Σύννεφα ύφεσης πάνω από την παγκόσμια οικονομία

Προειδοποίηση ότι η παγκόσμια οικονομία κινδυνεύει με ύφεση φέτος ή του χρόνου έστειλε ο νομπελίστας καθηγητής Πολ Κρούγκμαν απηχώντας τις ανησυχίες και άλλων κορυφαίων οικονομικών παραγόντων. Ο επικεφαλής της JPMorgan Τζέιμι Ντάιμον έχει προειδοποιήσει κι αυτός ότι οι γεωπολιτικές εντάσεις μπορεί να οδηγήσουν σε ύφεση, εκφράζοντας επίσης ιδιαίτερη ανησυχία για τις εξελίξεις που αφορούν το Brexit. Καμπανάκι για τις αλλαγές που θα φέρει στην παγκόσμια οικονομία και ιδιαίτερα στο εμπόριο το Brexit χτύπησε χθες και ο ίδιος ο επικεφαλής της Τράπεζας της Αγγλίας Μάρκ Κάρνεϊ. Προειδοποίηση για μείωση των ρυθμών ανάπτυξης έχει στείλει επίσης και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο μέσω της επικεφαλής του Κριστίν Λαγκάρντ.

Οι παράγοντες της οικονομίας και των αγορών ανησυχούν όλο και περισσότερο για επιδείνωση των συνθηκών μέσα στους επόμενους μήνες, κυρίως λόγω της σύγκρουσης ΗΠΑ και Κίνας για θέματα εμπορίου και λόγω επιδείνωσης της καταναλωτικής εμπιστοσύνης που κάνει τους καταναλωτές αυτούς να ξοδεύουν λιγότερο.

Αρκετοί οικονομολόγοι έχουν εκφράσει την ελπίδα ότι η οικονομία τελικά θα καταγράψει ομαλή προσγείωση. Κάποιοι άλλοι όμως δεν είναι τόσο αισιόδοξοι. «Πιστεύω ότι υπάρχει αρκετά μεγάλη πιθανότητα να σημειωθεί ύφεση φέτος ή του χρόνου» προειδοποίησε ο Κρούγκμαν, ο οποίος το 2008 πήρε το Νομπέλ Οικονομίας.

Ο ίδιος πιστεύει ότι η οικονομία δεν αντιμετωπίζει κάποιο συγκεκριμένο μεγάλο πρόβλημα, αλλά σειρά από πολλές προκλήσεις τις οποίες οφείλει να ξεπεράσει. Ανάμεσα σε αυτά που φοβίζουν τον Κρούγκμαν είναι η δημοσιονομική πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ και ιδιαίτερα οι μεγάλες περικοπές στη φορολογία, οι οποίες, όπως εκτιμά ο ίδιος, δεν είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικές για να τονώσουν την ανάπτυξη. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο ίδιος στην ευρωζώνη, καθώς θεωρεί ότι βρίσκεται πιο κοντά στην ύφεση από οποιαδήποτε άλλη οικονομία.

Είναι ενδεικτικό ότι μόλις πριν από λίγες ημέρες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναθεώρησε προς τα κάτω τις προβλέψεις για ανάπτυξη στη ζώνη του ευρώ φέτος και του χρόνου. Για φέτος η Κομισιόν βλέπει ανάπτυξη 1,3%, που είναι σημαντικά χαμηλότερη από αυτή του 2018 που είχε διαμορφωθεί σε 1,9%. Το 2020 η ανάπτυξη στην ευρωζώνη αναμένεται να φτάσει το 1,6%. Πρόκειται για πολύ χαμηλότερες προβλέψεις από αυτές που είχε κάνει η Κομισιόν στα τέλη του 2018. Τον Νοέμβριο η ΕΕ προέβλεπε ότι η ανάπτυξη φέτος θα ανέλθει σε 1,9% και το 2020 σε 1,7%.

Την ίδια στιγμή το μεγάλο αφεντικό της Τράπεζας της Αγγλίας Μαρκ Κάρνεϊ εκτιμά ότι το Brexit θα αποτελέσει μεγάλο τεστ για το πώς θα επηρεαστεί η παγκόσμια οικονομία με βάση τις σημαντικές αλλαγές που καταγράφονται πλέον σε επίπεδο εμπορίου. «Το Brexit αποτελεί την πρώτη δοκιμασία μιας νέας παγκόσμιας τάξης» ανέφερε ο ίδιος κατά τη διάρκεια ομιλίας του στο Λονδίνο, προσθέτοντας ότι «το Brexit μπορεί να επηρεάσει και τις βραχυπρόθεσμες και τις μακροπρόθεσμες προοπτικές» της παγκόσμιας οικονομίας.

Κεντρικοί τραπεζίτες από όλον τον κόσμο έχουν χτυπήσει τις τελευταίες εβδομάδες το καμπανάκι του κινδύνου για την ανάπτυξη. Ηδη καταγράφεται επιβράδυνση των ρυθμών ανάπτυξης στην Ευρώπη και στην Κίνα. Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει η οικονομία της Κίνας είναι μεγάλες και θα έχουν μεγάλη επίπτωση σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς η χώρα μαζί με τις ΗΠΑ αποτελούν την ατμομηχανή της οικονομίας όλου του πλανήτη.

Το ΔΝΤ έχει προειδοποιήσει τις κυβερνήσεις να είναι έτοιμες για καταιγίδα στην οικονομία καθώς αναθεωρεί συνεχώς προς τα κάτω τις προβλέψεις. Για φέτος το ΔΝΤ προβλέπει παγκόσμια ανάπτυξη της τάξης του 3,5% από 3,7% που προέβλεπε πριν από λίγους μήνες. Η Λαγκάρντ θεωρεί ότι οι τέσσερις μεγάλοι κίνδυνοι είναι οι εντάσεις σε θέματα εμπορίου και η αύξηση των δασμών, οι προκλήσεις σε χρηματοπιστωτικό επίπεδο, η αβεβαιότητα που αφορά το Brexit και οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει η κινεζική οικονομία.