«Βάναυση θεσμική εκτροπή»

Στη Φρανκφούρτη και στη συνεδρίαση του Συμβουλίου Διοικητών της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας αναμένεται να τεθεί σήμερα η καταγγελλόμενη από τον διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος Γιάννη Στουρνάρα «βάναυση θεσμική εκτροπή» μετά την «πρωτοφανή ενέργεια» του Παύλου Πολάκη. Ο Γιάννης Στουρνάρας με δήλωσή του τοποθετήθηκε ιδιαιτέρως αιχμηρά απέναντι στο περιστατικό, ζητώντας την αυτεπάγγελτη παρέμβαση της Δικαιοσύνης και προαναγγέλλοντας δικές του ενέργειες.

Οι θεσμοί είναι ενήμεροι και έντονα θορυβημένοι από την πρώτη στιγμή, η πρώτη δημόσια κάλυψη της ανεξαρτησίας της Τραπέζης της Ελλάδος ήρθε χθες από τον εκπρόσωπο Τύπου της Κομισιόν, ενώ δεν αποκλείεται περαιτέρω παρέμβαση και από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η οποία ακόμα και διά του προέδρου της Μάριο Ντράγκι έχει και στο παρελθόν υπενθυμίσει αρκετές φορές την ανεξαρτησία της ΤτΕ.

Σε κάθε περίπτωση, ο Γιάννης Στουρνάρας, ο οποίος από χθες βρίσκεται στη Φρανκφούρτη στο πλαίσιο της προγραμματισμένης συνεδρίασης του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, αναμένεται να θέσει το ζήτημα στο τραπέζι ενώπιον του Μάριο Ντράγκι και των υπόλοιπων 18 κεντρικών τραπεζιτών της ευρωζώνης. Οι σχέσεις της ελληνικής κυβέρνησης με τον έλληνα κεντρικό τραπεζίτη έχουν περάσει από σαράντα κύματα, με τον Γιάννη Στουρνάρα να βρίσκεται στο στόχαστρο κυβερνητικών στελεχών ουκ ολίγες φορές. Κάθε φορά οι διατυπώσεις των θεσμών είναι ιδιαιτέρως προσεκτικές, αλλά τα μηνύματα που εκπέμπονται είναι ξεκάθαρα.

«Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιβεβαιώνει την εκ της Συνθήκης υποχρέωση όλων για σεβασμό της ανεξαρτησίας των κεντρικών τραπεζών και των κεντρικών τραπεζιτών να κάνουν τη δουλειά τους» ανέφερε χθες ο εκπρόσωπος Τύπου της Κομισιόν Μαργαρίτης Σχοινάς απαντώντας σε σχετική ερώτηση στις Βρυξέλλες, ενώ από το πρωί ήταν ανοιχτό το ενδεχόμενο έκδοσης σχετικής ανακοίνωσης και από την ΕΚΤ. Μάλιστα, ο Σχοινάς για πιο συγκεκριμένες απαντήσεις παρέπεμψε στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η οποία, όπως είπε, «είναι πιο αρμόδια να τοποθετηθεί επί του περιστατικού».

Των δηλώσεων Σχοινά είχε προηγηθεί η έκδοση γραπτής δήλωσης από την πλευρά του Γιάννη Στουρνάρα. Ο διοικητής σπανίως προχωρά σε δημόσιες γραπτές δηλώσεις. Η χθεσινή του αντίδραση όμως ήταν σε ιδιαίτερα έντονο ύφος.

«Στα τέσσερα και πλέον χρόνια που έχω την τιμή να μου έχει ανατεθεί η θέση του διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος, αποφεύγω, για προφανείς λόγους, δηλώσεις που θα μπορούσαν να τύχουν πολιτικής εκμετάλλευσης. Πόσω μάλλον όταν, εκ της θέσεως της Τραπέζης της Ελλάδος ως μέλους του Ευρωσυστήματος, υποχρεούμαι να ασκώ την εποπτεία μέρους του ελληνικού χρηματοπιστωτικού συστήματος. Η πρωτοφανής, ωστόσο, χθεσινή ενέργεια εκπροσώπου της εκτελεστικής εξουσίας να επιχειρήσει με τρόπο ανήκουστο να επηρεάσει τον τρόπο που ασκώ τα καθήκοντά μου με υποχρεώνει να προβώ σε αυτονόητες διευκρινίσεις, αλλά και ενέργειες» τόνισε ο Γιάννης Στουρνάρας κάνοντας λόγο για ιστορικά πρωτοφανές περιστατικό.

«Είναι ιστορικά πρωτοφανές σε οποιαδήποτε ευρωπαϊκή χώρα να παρεμβαίνει υπουργός μιας κυβέρνησης, αποτυπώνοντας με μηχανικό μέσο τηλεφωνική συνομιλία που δεν διεξήχθη δημόσια και γνωστοποιώντας, επιλεκτικά, παραποιημένα αποσπάσματα σε φίλιο μέσο μαζικής ενημέρωσης, με σκοπό τη δημοσιοποίηση προς ίδιον συμφέρον. Πρόκειται για ενέργειες που έγιναν χωρίς τη συναίνεσή μου και κατά παράβαση των σχετικών διατάξεων του Ποινικού Κώδικα, για τις οποίες οι αρμόδιες δικαστικές Αρχές οφείλουν να επέμβουν αυτεπαγγέλτως. Η ανήκουστη προσπάθεια του υπουργού κ. Παύλου Πολάκη να επηρεάσει τη διοίκηση της Τραπέζης της Ελλάδος και εμένα προσωπικά στον τρόπο άσκησης των καθηκόντων μας αποτελεί βάναυση θεσμική εκτροπή. Καλώ ευθέως τον Πρωθυπουργό και την κυβέρνηση να διαφυλάξουν εμπράκτως την κατοχυρωμένη στο ευρωπαϊκό και ελληνικό δίκαιο ανεξαρτησία της Τραπέζης της Ελλάδος» συμπληρώνει ο διοικητής της.

