Τελεσίγραφο από ΕΚΤ για τον νέο νόμο Κατσέλη

Μάχη με τον χρόνο δίνει η κυβέρνηση ώστε ιδανικά έως στις 7 Μαρτίου το νομοσχέδιο για το διάδοχο πλαίσιο του νόμου Κατσέλη να είναι όχι μόνο συμφωνημένο με τους θεσμούς – μετά και τις κίτρινες κάρτες που έβγαλε χθες η ΕΚΤ – αλλά ψηφισμένο και από την ελληνική Βουλή.

Επί του παρόντος, οι λογαριασμοί με τους θεσμούς παραμένουν ανοιχτοί, ενώ χθες μέσω μιας μακροσκελούς ανακοίνωσης η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έβγαλε επί της ουσίας «απαγορευτικό» κατάθεσης του σχεδίου νόμου με την αρχική του μορφή. Η ΕΚΤ αξιολογώντας το αρχικό σχέδιο νόμου εγείρει ισχυρές ενστάσεις, θέτοντας ζήτημα επιπτώσεων στην κεφαλαιακή επάρκεια των τραπεζών, τη σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος και τη δυνατότητα των τραπεζών να προχωρήσουν χωρίς προσκόμματα τα σχέδια πώλησης και τιτλοποιήσεων κόκκινων δανείων που αποτελούν βασικά συστατικά της επιδιωκόμενης λύσης του γόρδιου δεσμού των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων. Με το γάντι, άλλωστε, η ΕΚΤ στηρίζει την Τράπεζα της Ελλάδος. Το επεισόδιο ανάμεσα στον Γιάννη Στουρνάρα και τον Παύλο Πολάκη δεν έχει ξεχαστεί και υπ’ αυτό το πρίσμα η σύσταση της ΕΚΤ προς την κυβέρνηση για καλύτερη συνεργασία, επί του θέματος του νόμου Κατσέλη, με την Τράπεζα της Ελλάδος ενδεχομένως να μην είναι τυχαία.

ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ. Οι παρατηρήσεις της ΕΚΤ πιθανώς σε έναν βαθμό να έχουν απαντηθεί μετά τις νεότερες διορθωτικές παρεμβάσεις στις οποίες συμφώνησαν την περασμένη Τρίτη κυβέρνηση και τραπεζίτες και οι οποίες δεν έχουν αξιολογηθεί ακόμα από τους θεσμούς. Το νέο σχέδιο έχει σταλεί πάντως για παρατηρήσεις.

Φιλοδοξία της κυβέρνησης είναι έως την ερχόμενη Τρίτη να έχει κατατεθεί ένα συμφωνημένο νομοσχέδιο με τους θεσμούς στη Βουλή και να έχει ψηφιστεί, αν είναι δυνατό, πριν από τη συνεδρίαση του Eurogroup στις 11 Μαρτίου. Το νομοσχέδιο για το διάδοχο σχήμα του νόμου Κατσέλη βρίσκεται στο επίκεντρο της προσοχής των θεσμών και χωρίς συμφωνία δυσχεραίνει η λήψη της πολιτικής απόφασης για εκταμίευση της δόσης του 1 δισ. ευρώ. Σχετικά μηνύματα έστειλε χθες στην κυβέρνηση, τόσο στη συνάντηση με τον Πρωθυπουργό στο Μέγαρο Μαξίμου όσο και από το βήμα της Βουλής, ο κοινοτικός επίτροπος Πιερ Μοσκοβισί διαμηνύοντας επί της ουσίας πως αν η Αθήνα θέλει τη δόση του 1 δισ. ευρώ, θα πρέπει να κλείσει έγκαιρα και τις εκκρεμότητες του διάδοχου πλαισίου του νόμου Κατσέλη αλλά και το θέμα της πώλησης λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ.

«Εχουμε κοινή άποψη με τον Αλέξη Τσίπρα ότι τα κριτήρια πρέπει να αφορούν αυτούς που έχουν πραγματικά ανάγκη και όχι τους στρατηγικούς κακοπληρωτές» δήλωσε μετά τη συνάντηση στο Μέγαρο Μαξίμου σημειώνοντας πως «πρέπει να δουλέψουμε για τα κριτήρια, ώστε να εξομαλυνθεί η κατάσταση με τα κόκκινα δάνεια και να βρούμε από κοινού μια λύση».

ΟΙ ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ. Σύμφωνα με όσα αναφέρει η γνωμοδότηση της ΕΚΤ, το σχέδιο νόμου που παρουσίασε η ελληνική κυβέρνηση ενδέχεται να επιφέρει αρνητικές επιπτώσεις στα πιστωτικά ιδρύματα της χώρας και ειδικότερα όσον αφορά την κεφαλαιακή επάρκεια, τις ανάγκες σχηματισμού προβλέψεων και την ποιότητα των στοιχείων του ενεργητικού τους, καθώς αυτά είναι πιθανόν να υποχρεωθούν σε προσαρμογές των όρων αποτίμησης των δανειακών τους χαρτοφυλακίων.

