Ο «άγγελος» του πλανήτη

Η 16χρονη Γκρέτα Τούνμπεργκ από τη Σουηδία αποφάσισε να μην πηγαίνει στο σχολείο τις Παρασκευές. Σίγουρα δεν είναι η πρώτη μαθήτρια που αποφασίζει κάτι τέτοιο. Η Παρασκευή, εξάλλου, είναι η πιο θελκτική ημέρα της εβδομάδας για να λείψει κανείς από το σχολείο… Αυτό όμως που κάνει την περίπτωσή της μοναδική είναι το πού πηγαίνει και τι κάνει κατά τη διάρκεια της απουσίας της. Δεν πηγαίνει ούτε στο πάρκο ούτε στο εμπορικό κέντρο ούτε στο σπίτι κάποιας φίλης της. Στέκεται επί ώρες μπροστά από το κτίριο του σουηδικού Κοινοβουλίου, στη Στοκχόλμη, κρατώντας στα χέρια της ένα πλακάτ που γράφει «Σχολική απεργία για το κλίμα».

Η απεργία της αυτή έχει γίνει πλέον γνωστή σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της Γης. Η Τούνμπεργκ βρίσκεται στο επίκεντρο της παγκόσμιας προσοχής, θετικής και αρνητικής, εξαρτάται από τη θέση του καθενός ως προς το ζήτημα της κλιματικής αλλαγής. Ετσι, σύμφωνα με το γερμανικό περιοδικό «Spiegel», «το πρόσωπο αυτού του παιδιού αποτελεί το νέο αντικείμενο μίσους των αρνητών της κλιματικής αλλαγής, αλλά και το πρότυπο για χιλιάδες νέους ανθρώπους σε όλον τον κόσμο».

Από τη μία δεκάδες χιλιάδες νέοι στην Αυστραλία, τη Γερμανία και το Βέλγιο ακολουθούν και αυτοί το παράδειγμά της, κάνοντας και αυτοί απεργία για το κλίμα. Και από την άλλη, υπάρχουν φωνές που τη χαρακτηρίζουν «διανοητικά διαταραγμένη» ή «στριμμένη».

Η νεαρή Γκρέτα, που λόγω της εμφάνισής της μοιάζει ακόμα νεαρότερη, δεν δείχνει όμως διατεθειμένη να κάνει πίσω.

Μικρό δείγμα της αποφασιστικότητάς της έδωσε με την ομιλία της στη Διάσκεψη του ΟΗΕ για την κλιματική αλλαγή
που έγινε στο Κατοβίτσε της Πολωνίας τον περασμένο Δεκέμβριο.
Εκεί, απευθυνόμενη σε εκπροσώπους κρατών και μέσω αυτών σε όλους τους ενήλικους κατοίκους του πλανήτη, είπε:

«Μιλάτε μόνο για πράσινη παντοτινή οικονομική ανάπτυξη επειδή φοβάστε να γίνετε δυσάρεστοι. Μιλάτε συνεχώς για το πώς θα προχωρήσουμε μπροστά, χρησιμοποιώντας όμως τις ίδιες κακές ιδέες που μας έφεραν σε αυτό το χάλι, ακόμα και όταν το μόνο λογικό πράγμα που μπορεί να κάνει κανείς είναι να τραβήξει τη χειρολαβή έκτακτου κινδύνου». Το βλέμμα και ο τόνος της φωνής της εκδήλωναν ένα μείγμα αποφασιστικότητας και απογοήτευσης.

«Δεν είστε αρκετά ώριμοι ώστε να πείτε τα πράγματα όπως είναι. Ακόμα και αυτό το φορτίο το αφήσατε να το σηκώσουμε εμείς τα παιδιά. Δεν με νοιάζει όμως να γίνω αντιπαθής. Αυτό που με νοιάζει είναι η κλιματική δικαιοσύνη σε έναν βιώσιμο πλανήτη. Ο πολιτισμός μας θυσιάζεται για την ευκαιρία ελάχιστων ανθρώπων να συνεχίσουν να κερδίζουν τεράστια χρηματικά ποσά». «Μπορείς να αποδεχτείς ότι κάποιοι έχουν διαφορετικές απόψεις για το κλίμα;» ρώτησαν οι δημοσιογράφοι του «Spiegel» την Τούνμπεργκ.

«Τους ακούω. Η κλιματική αλλαγή όμως είναι άσπρο ή μαύρο: είτε ο πολιτισμός μας θα συνεχίσει να υπάρχει είτε όχι. Οταν πρόκειται για την επιβίωσή μας, γκρι δεν υπάρχει. Πρέπει να σταματήσουμε την εκπομπή αερίων θερμοκηπίου και πρέπει να αλλάξουμε κι εμείς. Πώς γίνεται οι άνθρωποι να λένε ότι η αλλαγή του κλίματος είναι μια υπαρξιακή απειλή και στη συνέχεια απλώς να συνεχίζουν όλες τις κακές τους συνήθειες που συμβάλλουν σε αυτήν;».

Και όλα αυτά σε μια εποχή που ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ συγχέοντας, προ ημερών, την κλιματική αλλαγή του πλανήτη με την τοπική κακοκαιρία, επικαλέστηκε το δριμύ χειμερινό ψύχος για να αμφισβητήσει την ύπαρξη υπερθέρμανσης του πλανήτη.

Αλλά οι θέσεις του Τραμπ για την κλιματική αλλαγή δεν προκαλούν πλέον κατάπληξη. Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε, αντίθετα, η κίνηση της βελγίδας υπουργού Περιβάλλοντος να συνδέσει τις εμπνεόμενες από την Τούνμπεργκ μαθητικές διαδηλώσεις στο Βέλγιο με θεωρίες συνωμοσίας. Ούτε λίγο ούτε πολύ η Γιόκε Σκάουβλιγκε δήλωσε πως, σύμφωνα με πληροφορίες των κρατικών μυστικών υπηρεσιών, οι μαθητικές κινητοποιήσεις κατά της κλιματικής αλλαγής είναι «στημένες» και πως πίσω από τους μαθητές κρύβονται ανώνυμες δυνάμεις.

Οι δημοσιογράφοι του «Spiegel» ρώτησαν την Τούνμπεργκ πώς νιώθει κανείς όταν γίνεται ήρωας ενός νέου διεθνούς κινήματος. «Δεν είμαι συνηθισμένη να είμαι στο κέντρο της προσοχής. Συνήθως είμαι η ήσυχη κοπέλα που κάθεται στα πίσω θρανία. Αλλά από τη μια μέρα στην άλλη, πολλοί άνθρωποι τώρα θέλουν να μιλήσουν μαζί μου. Αυτό με συγκινεί μερικές φορές. Κάθε άρθρο και κάθε τηλεοπτική συνέντευξη αυξάνει την προσοχή του κόσμου για την κλιματική κρίση. Και αυτό το θέμα χρειάζεται πολύ περισσότερη προσοχή. Πρόκειται για υπόθεση ζωής ή θανάτου».

Αν τη ρωτούσαν πώς βλέπει το μέλλον, ίσως να τους έδινε την εικόνα που έδωσε και στη Διάσκεψη του ΟΗΕ: «Το έτος 2078 θα γιορτάζω τα 75α μου γενέθλια. Αν έχω παιδιά, ίσως περάσουν την ημέρα εκείνη μαζί μου. Ισως με ρωτήσουν για εσάς. Ισως με ρωτήσουν γιατί δεν κάνατε τίποτα όσο ακόμα υπήρχε χρόνος».