Στα άκρα οι σχέσεις

Οι σχέσεις της κυβέρνησης με τον διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος έχουν βρεθεί στα άκρα, πριν καλά καλά η σημερινή κυβέρνηση κερδίσει τις εκλογές. Το καλοκαίρι του 2014, η τοποθέτηση Στουρνάρα (κατόπιν πρότασης του Γενικού Συμβουλίου προς το Υπουργικό Συμβούλιο) στην Τράπεζα της Ελλάδος είχε προκαλέσει την προκαταβολική διακήρυξη από πλευράς ΣΥΡΙΖΑ ότι η απόφαση αυτή δεν δεσμεύει την επόμενη κυβέρνηση.

Παρότι δεν υπάρχει αμφιβολία πως η κυβέρνηση θα ήθελε – όπως προκύπτει από δημόσιες δηλώσεις στελεχών της – την αντικατάσταση Στουρνάρα, μια τέτοια προσπάθεια θα την έφερνε απέναντι στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η οποία περιφρουρεί την ανεξαρτησία των κεντρικών τραπεζών της ευρωζώνης.

Στο πλαίσιο της λεγόμενης «περήφανης διαπραγμάτευσης» ο Στουρνάρας είχε κληθεί να απολογηθεί για τα «εγκλήματά του» στη Βουλή, ενώ η τότε πρόεδρος της Βουλής είχε επιστρέψει ως απαράδεκτη την Εκθεση Νομισματικής Πολιτικής της ΤτΕ, με την οποία ο Στουρνάρας προειδοποιούσε ακόμα και για τον κίνδυνο εξόδου της χώρας από το ευρώ.

Λίγους μήνες αργότερα και ενώ ο κεντρικός τραπεζίτης συνεχίζει να βρίσκεται στο στόχαστρο κυβερνητικών επιθέσεων, ο Μάριο Ντράγκι είχε ταχθεί στο πλευρό του Γιάννη Στουρνάρα αναφέροντας μεταξύ άλλων πως «ως μέλος του Ευρωσυστήματος, η Τράπεζα της Ελλάδος πρέπει να είναι ανεξάρτητη από πολιτικές επιρροές και πιέσεις και οι ενέργειές της δεν θα πρέπει να υπαγορεύονται από πολιτικές σκοπιμότητες». Επανάληψη μιας δήλωσης τέτοιου τύπου δεν θα πρέπει να αποκλείεται.

Ο διοικητής της ΤτΕ, πέραν του γεγονότος ότι είχε διατελέσει υπουργός Οικονομικών επί κυβέρνησης Αντώνη Σαμαρά, «προκάλεσε» αρκετές φορές με τις κινήσεις ή τις διατυπώσεις του την κυβερνητική οργή. Χαρακτηριστικό επεισόδιο, πέραν των προειδοποιήσεων για τους επικίνδυνους κυβερνητικούς χειρισμούς το πρώτο εξάμηνο του 2015, η «αποκαθήλωση» του Διοικητικού Συμβουλίου της Attica Bank τον Σεπτέμβριο του 2016 από την Τράπεζα της Ελλάδος, εξέλιξη η οποία εκτιμάται από τραπεζικές πηγές πως πυροδότησε την απόλυτη κόντρα με την κυβέρνηση.

Περίεργη συγκυρία

Σε μια περίεργη συγκυρία, πριν από την ανακοίνωση των αποφάσεων Στουρνάρα για τη διοίκηση της Τράπεζας Αττικής, η Οικονομική Αστυνομία είχε πραγματοποιήσει αιφνιδιαστικό έλεγχο στην εταιρεία της συζύγου του διοικητή της ΤτΕ για την υπόθεση του ΚΕΕΛΠΝΟ.

Η Λίνα Νικολοπούλου αρνείται οποιαδήποτε κατηγορία για διασπάθιση δημόσιου χρήματος και σε αλλεπάλληλες δηλώσεις της έχει υποστηρίξει πως επιχειρούν μέσω της ιδίας να «χτυπήσουν» τον σύζυγό της.

Μέχρι σήμερα ποινική δίωξη δεν της έχει ασκηθεί, ενώ δεν εκλήθη καν στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής η οποία εξέταζε σκάνδαλα στον χώρο της Υγείας, παρότι η ίδια είχε ζητήσει με επιστολή της να παραστεί. Στουρνάρας και Νικολοπούλου «φιλοξενούνται» συχνά πυκνά σε πρωτοσέλιδα δημοσιεύματα εντύπων τα οποία στηρίζουν την κυβέρνηση.