Η φόρμα της αυτονομίας

To 2019 είναι η χρονιά που ξαναβλέπουμε την ιστορία και την απήχηση της σχολής του Μπάουχαους. Και εξακολουθεί να παραμένει επιδραστικό στο ντιζάιν των ρούχων σε βαθμό που το στυλ Μπάουχαους να θεωρείται σήμερα το αντίπαλον δέος του κυρίαρχου streetwear. Ο ιδρυτής της σχολής του Μπάουχαους, αρχιτέκτονας Βάλτερ Γκρόπιους, εξηγούσε στις αρχές του 1919 υπογραμμίζοντας: «Στόχος του Μπάουχαους είναι να μην υπάρξει ένα ύφος, ένα σύστημα, ένα δόγμα ή ένας κανόνας, μία συνταγή ή μία μόδα! Θα παραμείνει ζωντανό, όσο δεν εξαρτάται από τη μορφή, αλλά αναζητά πίσω από μια διαρκώς εναλλασσόμενη μορφή τη ρευστότητα της ίδιας της ζωής».

Η ρευστότητα στο σχήμα των μορφών χαρακτηρίζει σήμερα το μοντέρνο ύφος της μόδας. Το αξίωμα του ιδρυτή του Μπάουχαους βρίσκει πρόθυμους συνεχιστές της θεωρίας του σχεδιαστές οι οποίοι αρέσκονται να συνδυάζουν τις συλλογές τους με την πρωτοπορία. Η θεωρία του κινήματος, που η επιτυχία του βασίστηκε στη σημασία των απολύτως απαραίτητων γραμμών, στη χρήση των μοντέρνων υλικών και στον σχεδιασμό προϊόντων που μπορούν να κατασκευαστούν σε μαζική παραγωγή και με χαμηλό κόστος, διατηρεί ανοιχτή τη συζήτηση με την παράδοση στην έρευνα των υλικών, την καθαρότητα της δομής, την απλότητα της φόρμας και τον μινιμαλισμό.

Ομως Μπάουχαους δεν είναι μόνο ο μεταλλικός σκελετός στις καρέκλες του Μαρσέλ Μπρούερ, τα γεωμετρικά σχήματα στα πολύχρωμα κοστούμια του Τριαδικού Μπαλέτου του Οσκαρ Σλέμερ, το ανάπτυγμα της γραφιστικής τέχνης. Είναι και η σημαντική παραγωγή υφαντών από τα εργαστήρια των γυναικών που μαθήτευσαν στη σχολή του Μπάουχαους, η σπουδή χρώματος στα υφάσματα που σχεδίαζε και ύφαινε στον αργαλειό της η Ανι Αλμπερς, συνδυάζοντας νέα υλικά όπως το σελοφάν με παραδοσιακά νήματα όπως το λινό και το μαλλί. Οι πειραματισμοί της Αλμπερς με την προτροπή της δασκάλας της Γκούντα Στολτζ έβγαλαν από τα εργαστήρια του Μπάουχαους τους προδρόμους των μοντέρνων υφάνσεων που σήμερα βλέπουμε στις συλλογές Maison Martin Margiela, Iris van Herpen, Dries van Noten, παρουσιάζοντας ανθεκτικά νήματα και εντυπωσιακούς ιριδισμούς.

Το φωτογραφικό αρχείο της σχολής του Μπάουχαους που βρίσκεται στη Γερμανία προσφέρει πολλές πληροφορίες για τη σημασία που έδιναν στο ντύσιμό τους οι γυναίκες που φοιτούσαν στη σχολή. Στα πολυάριθμα πάρτι τους όλοι οι εκπρόσωποι του Μπάουχαους παρουσιάζονταν ντυμένοι με ευρηματικό ύφος και φαντασία, δίνοντας έμφαση στην αυτονομία της εικόνας της εμφάνισής τους, σχεδιάζοντας καπέλα, φούστες και αξεσουάρ.
Στην καθημερινότητά τους οι μαθήτριες βασίζονταν σε λιγότερο υπερβολικά ρούχα. Η μορφή και η εκτέλεση έπρεπε να αντιστοιχούν στη λειτουργία, ήταν ο βασικός κανόνας των ιδρυτών στη σχολή του Ντεσάου και οι γυναίκες το είχαν εφαρμόσει φορώντας κοντά φορέματα που δεν τόνιζαν το σχήμα του σώματος, φούστες με ίσιες μπλούζες και παντελόνια με μάλλινα πουλόβερ ή ζακέτες. Η αντίστοιχη πόζα που αναφέρεται σε γυναίκες οι οποίες έχουν ενεργό συμμετοχή στον κύκλο της σύγχρονης εργασίας και δίνουν σημασία στα θέματα ισότητας επιστρέφει στο παρόν ως υπόσχεση ότι η ελευθερία του πνεύματος του Μπάουχαους συνεχίζει να υπάρχει ανάμεσα στις ραφές των ρούχων μας.