Η μικρή εφημερίδα που μπορούσε

O πενηντάρης Τούρκος που διασχίζει τα στενά δρομάκια γύρω από τη Λεωφόρο Ιστικλάλ στην ευρωπαϊκή πλευρά της Κωνσταντινούπολης, μεταφέρει πακέτα από προσεκτικά διπλωμένες εφημερίδες στα χέρια του. Τον λένε Σεμπαχατίν Εσέν και, παρότι δεν μιλά ελληνικά, είναι ο πιο παλιός διανομέας της παλιότερης ελληνικής εφημερίδας της Τουρκίας, της «Απογευματινής».

Αφιέρωμα σε αυτή την εφημερίδα που πρωτοκυκλοφόρησε πριν από 94 χρόνια είχε το «Politico». Στην Κωνσταντινούπολη ζουν περίπου 600 ελληνικές οικογένειες σήμερα, οι περισσότερες εκ των οποίων την αγοράζουν, λέει ο εκδότης Μιχάλης Βασιλειάδης, ο οποίος έχει παραδώσει τη σκυτάλη στον γιο του Μηνά. Οταν κυκλοφόρησε τον Ιούλιο του 1925, η «Απογευματινή» ήταν η δεύτερη εφημερίδα που εκδόθηκε στη νεοσύστατη τότε Τουρκική Δημοκρατία, μετά την τουρκική «Τζουμχουριέτ». Πέντε ημέρες την εβδομάδα, κάλυπτε την πολιτική στην Τουρκία και στην Ελλάδα και, φυσικά, τα τεκταινόμενα στην ελληνική κοινότητα της Τουρκίας. Μαζί με τις πολιτικές ειδήσεις οι αναγνώστες μπορούν να βρουν ανακοινώσεις για γάμους, βαφτίσια, αποφοιτήσεις και νεκρολογίες.

Η εφημερίδα υιοθέτησε το μότο του Βίκτωρος Ουγκώ «Αι νέαι εποχαί επιβάλλουσι και νέα καθήκοντα», το οποίο χρησιμοποιείται στην εφημερίδα μέχρι σήμερα. Εύστοχο για την εποχή, το μότο αντικατόπτριζε τη μετάβαση με την οποία βρισκόταν αντιμέτωπη η ελληνική κοινότητα, ακολουθώντας την εμφάνιση της νεοσυσταθείσας Τουρκικής Δημοκρατίας μετά την Οθωμανική Αυτοκρατορία.

Είναι επίκαιρο μέχρι σήμερα. Με την έλευση της διαδικτυακής δημοσιογραφίας, η εφημερίδα απέκτησε και ηλεκτρονική έκδοση το 2007. «Μας διαβάζουν στην Αυστραλία, στον Καναδά, στη Βραζιλία, στο Βέλγιο, στη Γαλλία και αλλού» λέει ο Μηνάς Βασιλειάδης που σήμερα διευθύνει την έκδοση. «Εχουμε κάποιους νεαρούς Ελληνοαμερικανούς οι οποίοι, αν και δεν μιλούν καλά ελληνικά, αγοράζουν την “Απογευματινή” διαδικτυακά για να τη δείχνουν στους γονείς τους που ζούσαν παλαιότερα στην Κωνσταντινούπολη».

Ομως η ελληνική κοινότητα δεν είναι η μόνη που δείχνει την αγάπη της για την εφημερίδα. Περίπου το 2010, λίγο μετά το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης, η «Απογευματινή» έφθασε στο χείλος του γκρεμού και ήταν έτοιμη να κλείσει. Ομως οι Τούρκοι ήρθαν προς βοήθεια. Ο τούρκος ερευνητής Εφέ Κερέμ Σοζερί είδε ένα βίντεο στο οποίο γινόταν αναφορά στο αναπόφευκτο κλείσιμο της εφημερίδας και αποφάσισε να ξεκινήσει μια καμπάνια που έφερε στην «Απογευματινή» 300 νέους συνδρομητές, όλοι Τούρκοι. Δεν μπορούσαν να διαβάσουν την εφημερίδα, όμως ήθελαν να την υποστηρίξουν. «Ηταν πάρα πολύ συγκινητικό» θυμάται ο Μηνάς.

Το μέλλον της εφημερίδας είναι ακόμα αβέβαιο. Ο αριθμός των Ελλήνων που ζουν στην Κωνσταντινούπολη μειώνεται συνεχώς και η ελευθερία του Τύπου στη χώρα διαβρώνεται γοργά τα τελευταία χρόνια, σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Ομως ο Μηνάς είναι αποφασισμένος να κρατήσει την εφημερίδα στη ζωή. «Θα κάνω ό,τι μπορώ» λέει. «Αλλωστε, η “Απογευματινή” είναι κομμάτι της πολιτιστικής ιστορίας της Κωνσταντινούπολης».