Διπλός κόφτης στην προστασία της πρώτης κατοικίας

Με δυο κόφτες, το ύψος του στεγαστικού δανείου και το εισόδημα των δανειοληπτών, κυβέρνηση και τράπεζες προχωρούν στη συζήτηση για το νέο νομοθετικό πλαίσιο για την πρώτη κατοικία που δεν θα θυμίζει σε τίποτα τον νόμο Κατσέλη. Στη συνάντηση της περασμένη Δευτέρας η κυβέρνηση εμφανίστηκε να εγκαταλείπει το καθαρά προεκλογικό σχέδιό της για οριζόντιο κούρεμα χρεών και να χαμηλώνει σημαντικά τον πήχη των προσδοκιών της για τη νέα ρύθμιση που θα αφορά τα κόκκινα δάνεια, ενώ και οι τραπεζίτες, βάζοντας νερό στο κρασί τους, έκαναν ένα μικρό βήμα οπισθοχώρησης δεχόμενοι να ενταχθούν στις νέες ρυθμίσεις και δάνεια μικρομεσαίων.

Στόχος και των δυο πλευρών, να προχωρήσουν οι συζητήσεις για το νέο θεσμικό πλαίσιο που θα πρέπει να έρθει για να αντικαταστήσει τον νόμο Κατσέλη έως το τέλος Φεβρουαρίου. Είχαν προηγηθεί οι προειδοποιήσεις των δανειστών και οι δηλώσεις ευρωπαίων αξιωματούχων καθ’ όλη τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου, διαμηνύοντας προς την κυβέρνηση ότι δεν υπάρχουν περιθώρια για προεκλογικά παχνίδα με τα κόκκινα δάνεια γιατί θα το πληρώσουν η οικονομία και οι πολίτες.

ΧΑΜΗΛΩΝΕΙ Ο ΠΗΧΗΣ. Η πρόταση που συζητήθηκε την περασμένη Δευτέρα στη συνάντηση που είχαν εκπρόσωποι της κυβέρνησης υπό τον Πρωθυπουργό με τους εκπροσώπους των τεσσάρων συστημικών τραπεζών και της Ελληνικής Ενωσης Τραπεζών βάζει πλέον σε δεύτερο πλάνο το ύψος της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου, στο οποίο αρχικά προσανατολιζόταν η κυβέρνηση να θέσει ως κριτήριο για την προστασία της πρώτης κατοικίας, προτάσσοντας ως βασική προϋπόθεση ένταξης στη ρύθμιση το ύψος του δανείου, το οποίο δεν θα πρέπει να ξεπερνά τα 100.000 ευρώ. Στη θέση αυτή θετικοί εμφανίζονται οι τραπεζίτες, οι οποίοι άλλωστε υποστήριξαν με στοιχεία ότι το μέσο στεγαστικό δάνειο δεν ξεπερνά τα 80.000 ευρώ. Ενα δεύτερο κριτήριο που τέθηκε είναι αυτό του εισοδήματος του δανειολήπτη. Συγκεκριμένα η πρόταση θέτει ως κριτήριο το ανώτατο ύψος του εισοδήματος του δανειολήπτη να μην ξεπερνά τα 20.000 ευρώ, κάτι όμως για το οποίο δεν υπάρχει ακόμα οριστική συμφωνία.

Τα δυο αυτά κριτήρια (ύψος δανείου και εισόδημα) θα ισχύουν συνδυαστικά για να μπορούν οι ενδιαφερόμενοι να ενταχθούν και να ξεκινήσουν τη διαδικασία για τη ρύθμιση. Ωστόσο τα όρια αυτά, εφόσον τελικά ισχύσουν, αναμένεται να περιορίσουν σημαντικά τον αριθμό των δανειοληπτών που θα μπορούν να αξιοποιήσουν τη νέα ρύθμιση.

Η αξιολόγηση της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου, σύμφωνα με πληροφορίες, θα λαμβάνεται υπόψη σε επόμενο στάδιο της διαδικασίας και εφόσον ο ενδιαφερόμενος δανειολήπτης έχει περάσει το πρώτο στάδιο. Δεν αποκλείεται μάλιστα να κυμαίνεται στα επίπεδα των 200.000 ευρώ, δηλαδή υψηλότερα επίπεδα από αυτά που αρχικά ζητούσαν οι τράπεζες αλλά χαμηλότερα από τα σημερινά, που φτάνουν τα 280.000 ευρώ, ωστόσο ακόμα δεν έχει οριστικοποιηθεί το ποσό.

