Οι δρόμοι του Christo, οι κόσμοι της Λε Γκεν

Εξ ορισμού του, το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης γιορτάζει την τέχνη του ντοκιμαντέρ. Ενίοτε, όπως είναι και η φετινή διοργάνωση που θα πραγματοποιηθεί από την 1η έως τις 10 Μαρτίου, τιμά και την ίδια την τέχνη παρουσιάζοντας ταινίες εμπνευσμένες από τον συγκεκριμένο χώρο. Ορισμένες από αυτές παρουσιάζει αποκλειστικά το «Νσυν» για τους θεατές που θα βρεθούν στον Κινηματογράφο Ολύμπιον, το Μουσείο Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και την Αποθήκη 1.

Το ντοκιμαντέρ «Κόσμοι της Ούρσουλα Κ. ΛεΓκεν» που σκηνοθετεί η Αργουεν Κάρι διατρέχει τη ζωή και το έργο της διάσημης συγγραφέως επιστημονικής φαντασίας που έφυγε τον περσινό Ιανουάριο από τη ζωή. Η κάμερα προσπαθεί να αποτυπώσει την παρακαταθήκη των βιβλίων της, μέσα από ένα ταξίδι δέκα ετών στα ενδότερα ενός κόσμου που διαπλέκει ασταμάτητα τη φαντασία με την πραγματικότητα. Σε δεύτερο πλάνο βέβαια περνάει και η ίδια η προσωπικότητά της, αφού αποτέλεσε μια γυναίκα που κατάφερε να λειτουργήσει ως φεμινιστικό είδωλο μέσα σε μια ταραγμένη εποχή.

Ο εικαστικός Μ. Κ. Εσερ είναι ο πρωταγωνιστής του ντοκιμαντέρ «Escher – Journey to infinity» του Ρόμπιν Λουτς από την Ολλανδία. Αν και ο ίδιος χρησιμοποιούσε εικόνες για να εκφραστεί, η ταινία τώρα χρησιμοποιεί ως πρώτη ύλη περισσότερες από 1.000 επιστολές, αποσπάσματα από το ημερολόγιό του και ομιλίες που έγραψε στην πορεία της ζωής του. Τέσσερις δεκαετίες μετά τον θάνατό του, ο θεατής θα τον ακούσει δηλαδή να μιλάει με τις δικές του λέξεις, για τη ζωή, τους φόβους, τις αμφιβολίες, την πολιτική και τις εκπλήξεις που συναντούσε μπροστά του. Με τη φιλοδοξία να ρίξει η ταινία φως στο έργο που άφησε πίσω του και πώς αυτό επηρέασε τη διαφήμιση και τον κινηματογράφο, η κάμερα ταξιδεύει στους τόπους που αποτέλεσαν έμπνευση για τη δημιουργία του.

Ενα ταξίδι στον κόσμο του γνωστού εικαστικού Christo είναι το ντοκιμαντέρ «Walking on water» του Αντρέι Παούνοφ. Μια δεκαετία μετά τον θάνατο της συζύγου του Ζαν Κλοντ, ο δημιουργός προχωράει στην πραγματοποίηση ενός κοινού καλλιτεχνικού οράματός τους:  της επιπλέουσας προβλήτας, μιας εγκατάστασης μεγάλων διαστάσεων. Και η κάμερα είναι εκεί για να καταγράψει κάθε του βήμα. Ο Christo κυνηγάει το όνειρό του, παλεύοντας με τα καιρικά φαινόμενα, τη μηχανική, τις κρατικές πολιτικές αλλά και την ίδια την τέχνη, μπροστά στους θεατές. Κι όσο εκείνος παλεύει να τα καταφέρει, αυτοί καταφέρνουν να τον γνωρίσουν καλύτερα και να εκτιμήσουν τη θέλησή του να βάλει με την τέχνη του τη ζωντανή εμπειρία πάνω από τη δημαγωγία.

ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ. Πέρα από την τέχνη, μία ακόμα πινελιά στο κάδρο της ντοκιμαντερίστικης δημιουργίας βάζουν η πολιτική με την ιστορία. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το φιλμ «The silence of others» των Αλμουδένα Καραθέδο και Ρόμπερτ Μπαχάρ, σε εκτέλεση παραγωγής της εταιρίας El Deseo του Πέδρο Αλμοδόβαρ. Η αφήγηση στήνεται γύρω από θύματα της δικτατορίας του Φράνκο που αναζητούν επιτέλους δικαιοσύνη. Για πρώτη φορά στην ιστορία της Ισπανίας, οι άνθρωποι αυτοί οργανώνουν μια κίνηση με σκοπό να δικαστούν οι υπεύθυνοι των φρικαλεοτήτων του Φράνκο για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.

Το έργο αυτό ρίχνει φως στο δύσκολο παρελθόν που η Ισπανία σήμερα, δεκαετίες μετά τον θάνατο του δικτάτορα διστάζει να κοιτάξει κατάματα. Το επισημαίνουν και οι σκηνοθέτες του δηλώνοντας πως «τα θέματα μπορούν να γίνουν πηγή διχασμού στην Ισπανία του σήμερα. Σε οικογένειες. Μεταξύ φίλων. Σε τομείς της κοινωνίας. Ωστόσο, αισθανόμαστε ότι οι ιστορίες των θυμάτων και των επιζώντων πρέπει να ιδωθούν υπό το πρίσμα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων».