Η Μέρα της Μαρμότας

Οι Αμερικανοί έχουν μια φράση εξόχως παραστατική: kick the can down the road. Σε πιστή μετάφραση, κλωτσάω το τενεκεδάκι πιο μακριά (στον δρόμο). Σε ελεύθερη απόδοση, κερδίζω χρόνο αναβάλλοντας κάτι για αργότερα. Η Τερίζα Μέι δεν είναι Αμερικανίδα, ούτε τα πάει καλά με τον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος την έχει ρεζιλέψει ουκ ολίγες φορές με δημόσια σχόλιά του. Ωστόσο, έχει αναγάγει τη φράση αυτή σε κεντρική πολιτική της. Οσοι παρακολουθείτε το σίριαλ του Brexit, ίσως απορείτε γιατί φτάσαμε ώς εδώ – μόλις έξι εβδομάδες πριν από την έξοδο της Βρετανίας από την ΕΕ – χωρίς συμφωνία. Η ψηφοφορία στη Βουλή των Κοινοτήτων αρχικά επρόκειτο να διεξαχθεί τον περασμένο Δεκέμβριο. Η βρετανίδα πρωθυπουργός, όμως, την ανέβαλε την τελευταία στιγμή για να την καταθέσει έναν ολόκληρο μήνα αργότερα. Η συμφωνία καταψηφίστηκε. Εκτοτε, σχεδόν πέντε εβδομάδες μετά, η κυβέρνηση ούτε έχει εξασφαλίσει νέα συμφωνία με την ΕΕ, ούτε έχει προσδιορίσει το πότε υπολογίζει ότι θα το επιτύχει. Θεωρητικά, η Βρετανία οδεύει προς έξοδο χωρίς συμφωνία (no deal) στις 29 Μαρτίου, σενάριο που οι περισσότερες μελέτες περιγράφουν ως «εφιαλτικό» για την οικονομία και τους πολίτες της χώρας. Μα, καλά, δεν βιάζονται να κλείσουν τη συμφωνία; Δεν ανησυχούν καθόλου; Ή, μήπως, συμβαίνει κάτι άλλο;

Πηγή των Συντηρητικών είπε στα «ΝΕΑ» ότι η Μέι «κωλυσιεργεί σκοπίμως επιδιώκοντας να φτάσει όσο πιο κοντά μπορεί στην ημέρα του Brexit. Τότε, θα καταθέσει προς ψήφιση μια συμφωνία, πιθανότατα ελαφρώς βελτιωμένη, λέγοντας στους βουλευτές: ή τη συμφωνία μου ή no deal». Εδώ και περισσότερο από έναν μήνα η Βουλή έχει μετατραπεί σε κινηματογραφική αίθουσα που προβάλλει τη Μέρα της Μαρμότας: κάθε δύο εβδομάδες η Μέι εμφανίζεται στο Κοινοβούλιο και ζητεί από τους βουλευτές να της δώσουν περισσότερο χρόνο για να διαπραγματευθεί με τις Βρυξέλλες τον προσωρινό χαρακτήρα του διαβόητου backstop, της δικλίδας ασφαλείας για τη Βόρεια Ιρλανδία, η οποία κρατά όλο το Ηνωμένο Βασίλειο επ’ αόριστον σε τελωνειακή ένωση με την ΕΕ. Το επόμενο ραντεβού έχει δοθεί για τις 26 Φεβρουαρίου, όταν η πρωθυπουργός θα ενημερώσει (ξανά) τη Βουλή για την πρόοδο των διαπραγματεύσεων. Ολα δείχνουν ότι ο Φεβρουάριος θα εκπνεύσει χωρίς να έχει συναφθεί νέα συμφωνία. Ο ηγέτης των Εργατικών Τζέρεμι Κόρμπιν υποστήριξε ότι η Μέι ροκανίζει τον χρόνο για να εκβιάσει τους βουλευτές, ενώ ο σκιώδης υπουργός Brexit Κιρ Στάρμερ την κατηγόρησε ότι «παριστάνει πως σημειώνει πρόοδο» με σκοπό να καθυστερήσει την κατάθεση της συμφωνίας έως το τέλος Μαρτίου, ελπίζοντας ότι οι βουλευτές θα την υπερψηφίσουν υπό τον φόβο του no deal.

Θα της βγει η μπλόφα; ρωτάω τον Χιούγκο Ντίξον, γνωστό στην Ελλάδα από τις αναλύσεις του στο Reuters για την οικονομική κρίση, ο οποίος σήμερα είναι αναπληρωτής πρόεδρος του People’s Vote, της εκστρατείας υπέρ της διεξαγωγής δεύτερου δημοψηφίσματος για το Brexit. «Πιστεύω ότι οι πιθανότητες να εγκριθεί η συμφωνία είναι περίπου 50-50. Δεν νομίζω ότι θα υπερψηφιστεί τις προσεχείς εβδομάδες, αλλά εάν η Μέι καταφέρει να ροκανίσει κι άλλο τον χρόνο χωρίς να τη σταματήσουμε, εκτιμώ ότι είναι πιθανό να περάσει η συμφωνία. Δίνω πιο κάτω από 50% να συμβεί αυτό πριν από τις 29 Μαρτίου, αλλά ίσως 50% μέχρι το τέλος Ιουνίου» λέει στα «ΝΕΑ» ο Ντίξον, ο οποίος θεωρεί σχεδόν απίθανο το ενδεχόμενο του no deal: «Δεν νομίζω ότι είναι το πιο πιθανό σενάριο. Δεν υπάρχει πλειοψηφία στο Κοινοβούλιο που να το στηρίζει και πιστεύω ότι ούτε η ίδια η Μέι το θέλει. Εκτός από τις οικονομικές επιπτώσεις, θα έχει τεράστιες πολιτικές και κοινωνικές επιπτώσεις. Νομίζω ότι δεν θα συμβεί, διότι θα επικρατήσει η κοινή λογική».

Συνεπώς, είναι πιθανό να παραταθεί η παραμονή της Βρετανίας στην ΕΕ; «Ναι, αλλά μάλλον θα πρόκειται για παράταση λίγων μηνών. Και τότε ίσως διαπιστώσουμε ότι βρισκόμαστε στην ίδια ακριβώς θέση. Το ότι απέφυγες την καταστροφή τον Μάρτιο δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα την αποφύγεις και τον Ιούνιο». Και μετά, τι; «Υπάρχει πολύ μεγάλη πιθανότητα να ερωτηθούν εκ νέου οι πολίτες εάν εξακολουθούν να θέλουν το Brexit. Στο δημοψήφισμα πριν από τρία χρόνια μας παρουσιάστηκε η φαντασίωση του Brexit. Σήμερα, όμως, βλέπουμε την πραγματικότητα του Brexit, η οποία δεν είναι τόσο καλή όσο η φαντασίωση. Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, η πλειοψηφία των πολιτών θέλει νέο δημοψήφισμα. Εμείς το αποκαλούμε People’s Vote (σ.σ.: Λαϊκή Ψήφο), που είναι η ακριβής μετάφραση στα αγγλικά της ελληνικής λέξης “δημοψήφισμα”. Θεωρώ ότι είναι πολύ πιθανό να γίνει δημοψήφισμα το δεύτερο εξάμηνο του 2019. Και τότε η πλειοψηφία των πολιτών θα επέλεγε την παραμονή στην ΕΕ» εκτιμά ο Ντίξον, προβλέποντας ότι «είναι πολύ πιθανό το Εργατικό Κόμμα στο τέλος να υποστηρίξει το δημοψήφισμα».