Η προεγχειρητική χημειοθεραπεία στον καρκίνο παγκρέατος

Ο καρκίνος του παγκρέατος είναι μια αρκετά συχνή νεοπλασία με δύσκολη αντιμετώπιση. Αυτό βασικά οφείλεται στο γεγονός ότι σε μικρό μόνο ποσοστό ασθενών η νόσος διαγιγνώσκεται σε αρχικό στάδιο. Στους ασθενείς με εντοπισμένη νόσο, η χειρουργική εξαίρεση με την προσθήκη μετεγχειρητικής επικουρικής χημειοθεραπείας αποτελεί την εδραιωμένη θεραπευτική επιλογή. Πρόσφατα η χρήση του χημειοθεραπευτικού σχήματος mFOLFORINOX ως επικουρική αγωγή κατέδειξε ότι σε επιλεγμένο πληθυσμό με τοπική νόσο, η διάμεση επιβίωση μπορεί να φτάσει και τους 50 μήνες.

Η χρήση χημειοθεραπείας πριν από το χειρουργείο (προεγχειρητική χημειοθεραπεία) στον καρκίνο παγκρέατος ξεκίνησε ως μια επιλογή για τους ασθενείς εκείνους που είχαν τοπικά εκτεταμένη νόσο και δεν μπορούσαν να χειρουργηθούν εξαρχής. Η επιλογή αυτή όμως δεν είναι ενδεδειγμένη εκτός μελετών ακόμη και όταν χρησιμοποιείται θα πρέπει να γίνεται σε μεγάλα κέντρα με αποδεδειγμένη εμπειρία.

Η χρήση όμως προεγχειρητικής χημειοθεραπείας φαίνεται ότι και στη νόσο αυτή μπορεί να προσφέρει πλεονεκτήματα. Συγκεκριμένα, με την προεγχειρητική χημειοθεραπεία υπάρχει άμεση συστηματική αντιμετώπιση της νόσου, εκτίμηση της χημειοευαισθησίας της νόσου, υποσταδιοποίηση της νόσου στους λεμφαδένες και αύξηση του ποσοστού των πλήρων εκτομών. Στο πλαίσιο αυτό, δοκιμάζεται πλέον κατά πόσο η προεγχειρητική χημειοθεραπεία μπορεί να παρέχει όφελος επιβίωσης σε ασθενείς που μπορούν να χειρουργηθούν εξαρχής. Προσφάτως ανακοινώθηκε σε Συμπόσιο της Αμερικανικής Εταιρείας Ογκολόγων για τις κακοήθειες του γαστρεντερικού μία φάσης ΙΙΙ μελέτη που συνέκρινε τη χορήγηση προεγχειρητικής χημειοθεραπείας με Γεμσιταμπίνη και S1 για 2 κύκλους έναντι του χειρουργείου σε ασθενείς με εξαιρέσιμο καρκίνο παγκρέατος. Και στα δύο σκέλη της μελέτης οι ασθενείς λάμβαναν επικουρική θεραπεία με S1 για 6 μήνες ακολούθως.

Η μελέτη αυτή κατέδειξε ότι η χρήση προεγχειρητικής χημειοθεραπείας αυξάνει κατά 10 μήνες τη διάμεση συνολική επιβίωση. Παραδόξως το ποσοστό των ασθενών που έκαναν πλήρη εκτομή της νόσου δεν αυξήθηκε με την προεγχειρητική χημειοθεραπεία, αλλά αυτό μπορεί να οφείλεται στη μικρή χρονική διάρκεια της προεγχειρητικής χημειοθεραπείας. Παλαιότερες μελέτες έχουν δείξει ότι όσο αυξάνεται ο χρόνος της προεγχειρητικής χημειοθεραπείας, αυξάνεται αντίστοιχα και η αποτελεσματικότητά της. Σε κάθε περίπτωση, η μελέτη αυτή καταδεικνύει ότι η προεγχειρητική χημειοθεραπεία θα μπορούσε να αποτελέσει μια νέα θεραπευτική επιλογή για τους ασθενείς με καρκίνο παγκρέατος και εξαιρέσιμη νόσο.

Ο Θάνος Δημόπουλος είναι καθηγητής Θεραπευτικής Αιματολογίας – Ογκολογίας, πρύτανης του ΕΚΠΑ