοιπα νησιά του Αιγαίου, πως βρίσκεται εγγύτερα στις τουρκικές ακτές και συνακόλουθα δεν δικαιούται να έχει υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ.

Εντούτοις, παγίως η επίσημη ελληνική θέση είναι πως όταν υπάρξει διαπραγμάτευση με την Τουρκία είτε για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας είτε για την ΑΟΖ, αυτή θα περιλαμβάνει όλα τα θαλάσσια σύνορα, δηλαδή και το Καστελλόριζο. Και ακριβώς γι’ αυτό τον λόγο η δήλωση του πρώην υπουργού κρίνεται επικίνδυνη. Ανεκδιήγητες απόψεις χαρακτήρισε τις δηλώσεις Τσιρώνη ο τομεάρχης Εξωτερικών της ΝΔ Γιώργος Κουμουτσάκος προσθέτοντας πως «η ελαφρότητα, η επιπολαιότητα, ακόμα και η άγνοια της κυβέρνησης σε κρίσιμα εθνικά θέματα την καθιστούν πλέον επικίνδυνη». Αλλά και ο αναπληρωτής καθηγητής Διεθνούς Δικαίου Αγγελος Συρίγος χαρακτήρισε τη δήλωση Τσιρώνη «επικίνδυνη», καθώς «απηχεί τουρκικές διεκδικήσεις. Η Τουρκία επιδιώκει από το 2011 τη διάκριση μεταξύ Αιγαίου και Ανατολικής Μεσογείου, διότι θέλει να απομονώσει το νησιωτικό σύμπλεγμα της Μεγίστης (Καστελλόριζο) από τα υπόλοιπα ελληνικά νησιά». Ο Γιάννης Τσιρώνης προσπάθησε χθες να διορθώσει τις δηλώσεις του, αλλά μάλλον τα έκανε χειρότερα καθώς είπε ότι η συζήτηση ήταν απλώς… γεωγραφική.

Στο Αγαθονήσι. Η Αγκυρα, εξάλλου, συνεχίζει να προκαλεί στο Αιγαίο, αφού χθες ζεύγος τουρκικών μαχητικών αεροσκαφών επιχείρησε να παρενοχλήσει το ελικόπτερο που μετέφερε τον Αλέξη Τσίπρα στο Αγαθονήσι. Την ώρα που το ελληνικό ελικόπτερο έφτανε στο Αγαθονήσι, ζεύγος τουρκικών F-4 που πετούσε ανάμεσα σε Σάμο και Κω εμφανίστηκε 4 μίλια βορειότερα και σε ύψος 6.000 ποδιών – σύμφωνα με πηγές του ΓΕΕΘΑ – με προφανή στόχο να προκαλέσουν ανήμερα την 25η Μαρτίου. Το αποτέλεσμα ήταν, όπως ανάφερε ο ίδιος ο Πρωθυπουργός, το ελληνικό ελικόπτερο να αναγκαστεί να κάνει ελιγμούς.

Για την αναχαίτιση των τουρκικών μαχητικών έσπευσαν δύο ελληνικά μαχητικά που απογειώθηκαν από το Καστέλλι. Οι Τούρκοι πάντως υποστήριζαν πως τα αεροπλάνα τους δεν συμμετείχαν σε καμία απόπειρα παρενόχλησης στο Αιγαίο, αλλά εκτελούσαν «τα συνήθη καθήκοντά τους», ενώ και εγχώριες πηγές διατύπωναν ερωτηματικά για τις διαστάσεις του επεισοδίου. Πάντως, τουρκικά αεροσκάφη προχώρησαν χθες συνολικά σε 47 παραβιάσεις στο Αιγαίο. Αίσθηση προκαλεί, εξάλλου, το ότι η Αγκυρα επιμένει στην ίδια πρακτική ακόμη και μετά τη συμφωνία Τσίπρα – Ερντογάν για αποκλιμάκωση της έντασης.

Παράλληλα, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν συνέχισε την προκλητική ρητορική, ενόψει και των τουρκικών δημοτικών εκλογών, δηλώνοντας πως μπορεί να χαρακτηρίσει την Αγια-Σοφιά τζαμί, αντί για μουσείο, «έτσι ώστε όλοι να μπορούν να την επισκέπτονται χωρίς εισιτήριο».