«Δεν μπορεί να επιτευχθεί συμφωνία…»

Η ατμόσφαιρα στο Μέγαρο Μαξίμου στις 6 Νοεμβρίου, όταν ανακοινώθηκε από τον Πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα και τον Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο το προσχέδιο συμφωνίας Εκκλησίας – Πολιτείας, ήταν πανηγυρική. Είχε ασπασμούς, αγκαλιές και ανταλλαγή φιλοφρονήσεων. Τέσσερις μήνες μετά όμως – και έπειτα από τον ξεσηκωμό των κληρικών για τη σχεδιαζόμενη έξοδό τους από το Δημόσιο – όχι απλώς συμφωνία δεν υπάρχει, αλλά πλέον το κλίμα ευφορίας με τις ωραίες εικόνες μπροστά από το τζάκι του πρωθυπουργικού μεγάρου έχει αντικατασταθεί από μια παρατεταμένη ψύχρα στις σχέσεις των δύο πλευρών.

Πηγές της Εκκλησίας μάλιστα επισημαίνουν στα «ΝΕΑ» πως η Ιερά Σύνοδος της  Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος – που συνεδριάζει εκτάκτως σήμερα – «θα είναι απίθανο να αποδεχθεί το νέο πλαίσιο συμφωνίας». Δηλαδή τις τροποποιήσεις που έκανε προσφάτως το υπουργείο Παιδείας και οι οποίες προβλέπουν έξοδο των κληρικών από το μισθολόγιο του Δημοσίου, με την πληρωμή τους να υλοποιείται από την Ενιαία Αρχή Πληρωμών, και αρμόδιο φορέα τις μητροπόλεις.

Τι θα πει ο Αρχιεπίσκοπος. Σ’ αυτή την κατεύθυνση θα κινηθεί, σύμφωνα με πληροφορίες, και ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος στη σημερινή εισήγησή του για το θέμα. Θα ξεκαθαρίσει δηλαδή ότι συμφωνία δεν μπορεί να επιτευχθεί στην παρούσα φάση. Κι αυτό διότι απαραίτητη προϋπόθεση ήταν να υπάρχει η συναίνεση και η συγκατάθεση των κληρικών για το μισθολογικό τους καθεστώς. Οι κληρικοί όμως διαφωνούν με τις προτεινόμενες αλλαγές και συνακόλουθα ο Αρχιεπίσκοπος – προσθέτουν οι ίδιες πηγές – θα εισηγηθεί η Επιτροπή της Ιεραρχίας να συνεχίσει τον διάλογο με την πολιτεία «ώστε να προκύψει μια συμφωνία φερέγγυα που θα έχει τη συναίνεση της κοινωνίας, θα διασφαλίζει τα δικαιώματα των κληρικών και θα σηματοδοτεί και την ενότητα και συνοχή της Ιεραρχίας». Προ δεκαημέρου ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος είχε δώσει ένα στίγμα για το πώς θα κινηθεί η Ιεραρχία, δηλώνοντας πως «χωρίς τη συγκατάθεση των κληρικών δεν θα γίνει τίποτε».

Εν ολίγοις ο Αρχιεπίσκοπος παραπέμπει το θέμα στην… επόμενη κυβέρνηση. Και ταυτόχρονα «αδειάζει» το κύμα αντιπολίτευσης και τη συζήτηση περί διαδοχής του που επιχειρήθηκε να στηθεί στην Ιεραρχία, στα οποία φέρεται να πρωταγωνίστησε ο μητροπολίτης Μεσσηνίας Χρυσόστομος.

Ενδεικτική του αγεφύρωτου χάσματος Εκκλησίας – Πολιτείας ήταν εξάλλου η προ ημερών σφοδρή αντιπαράθεση του υπουργού Παιδείας Κώστα Γαβρόγλου με τον Ιερό Σύνδεσμο Κληρικών Ελλάδος (ΙΣΚΕ) που συνοδεύτηκε από δηλητηριώδεις δηλώσεις.

ΨΗΦΟΘΗΡΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ. Προτού συμβεί το επεισόδιο Γαβρόγλου – ΙΣΚΕ η κυβέρνηση είχε υποχρεωθεί σε στροφή 180 μοιρών. Ξεκίνησε διάλογο με πολύ αργούς ρυθμούς με την Εκκλησία της Ελλάδος, το Οικουμενικό Πατριαρχείο και την Εκκλησία της Κρήτης, καθώς σύσσωμος ο κλήρος ζητούσε να μην αλλάξει το μισθολογικό καθεστώς των ιερέων. Ο προφανής στόχος του Μαξίμου ήταν να καταφέρει να κάμψει τις «ιερές» αντιδράσεις και τελικά να απελευθερώσει 10.000 θέσεις για προσλήψεις στο Δημόσιο ενόψει εκλογών. Στην Εκκλησία άλλωστε δεν ξεχνούν τη δήλωση του Δημήτρη Τζανακόπουλου την επομένη των ανακοινώσεων, πως «όταν η συμφωνία αυτή τεθεί σε ισχύ, θα απελευθερωθούν 10.000 θέσεις στο Δημόσιο». Μητροπολίτης – από τους πιο ήπιους στην Ιεραρχία – ακόμη και σήμερα μιλώντας στα «ΝΕΑ» κατηγορεί την κυβέρνηση για ψηφοθηρικές προθέσεις. Λέει δηλαδή πως και το τροποποιημένο σχέδιο που παρουσίασε ο Κώστας Γαβρόγλου έγινε επίτηδες «πολυδαίδαλο, ώστε τελικά να καταφέρουν να πετύχουν τις 10.000 προσλήψεις».

ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ. Στη σημερινή συνεδρίαση ο μητροπολίτης Ναυπάκτου Ιερόθεος, που συμμετείχε στην επιτροπή διαλόγου με την πολιτεία, θα κάνει εισήγηση και ακολούθως η Ιεραρχία θα λάβει αποφάσεις. Οι επιλογές είναι τρεις: η Ιεραρχία να συμφωνήσει, να το απορρίψει ή να ζητήσει συνέχιση του διαλόγου, που είναι και το πιθανότερο να συμβεί.

Στο Μαξίμου τις τελευταίες ημέρες έγινε προσπάθεια να επισπευσθεί ο διάλογος που είχε ξεκινήσει το υπουργείο Παιδείας με την Εκκλησία έτσι ώστε – μετά την ολοκλήρωση των διαδικασιών για το Σκοπιανό – η κυβέρνηση να δείξει ότι ενισχύει το κοινωνικό της προφίλ και δίνει λύσεις σε χρονίζοντα θέματα. Η επιδίωξη ήταν να καταλήξουν, ποντάροντας και στη «χημεία» Τσίπρα – Ιερώνυμου, σε λύση για το Μισθολογικό των ιερέων αλλά και στο θέμα της αξιοποίησης της εκκλησιαστικής περιουσίας (που επίσης προβλέπεται μέσα στη συμφωνία). Και έτσι να επιτευχθεί και ο στόχος των… πολυπόθητων 10.000 προσλήψεων λίγο πριν από τις κάλπες.

Φαίνεται όμως ότι το παραπάνω αφήγημα του Μαξίμου δεν μπορεί να υλοποιηθεί. «Είναι πάρα πολλά τα κενά και οι αντιφάσεις σ’ αυτό το νέο πλαίσιο. Η Ενιαία Αρχή Πληρωμών – που γενικώς παρέχει τα χρήματα για το Δημόσιο – πώς θα πληρώνει την Εκκλησία, δηλαδή έναν φορέα που θα είναι εκτός του Δημοσίου;» αναρωτιέται εκκλησιαστική πηγή.