Ξοδεύουν όλα τα χρήματά τους στα φροντιστήρια

Στους μισθούς των εκπαιδευτικών δαπανάει το ελληνικό κράτος το μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού του για την παιδεία. Οπως προκύπτει από νέα μελέτη του ΙΟΒΕ (Ιδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών), ενώ ένα 79% των δαπανών για την παιδεία πηγαίνει κατά μέσο όρο στους μισθούς των εκπαιδευτικών, οι ίδιοι ούτε αξιολογούνται ούτε επιμορφώνονται σταθερά από ένα ανεπτυγμένο πλαίσιο οργανωμένων δομών του κράτους. Από την άλλη πλευρά, στον κρατικό προϋπολογισμό για την παιδεία μένουν πίσω οι υποδομές στα σχολεία της χώρας, εργαστήρια κ.λπ.

Παράλληλα, όπως αποκαλύπτει η έρευνα, το 87% των δαπανών της ελληνικής οικογένειας με παιδιά στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο πηγαίνει σε φροντιστήρια και ιδιαίτερα μαθήματα. Οι δαπάνες για την εκπαίδευση βέβαια τώρα επεκτείνονται και στα δύο άκρα του εκπαιδευτικού μας συστήματος: από τις τελευταίες τάξεις του Δημοτικού, όπου ξεκινούν πλέον τα φροντιστηριακά μαθήματα, έως την Τριτοβάθμια, όπου έχουν αυξηθεί τα μεταπτυχιακά προγράμματα με δίδακτρα.

Πάντως η νέα μελέτη που παρουσιάστηκε χθες επαναλαμβάνει ότι το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα είναι από τα πιο συγκεντρωτικά συστήματα στον κόσμο, αφήνοντας ελάχιστα επίπεδα αυτονομίας στους φορείς της εκπαίδευσης. Οι μελετητές του ΙΟΒΕ επανέλαβαν όμως και τους κινδύνους που απειλούν τη χώρα από το δημογραφικό πρόβλημα, τονίζοντας ότι ώς το 2035 «θα χάνεται ένας στους τρεις μαθητές που φοιτούν σήμερα στα σχολεία», συνολικά δηλαδή θα μειωθεί ο μαθητικός πληθυσμός κατά 400.000 άτομα. Τη μελέτη ανέλυσαν ο διευθυντής του ΙΟΒΕ Νίκος Βέττας και ο επιστημονικός του συνεργάτης Αποστόλης Δημητρόπουλος, ενώ τα συμπεράσματά της σχολίασε και η Αννα Διαμαντοπούλου.

Οπως προκύπτει από την έρευνα:

– Η αποζημίωση των εργαζομένων στην εκπαίδευση (2000-2016) αποτελεί το μεγαλύτερο μέρος της συνολικής εκπαιδευτικής δαπάνης, καταγράφοντας το μεγαλύτερο μερίδιο (83%) το 2008 και πριν από την έναρξη της κρίσης. Τα ποσά για σχολικά κτίρια, υποδομές κ.ά. αποτελούν τη δεύτερη κατηγορία εκπαιδευτικής δαπάνης που έλαβε τις μεγαλύτερες τιμές της στις αρχές του 2000 (πάνω από 15% το 2000-2005, 11%-12% το 2013-2016). Στη διάρκεια της κρίσης (2010-2016), το μερίδιο της αποζημίωσης εργαζομένων αυξήθηκε στη δαπάνη Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, ενώ μειώθηκε στην Τριτοβάθμια.

– Η δημόσια δαπάνη για το 2015 στην παιδεία έφτασε τα 8,7 δισ. ευρώ. Η αντίστοιχη ιδιωτική δαπάνη ήταν 2,2 δισ. ευρώ. Το μεγαλύτερο ποσό στη δημόσια δαπάνη εντοπίζεται το 2011 στα 9,5 δισ. ευρώ, ενώ τα ελληνικά νοικοκυριά φαίνεται ότι διαπίστωσαν πολύ νωρίτερα την οικονομική κρίση, καθώς το 2009 οι δαπάνες ήταν 3,3 δισ. ευρώ και στη συνέχεια κάθε χρόνο μειώνονταν.

– Ως ποσοστό της συνολικής δαπάνης της Γενικής Κυβέρνησης, η εκπαιδευτική δαπάνη στην Ελλάδα, που κυμάνθηκε την εξεταζόμενη περίοδο μεταξύ 7,4% και 9,2%, υστερεί διαχρονικά έναντι του μέσου όρου των χωρών της ΕΕ, όπου το αντίστοιχο ποσοστό κυμάνθηκε μεταξύ 10,1% και 11,1%. Το 2016 το ποσοστό δαπάνης για την εκπαίδευση, ως προς το σύνολο της δαπάνης της Γενικής Κυβέρνησης, στην Ελλάδα (8,6%) ήταν το χαμηλότερο στην Ευρώπη (με εξαίρεση την Ιταλία με 7,9%).

– Στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση, οι ξένες γλώσσες αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος της δαπάνης για τους γονείς, σε ποσοστό 53% του συνόλου το 2016 (ιδιαίτερα μαθήματα, φροντιστήρια, εκπαιδευτικές εκδρομές). Στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, τα έξοδα επιμερίζονται σε ξένες γλώσσες, φροντιστήρια και ιδιαίτερα μαθήματα καλύπτοντας το 87% του συνόλου.

Στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, παρά την οικονομική κρίση, καταγράφεται άνοδος των δαπανών λόγω των μεταπτυχιακών σπουδών έναντι διδάκτρων.