Οπως μάλιστα σημειώνει, το ενδεχόμενο αυτό θα μπορούσε να έχει σημαντικό αντίκτυπο στα επίπεδα προβλέψεων και στα κεφάλαια των πιστωτικών ιδρυμάτων λόγω της αβεβαιότητας νόμου και εισάγει σε ό,τι αφορά τον αριθμό των προσώπων που εν τέλει θα υποβάλουν αίτηση υπαγωγής στις διατάξεις του το ποσό της οφειλής που θα συμπεριληφθεί, το ύψος των κουρεμάτων που θα γίνουν.

Επιπλέον σημειώνει ότι εγκυμονεί κίνδυνους και αναφορικά με δυσμενείς επιπτώσεις στις πωλήσεις δανείων και στις τιτλοποιήσεις από τις τράπεζες, καθώς, όπως διατυπώνεται, επιτρέπει σε οφειλές που τιτλοποιούνται για ομολογιακά δάνεια, τιτλοποίηση απαιτήσεων και απαιτήσεων από ακίνητα, όπως και σε οφειλές που μεταβιβάζονται βάσει του νόμου για τη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, να ρυθμίζονται και έτσι παρέχει νομική προστασία σε ένα ευρύ φάσμα οφειλών που περιλαμβάνουν και τις επιχειρηματικές οφειλές που εμπλέκονται με την πρώτη κατοικία. «Ενδέχεται να έχει σημαντικό αντίκτυπο στα πιστωτικά ιδρύματα και επιπτώσεις στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα λόγω της ευρύτητας του πεδίου εφαρμογής του όσον αφορά τα είδη των επιλέξιμων οφειλών (συμπεριλαμβανομένων των επιχειρηματικών) και της σημασίας των χαρτοφυλακίων δανείων που εξασφαλίζονται με υποθήκη επί κύριων κατοικιών για το σύνολο των τραπεζικών στοιχείων ενεργητικού» λέει.

ΕΓΕΙΡΕΙ ΚΙΝΔΥΝΟΥΣ. Παράλληλα, η γνωμοδότηση της ΕΚΤ αναφέρει ότι το σχέδιο νόμου εισάγει και αλλαγές που μπορεί να επηρεάσουν την ικανότητα των δανειστών να διασφαλίσουν τη θέση σε ισχύ των συμφωνημένων όρων εξασφαλισμένης πίστωσης στην Ελλάδα, γεγονός που ενδέχεται να διακυβεύσει την ασφάλεια δικαίου και την επαρκή διαχείριση του πιστωτικού κινδύνου από τα πιστωτικά ιδρύματα. Επίσης εγείρει κινδύνους επιδείνωσης της νοοτροπίας των πληρωμών, ηθικούς κινδύνους και κινδύνους καταστρατήγησης του νέου πλαισίου από πρόσωπα που στρατηγικά αθετούν τις υποχρεώσεις εξυπηρέτησης των οφειλών τους, ενώ η αυτοδίκαιη αναστολή των μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης που αρχίζει από την κοινοποίηση της αίτησης στους πιστωτές μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας και μπορεί να παραταθεί μέχρι και την έκδοση οριστικής δικαστικής απόφασης θα μπορούσε ενδεχομένως να ενθαρρύνει τους στρατηγικούς κακοπληρωτές να υποβάλλουν αίτηση ακόμη και όταν δεν είναι επιλέξιμοι.

Ιδιαίτερη μνεία γίνεται και στην πρόθεση του νομοθέτη η εφαρμογή του νέου πλαισίου να είναι παράλληλα με τον υφιστάμενο νόμο για την προστασία των υπερχρεωμένων νοικοκυριών, γεγονός που σημαίνει ότι οι οφειλέτες θα μπορούν να υποβάλλουν αίτηση ρύθμισης βάσει ενός ή αμφοτέρων των πλαισίων και ότι η επιλογή αυτή παρέχεται και σε οφειλέτες των οποίων η αίτηση εκκρεμεί. Η συγκεκριμένη αλληλεπίδραση των δύο πλαισίων, σύμφωνα με την ΕΚΤ, ενέχει πολλούς κινδύνους και αυτό διότι μπορεί να προκύψει περαιτέρω καθυστέρηση στην εκδίκαση των υποθέσεων που εκκρεμούν σε σχέση με τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά και παράλληλα να επιφέρει πρόσθετη συμφόρηση στα δικαστήρια. Επίσης η συσσώρευση των δικαστικών υποθέσεων, σε συνδυασμό με την αναστολή της αναγκαστικής εκτέλεσης, μπορεί να επηρεάσει τη δυνατότητα των τραπεζών να εισπράττουν τις δανειακές τους απαιτήσεις και, κατ’ επέκταση, να χορηγούν δάνεια.