Το Brexit ανακάτεψε {CR}τον πολιτικό κύβο {CR}του Ρούμπικ

Η τελευταία ερώτηση που έκανα στον Τσούκα Ουμούνα, στη συνέντευξη που είχε παραχωρήσει στα «ΝΕΑ» τον περασμένο Νοέμβριο, ήταν αν ετοιμάζει νέο κόμμα. «Δεν πιστεύω ότι αυτό είναι ένα ζήτημα που πρέπει να συζητήσουμε τώρα. Θεωρώ όμως ότι ο λαός έχει κουραστεί από το δίπολο Αριστερά – Δεξιά», μου είχε απαντήσει ο 40χρονος βουλευτής των Εργατικών και άλλοτε υποψήφιος αρχηγός του κόμματος. Οπως φάνηκε, η ώρα για να τεθεί το ζήτημα έφτασε την περασμένη Δευτέρα. Ο Ουμούνα, μαζί με έξι ακόμη συναδέλφους του, αποσκίρτησαν από τους Εργατικούς, σχημάτισαν την κοινοβουλευτική ομάδα των Ανεξάρτητων και προετοιμάζουν τη δημιουργία ενός νέου, κεντρώου κόμματος με σαφή ευρωπαϊκό προσανατολισμό και στόχο να διεμβολίσει το παραδοσιακό δίπολο Συντηρητικοί – Εργατικοί. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη διάσπαση πολιτικού σχηματισμού στη Βρετανία εδώ και σχεδόν 40 χρόνια. Η προηγούμενη είχε γίνει το 1981, με τη δημιουργία του βραχύβιου Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος (SDP) από στελέχη των Εργατικών.

Την Τετάρτη, η «Συμμορία των επτά», όπως τους αποκάλεσε μερίδα του βρετανικού Τύπου παραπέμποντας συνειρμικά στη «Συμμορία των τεσσάρων» που είχε συγκροτήσει το SDP, μεγάλωσε: στην ομάδα προστέθηκαν μία ακόμη βουλευτής των Εργατικών και τρεις των Συντηρητικών, ανεβάζοντας τον αριθμό των μελών της στα 11. Ακόμα ένας βουλευτής των Εργατικών, ο Iαν Oστιν, παραιτήθηκε χθες από το κόμμα λέγοντας πως είναι «διαλυμένο» και έχει καταληφθεί από την «Aκρα Aριστερά», δεν σχεδιάζει ωστόσο να ενταχθεί στην ομάδα των Ανεξάρτητων αφού δεν επιθυμεί δεύτερο δημοψήφισμα για το Brexit. Θα μπορούσε το Brexit να φέρει τον Αρμαγεδδώνα στη βρετανική πολιτική σκηνή; Ορισμένοι βλέπουν νέα κόμματα να ξεπηδούν και από τα αριστερά και από τα δεξιά.

«Ο πολιτικός κύβος του Ρούμπικ έχει ανακατευτεί λόγω του Brexit με αποτέλεσμα το κόκκινο, το μπλε, το κίτρινο και το πράσινο να έχουν αναμειχθεί», έγραψε η Ρέιτσελ Σιλβέστερ στους «Τάιμς». Σύμφωνα με δημοσκόπηση του SkyData, οι Ανεξάρτητοι (που ακόμη δεν έχουν ούτε κόμμα, ούτε αρχηγό) έρχονται τρίτοι στις προτιμήσεις των ψηφοφόρων μετά τους Τόρις και τους Εργατικούς, αφήνοντας πίσω τους Φιλελεύθερους Δημοκράτες και το UKIP.

Πρόσφατη έρευνα του YouGov καταδεικνύει ότι το 68% των ψηφοφόρων δεν εκφράζεται από κανένα από τα κυρίαρχα κόμματα. «Η αποχώρηση βουλευτών και από τα δύο μεγάλα κόμματα επιβεβαιώνει τη βαθιά κρίση στο εσωτερικό τους, που οδηγεί στον διχασμό και τη διάσπαση. Οι ισορροπίες στο πολιτικό τοπίο κλονίζονται καθώς το Brexit, σε συνδυασμό με την έλλειψη αποφασιστικής ηγεσίας και στα δύο κόμματα, δημιουργεί μια νέα δυναμική. Αν ακολουθήσουν και άλλες παραιτήσεις από τους Συντηρητικούς, η χώρα θα οδηγηθεί σε εκλογές» δήλωσε στα «ΝΕΑ» η Χρύσα Λαμπρινάκου, καθηγήτρια Βρετανικής Πολιτικής στο Πανεπιστήμιο Στράτσκλαϊντ. Δημοσιεύματα κάνουν λόγο για νέο κύμα παραιτήσεων τις προσεχείς ημέρες και εβδομάδες τόσο από Εργατικούς (ορισμένοι ανεβάζουν στους 50 τον αριθμό όσων σκέπτονται να παραιτηθούν), όσο και από Συντηρητικούς βουλευτές.

