«Θέατρο» βίας μέσα στο θέατρο

Στη Ζαν και τον Σιμόν, δίδυμα αδέρφια, παραδίδεται ένας φάκελος με τις τελευταίες επιθυμίες της μητέρας τους, σύμφωνα με τις οποίες πρέπει να αναζητήσουν έναν πατέρα που νόμιζαν νεκρό κι έναν αδελφό του οποίου την ύπαρξη αγνοούσαν. Καθώς ξετυλίγεται η προσωπική διαδρομή των ηρώων, αποκαλύπτεται η τραγική πραγματικότητα ενός εμφυλίου πολέμου, η παράλογη βία του και η συγχώρεση που γίνεται τελικά ο μόνος δρόμος επιβίωσης. Ολα αυτά τα ισχυρά μηνύματα της παράστασης «Πυρκαγιές» του Ουαζντί Μουαουάντ που παρουσιάζεται στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος σε σκηνοθεσία Ιώς Βουλγαράκη, ερέθισαν τη θρησκοληψία και ιδεοληψία μιας ομάδας ακροδεξιών πολιτών που θέλησαν το βράδυ της Τετάρτης να διακόψουν το έργο. Ολα ξεκίνησαν όταν τέσσερα μέλη της εθνικιστικής οργάνωσης Ιερός Λόχος προσποιούμενοι τους θεατές, παρείσφρησαν στην πλατεία του Βασιλικού Θεάτρου. Λίγα λεπτά μετά την έναρξη μια ατάκα ενός από τους πρωταγωνιστές που απέδιδε την καθημερινή αγανάκτησή του («γα…… τον Χριστό μου») και προβλεπόταν στο σενάριο, έδωσε το «πρόσχημα» που περίμεναν οι ακροδεξιοί για να στήσουν το επεισόδιο.

ΣΤΗΜΕΝΟ ΒΙΝΤΕΟ. Τρεις άνδρες και μία γυναίκα σηκώθηκαν από τις θέσεις τους κι άρχισαν να καταφέρονται εναντίον των πρωταγωνιστών, ισχυριζόμενοι πως οι τελευταίοι προσέβαλαν τα θεία. Διερωτήθηκαν δε αν ο μουσουλμάνος συγγραφέας του έργου θα εξύβριζε τον Αλλάχ. Δεν γνώριζαν μάλλον πως ο Μουαουάντ (τις «Γυναίκες» του οποίου είχαμε δει το 2011 στο Φεστιβάλ Αθηνών, ενώ τις «Πατρίδες» έχει ανεβάσει το Εθνικό Θέατρο το 2012) είναι χριστιανός στο θρήσκευμα και με  το έργο στηλιτεύει όλα αυτά τα ακραία φαινόμενα. Προκειμένου μάλιστα να νομιμοποιήσουν την «αυθόρμητη» πράξη αντίδρασής τους, τράβηξαν και βίντεο του περιστατικού, το οποίο δημοσιοποίησαν αργότερα στη σελίδα της οργάνωσης στο Facebook. Παρ’ όλα αυτά, τα ίδια τα πλάνα τους τούς πρόδωσαν αφού η βιντεοσκόπηση ξεκίνησε πολύ πριν ακουστούν οι πρώτες αποδοκιμασίες, σαν να περίμεναν την κατάλληλη στιγμή για να προκαλέσουν αναταραχή.

Το συμβάν χαρακτηρίζεται προμελετημένο και από τον καλλιτεχνικό διευθυντή του ΚΘΒΕ, Γιάννη Αναστασάκη, που μίλησε στα «ΝΕΑ»: «Πάνω από 6,5 χιλιάδες θεατές εδώ κι ένα μήνα έχουν δει την παράσταση και δεν έχουν αντιδράσει απέναντι στο περιεχόμενο του έργου. Ισα ίσα το ανάποδο. Την έχουν αγκαλιάσει. Γενικά αυτό με τους αγανακτισμένους πολίτες που έχουμε αντιμετωπίσει πολύ τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα, δεν είναι τυχαία αγανακτισμένοι, είναι μάλλον οργανωμένη η αγανάκτηση. Νομίζω πως υπάρχουν ακόμα στην πόλη κάποιοι θύλακες ακροδεξιοί ή φασιστών που ψάχνουν να βρουν ευκαιρία. Δεν έβαλαν ειδικά εμάς στο μάτι. Υπάρχουν αυτές οι ομάδες, είναι δίπλα μας και σε κάθε ευκαιρία που έχουν για να προβληθούν και να παρέμβουν, το κάνουν», επισημαίνει.

Η ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΘΕΑΤΩΝ. Κι όμως, μέσα στον σκοταδισμό υπήρξε και μια ακτίνα φωτός. Η αντίδραση άλλων θεατών που αποδοκίμασαν τα λεγόμενα των Ιερολοχιτών και με τη βοήθεια των ανθρώπων του θεάτρου τους ανάγκασαν να εγκαταλείψουν την αίθουσα, τη στιγμή που τους απειλούσαν μάλιστα πως θα τους κάνουν μήνυση. «Ηταν μια νίκη απέναντι στη λογοκριτική παρέμβαση. Μια νίκη και των θεατών που δεν παρασύρονται από τέτοιες παρεμβάσεις. Θυμηθήκαμε χθες ότι ενώ είμαστε στο 2019 κάποιοι άνθρωποι θέλουν να λογοκρίνουν κείμενα, δεν πιστεύουν στην ελευθερία της έκφρασης και του λόγου αλλά εμείς που πιστεύουμε είμαστε πολλοί περισσότεροι και πρέπει να το διαφυλάξουμε. Στην παράσταση έχουμε βάλει εξ αρχής σήμανση πως είναι κατάλληλη για θεατές άνω των 15 ετών. Ολοι μπορούν να κρίνουν για ποιο λόγο συμβαίνει κάτι πάνω στη σκηνή. Μια θεατρική πράξη, δηλαδή, και όχι ένα μάθημα αγωγής ή πολιτικής στάσης του συγκεκριμένου συγγραφέα ή του ηθοποιού. Ισως δεν με ξαφνιάζει. Τέτοιες ιδέες υπάρχουν ακόμα αλλά απ’ ό,τι καταλαβαίνω είναι μειονότητα. Εχουν κι αυτοί δικαίωμα έκφρασης αλλά όχι να διακόπτουν παραστάσεις, συναυλίες ή ένα πολιτιστικό γεγονός. Μπορούν να βγουν να διαδηλώσουν στον δρόμο και να πουν τη γνώμη τους», καταλήγει ο Γ. Αναστασάκης.