Επίσης, για την επιλεξιμότητα των περιπτώσεων δανειοληπτών που θα ενταχθούν στον νέο νόμο θα λαμβάνονται υπόψη και περιουσιακά κριτήρια που θα αφορούν, εκτός από την ακίνητη, και την κινητή περιουσία των δανειοληπτών, ενώ απαραίτητη θα είναι για κάθε αίτηση υπαγωγής σε καθεστώς προστασίας η άρση περιουσιακού απορρήτου του αιτούντος ένταξη στον νόμο στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

ΟΧΙ ΟΡΙΖΟΝΤΙΟ ΚΟΥΡΕΜΑ. Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, στην πρόταση που εξετάζουν ήδη οι τράπεζες μετά τη συνάντηση της περασμένης Δευτέρας δεν περιλαμβάνεται το οριζόντιο κούρεμα των κόκκινων δανείων που αρχικά είχε προαναγγείλει και ήθελε η κυβέρνηση. Αντίθετα, για το όποιο κούρεμα θα αποφασίζουν οι τράπεζες λαμβάνοντας υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε περίπτωσης δανειολήπτη και ανάλογα θα προχωρούν σε αυτό ή όχι.

ΤΑ ΔΑΝΕΙΑ ΤΩΝ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΩΝ. Στον αντίποδα η κυβέρνηση πέτυχε, σύμφωνα με πληροφορίες, την ένταξη στο νέο προστατευτικό πλαίσιο και επιχειρηματικών δανείων τα οποία είναι συνδεδεμένα με στεγαστικά δάνεια και προσημείωση πρώτης κατοικίας. Αρχικά οι τράπεζες είχαν αρνητική άποψη για το άνοιγμα της ρύθμισης και σε αυτές τις κατηγορίες, ωστόσο από την πλευρά της κυβέρνησης το επιχείρημα είναι ότι με τον τρόπο αυτόν μπορεί να δοθεί μια δεύτερη ευκαιρία σε μικροεπιχειρηματίες που αναζητούν τρόπο να ρυθμίσουν τα κόκκινα δάνειά τους.

Επιπλέον στην πρόταση που επεξεργάζονται κυβέρνηση και τράπεζες θα προβλέπεται η επιδότηση της δόσης του στεγαστικού δανείου από το Δημόσιο έως και κατά το 1/3 για τους οικονομικά αδύναμους με βάση αυστηρά κριτήρια. Η επιδότηση από το Δημόσιο θα γίνεται κατά το κομμάτι που θα αποφασίζεται με απευθείας πληρωμή στην τράπεζα και εφόσον ο δανειολήπτης είναι συνεπής στη ρύθμιση που θα έχει γίνει κατά το ποσοστό που του αναλογεί.

Οι ρυθμίσεις με βάση το νέο θεσμικό πλαίσιο θα γίνονται μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας και για όσους επιτυγχάνεται ρύθμιση, αυτή θα μπορεί να γίνει συνδυάζοντας τρεις από τις ακόλουθες παραμέτρους:

• Την επιμήκυνση της οφειλής έως και 20 χρόνια (ενδεχομένως και 25).
• Τη μείωση επιτοκίου, το κούρεμα του δανείου και την επιδότηση της μηνιαίας δόσης από το Δημόσιο.

ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. Από την πλευρά των τραπεζών, αν και εκτιμούν ότι έχουν γίνει βήματα, θεωρείται ότι χρειάζεται ακόμα δουλειά και προσεκτική αξιολόγηση κάθε παραμέτρου, ώστε οι νέες διατάξεις να βοηθήσουν στην κατεύθυνση της λύσης και να μην υπάρξουν οι παρενέργειες που προηγούμενου νόμου. Από την πλευρά της κυβέρνησης το ζητούμενο είναι να υπάρξει μια συμβιβαστική λύση που θα μπορέσει να περάσει από τους θεσμούς και η οποία επικοινωνιακά θα μπορεί να αξιοποιηθεί μέχρι τις εκλογές.

Η υποχώρηση της κυβέρνησης αναφορικά με το φιλόδοξο σχέδιο που επεξεργαζόταν αρχικά δικαιολογείται, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, από το γεγονός ότι έχει κατανοήσει πλήρως την ανάγκη θέσπισης αυστηρών κριτηρίων με στόχο την αντιμετώπιση των στρατηγικά κακοπληρωτών και οριστικής λύσης του προβλήματος των κόκκινων δανείων που αποτελούν απειλή για την ευστάθεια του χρηματοπιστωτικού συστήματος της χώρας. Τις επόμενες ημέρες αναμένεται οι τράπεζες θα επεξεργαστούν τη δομή της πρότασης που βρίσκεται στο τραπέζι, ενώ έχει προγραμματιστεί και νέα συνάντηση έως το τέλος της εβδομάδας.