Ο λόρδος Μάντελσον, εκ των αρχιτεκτόνων των Νέων Εργατικών του Τόνι Μπλερ, δήλωσε ότι η κατάσταση για τους Εργατικούς είναι χειρότερη από ό,τι στη δεκαετία του 1980. Ο πρώην πρωθυπουργός Τζον Μέιτζορ κάλεσε τους βουλευτές των Τόρις να μην ενταχθούν στους Ανεξάρτητους, ενώ ο πρώην υπουργός Οικονομικών Τζορτζ Οσμπορν εκτίμησε ότι η συγκρότηση της νέας ομάδας «θα μπορούσε να είναι η απαρχή για κάτι πολύ μεγάλο στη βρετανική πολιτική σκηνή».

Κινητικότητα παρατηρείται και στα (πιο) δεξιά του πολιτικού χάρτη: ο πρώην ηγέτης του UKIP Νάιτζελ Φάρατζ, που έχει από καιρό αποκηρύξει το πάλαι ποτέ κόμμα του, ίδρυσε νέο κόμμα με το εύγλωττο όνομα The Brexit Party, το οποίο, όπως ισχυρίζεται, αριθμεί ήδη 100.000 μέλη. «Η πολιτική τάξη βρίσκεται σε τέλμα. Οδεύουμε προς ένα Brexit που οι περισσότεροι βουλευτές θεωρούν καταστροφικό. Η κυβέρνηση γίνεται όλο και περισσότερο δέσμια της εθνικιστικής δεξιάς της πτέρυγας. Η αξιωματική αντιπολίτευση βρίσκεται στα χέρια σκληρών αριστερών εξτρεμιστών. Αν τα μεγάλα κόμματα εγκαταλείψουν το Κέντρο, κάποιος θα πάρει τη θέση τους» έγραψε στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» ο Ρόμπερτ Σρίμσλι.

«Δύσκολο έως απίθανο να αλλάξει ριζικά το πολιτικό σκηνικό»

Πολλοί αμφιβάλλουν για την επιτυχία του εγχειρήματος των Ανεξάρτητων. «Είναι πολύ λυπηρό να βλέπουμε στελέχη των Εργατικών να φεύγουν υπό αυτές τις συνθήκες. Ενδεχομένως θα ακολουθήσουν λίγοι ακόμη από διάφορα κόμματα, αλλά η εμπειρία μάς διδάσκει ότι ένα νέο κόμμα είναι απίθανο να επιτύχει λόγω του κοινοβουλευτικού μας συστήματος», δήλωσε στα «ΝΕΑ» ο Αντριου Ντίσμορ, βουλευτής των Εργατικών επί 13 χρόνια και δημοτικός σύμβουλος Λονδίνου. Η δρ Λαμπρινάκου συμφωνεί: «Είναι δύσκολο έως απίθανο να αλλάξει ριζικά το πολιτικό σκηνικό. Το εκλογικό σύστημα είναι τέτοιο που δεν αφήνει περιθώρια για την ανάπτυξη και επαρκή εκπροσώπηση μικρών ή νέων κομμάτων στη Βουλή». Ο χρόνος θα δείξει αν η κίνηση των Ανεξάρτητων θα σηματοδοτήσει ή όχι την ανατροπή των πολιτικών συσχετισμών στη Βρετανία. Οπως το έθεσε η αρχισυντάκτρια πολιτικού ρεπορτάζ του BBC Λόρα Κούνσμπεργκ, μπορεί να είναι είτε η αρχή μιας μείζονος πολιτικής αναδιάταξης, είτε απλά μια φούσκα που θα ξεφουσκώσει.