Λαϊκισμός

Εχει γραφτεί εκατοντάδες φορές. Οι διαδρομιστές των Βρυξελλών το λένε και το ξαναλένε. Η διαφαινόμενη επέλαση των λαϊκιστικών άκρων – και δη των δεξιών – στις ευρωεκλογές της 26ης Μαΐου φοβίζει τους πάντες στην καρδιά της ΕΕ και τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Ενδεικτική της ανησυχίας που επικρατεί στους κόλπους της πολιτικής τάξης της Γηραιάς Ηπείρου είναι η απόφαση του Εμανουέλ Μακρόν να γράψει ένα άρθρο που δημοσιεύθηκε ταυτόχρονα σε 28 εφημερίδες των 28 κρατών – μελών. «Η Ευρώπη δεν ήταν ποτέ τόσο απαραίτητη έπειτα από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο όσο είναι σήμερα, ακόμη και αν η Ευρώπη ποτέ δεν βρέθηκε σε τέτοιο κίνδυνο» απεφάνθη ο γάλλος πρόεδρος στον πρόλογο του. Οντως. Μόνο που το περιεχόμενο του άρθρου του είναι εξίσου ενδεικτικό της αδυναμίας των «συναδέλφων» του, των πολιτικών, να προτείνουν λύσεις. Στο μακρονικό ευχολόγιο διαβάζει κανείς μια σειρά προτάσεων σαν το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για την Εσωτερική Ασφάλεια, τον ίδιο κατώτατο μισθό για την ίδια εργασία σε όλες τις χώρες της Ενωσης ή μια Συνδιάσκεψη για την Ευρώπη.

Από την ανάποδη
«Για να προτείνουμε όλες τις αλλαγές που είναι αναγκαίες» και στην οποία θα πρέπει να στηθούν πάνελ πολιτών και γίνουν ακροάσεις «πανεπιστημιακών παραγόντων, κοινωνικών εταίρων, θρησκευτικών και πνευματικών εκπρόσωπων». Σύμφωνοι. Η Ευρώπη πρέπει να συζητήσει για την Ευρώπη. Και πρέπει οι ελίτ της να βρουν έναν τρόπο να ξαναπροσεγγίσουν τους ψηφοφόρους, τα αυτιά των οποίων χαϊδεύουν οι λαϊκιστές. Μόνο που με προτάσεις σαν το «να αποδεχθούμε συνειδητά, για τις στρατηγικές βιομηχανίες και τις δημόσιες προμήθειές μας, την προτίμηση των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, όπως κάνουν οι Αμερικανοί και οι Κινέζοι ανταγωνιστές μας», προτάσεις δηλαδή τύπου «America first», οι συστηνόμενοι ως μεταρρυθμιστές δεν πέφτουν σε τραμπικά λάθη; Δεν είναι λαϊκισμός από την ανάποδη; Η ψυχρή ανάγνωση του φαινομένου του λαϊκισμού αναγνωρίζει πως όσοι τον ενσαρκώνουν θέτουν τις σωστές ερωτήσεις, δίνουν ωστόσο τις λάθος απαντήσεις. Αν η άλλη πλευρά, όμως, καταλήξει να υιοθετεί τις δικές τους λύσεις, πιθανότατα θα φουσκώσει λίγο τα εκλογικά της ποσοστά, αλλά δεν θα συνομιλήσει με την ιστορία όπως επιθυμεί.