Η εκκρεμότητα που ποτέ δεν πέθαινε

Υπάρχουν εκκρεμότητες και εκκρεμότητες. Αλλά η εκκρεμότητα του αποτεφρωτηρίου δεν μοιάζει με καμία από τις υπόλοιπες. Οχι μόνο επειδή αφορά τον θάνατο ή, ανάλογα με τις πεποιθήσεις του καθενός, την αιώνια ζωή. Αλλά κι επειδή καμίας εκκρεμότητας η ζωή δεν είχε τέτοια διάρκεια. Σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά στάνταρ, κατ’ αρχάς, η εκκρεμότητα χρονολογείται από τον 190 αιώνα – τότε φτιάχτηκαν τα πρώτα αποτεφρωτήρια στην Ευρώπη με τη μορφή που τα γνωρίζουμε σήμερα. Σύμφωνα με τα ελληνικά στάνταρ, πάλι, η δημιουργία αποτεφρωτηρίων μετράει ως αίτημα κάποιες δεκαετίες – το 1987 ξεκίνησαν οι πρώτες πρωτοβουλίες. Αλλά θα έπρεπε να περάσουν κι άλλα 13 ολόκληρα χρόνια από την ψήφιση του νόμου, το 2006, για να δρομολογηθεί επιτέλους η κατασκευή του πρώτου Κέντρου Αποτέφρωσης Νεκρών στον Ελαιώνα.

Στη Θεσσαλονίκη

Ο νόμος ήταν της κυβέρνησης Καραμανλή και ψηφίστηκε απ’ όλα τα κόμματα. Αλλά πέρασαν άλλα τρία χρόνια για να εξειδικευτούν οι προϋποθέσεις καύσης νεκρών με Προεδρικό Διάταγμα κι άλλος ένας για να ρυθμιστούν ζητήματα τεχνικής φύσης. Τι μεσολάβησε από τότε; Πολλά. Ολες οι προσπάθειες έπεφταν στο κενό – ή μάλλον συναντούσαν τη σθεναρή αντίσταση της Εκκλησίας. Το 2011, για παράδειγμα, ο Δήμος Θεσσαλονίκης θεωρούσε ότι ήταν θέμα χρόνου η κατασκευή αποτεφρωτηρίου κάπου κοντά στη Θέρμη. «Εκτιμώ ότι έχουμε την ανοχή του μητροπολίτη Θεσσαλονίκης Ανθιμου για το θέμα. Μας δήλωσε ότι σέβεται τον νόμο» έλεγε τότε στέλεχος του Δήμου. Αποδείχθηκε ότι ήταν υπερβολικά αισιόδοξος.

Στο Μαρκόπουλο

Την ίδια περίοδο ο δήμαρχος Μαρκοπούλου, Σωτήρης Μεθενίτης, θα βρισκόταν αντιμέτωπος με μια πρωτοφανή κινητοποίηση κατά της κατασκευής αποτεφρωτηρίου στην περιοχή, ιθύνων νους της οποίας ήταν ο μητροπολίτης Μεσογαίας Νικόλαος: «Με πρόφαση τα όποια οικονομικά οφέλη» έλεγε στο κήρυγμά του, «εντελώς αβίαστα κάποιοι επιδιώκουν να εισαγάγουν πρωτόγνωρα ήθη, ποδοπατώντας ιερές διαχρονικές παραδόσεις και περιφρονώντας την εκκλησιαστική μας συνείδηση». Ποιος κέρδισε; Οι 2.500 υπογραφές που μάζεψαν πόρτα πόρτα οι ζηλωτές για να ξορκίσουν το κακό. Και κάπως έτσι, τον Μάρτιο του 2012, το δημοτικό συμβούλιο ανακάλεσε την αρχική ομόφωνη απόφασή του.

Στην Αθήνα

Για να αρχίσει να μην αισθάνεται και πολύ καλά η εκκρεμότητα που ποτέ δεν πέθαινε θα έπρεπε να έρθει ο Νοέμβριος του 2017 και η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου της Αθήνας για τη δημιουργία Κέντρου Αποτέφρωσης Νεκρών στον Ελαιώνα. Αλλά και άλλα δυο και πλέον χρόνια για να υπογραφεί τελικά χθες η σχετική υπουργική απόφαση από τον υπουργό Σταθάκη παρουσία του δημάρχου Καμίνη (φωτογραφία), επειδή στο μεταξύ είχαν προσφύγει στο ΣτΕ εταιρείες της περιοχής. Αυτή τη φορά έχασαν. Αλλά ήταν μια μάχη που ο Γιώργος Καμίνης είχε ξεκινήσει από το 2014. Μια μάχη που δόθηκε, όπως το έθεσε πολύ σωστά ο ίδιος, για να ανταποκριθεί η Πολιτεία στα στοιχειώδη δικαιώματα του πολίτη. Επιτέλους η εκκρεμότητα πέθανε. Για να ταφεί οριστικά την ημέρα που το Κέντρο Αποτέφρωσης Νεκρών θα υποδεχθεί τον πρώτο του επισκέπτη.

Η ΛΙΣΤΑ

Η καθυστέρηση με την οποία λύνεται ένα ζήτημα δύο αιώνων είναι μάλλον παράδοξη αν λάβει υπόψη του κανείς ότι η καύση νεκρών έχει τουλάχιστον έναν μυθολογικό ήρωα, τον Αχιλλέα, και μια σταρ, τη Μαρία Κάλλας (φωτογραφία), η στάχτη της οποίας σκορπίστηκε στο Αιγαίο. Στο μεταξύ, περίπου 3.000 έλληνες πολίτες ταξίδευαν κάθε χρόνο στη Βουλγαρία να ασκήσουν ένα δικαίωμα που δεν τους αναγνώριζε η χώρα τους. Ενας από τους τελευταίους σε αυτή τη μακρά και καθόλου τιμητική λίστα εξαγωγής νεκρών ήταν ο φωτορεπόρερ Γιάννης Μπεχράκης.