Τα κτίρια του μέλλοντός μας

«Δεν σχεδιάζουμε κτίρια. Τα κατασκευάζουμε, τα αναπτύσσουμε. Αρα το κύριο μέλημά μας έχει να κάνει με τη σωστή χρήση των υλικών, την καθαρή κατασκευή και την αρμόζουσα έκφραση». Τα λόγια του μοντερνιστή αρχιτέκτονα Μις βαν ντερ Ρόε προκαθορίζουν τον χαρακτήρα ενός αρχιτεκτονικού έργου ώστε να διακριθεί με το βραβείο που φέρει το όνομά του. Το Ιδρυμα Μις βαν ντερ Ρόε και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσαν τους φετινούς υποψηφίους για το σημαντικό μεγάλο βραβείο που ανά διετία επιβραβεύει τη σύγχρονη αρχιτεκτονική παραγωγή.

Στη φετινή διοργάνωση για την ανάδειξη των αρχιτεκτονικών έργων που θα διακριθούν με το ευρωπαϊκό βραβείο κατατέθηκαν 383 υλοποιημένα έργα ιδιωτικού και δημόσιου χαρακτήρα. Οι επιλογές της επιτροπής με την τελική λίστα των 40 υποψηφιοτήτων αναδεικνύουν την αρχιτεκτονική σε αστικά κέντρα μικρότερης πληθυσμιακής πύκνωσης, τη σημασία περιβαλλοντικών λύσεων, την ανάπτυξη αρχιτεκτονικού σχεδιασμού σε ευρωπαϊκές χώρες οι οποίες πρόσφατα εξελίσσουν την οικονομία τους. Για πρώτη φορά λοιπόν η αρχιτεκτονική τής Αλβανίας, της Σλοβακίας και της Σερβίας πέρασε στην τελική λίστα της ευρωπαϊκής διάκρισης.

Σε αυτά τα αρχιτεκτονικά προγράμματα ο πολιτισμός ξεχωρίζει με 15 έργα μουσείων, συναυλιακών χώρων και συνεδριακών κέντρων. Ακολουθούν έξι συγκροτήματα εκπαιδευτικού χαρακτήρα με σχολεία, πανεπιστήμια, βιβλιοθήκες. Οι υποψήφιοι αρχιτέκτονες και τα γραφεία τους που διεκδικούν το φετινό βραβείο Mies van der Rohe παρουσιάζουν επίσης μια διαφορετική διαχείριση σχεδιασμού των βιομηχανικών κέντρων, των συμπλεγμάτων κατοικιών, του χωροταξικού προγράμματος, των έργων κοινωνικής πρόνοιας, υγείας, αθλητισμού και χώρων μεικτής χρήσης.

Μαδρίτη, Ισπανία

Πόλη της Ερήμου

Η Πόλη της Ερήμου (Desert City) είναι ένα πολυλειτουργικό συγκρότημα αφιερωμένο στα παχύφυτα, τους κάκτους, καθώς και σε σειρά εκδηλώσεων γύρω από την καλλιέργεια αυτών των ειδών. Το πρόγραμμα του αρχιτέκτονα Γιάκοπο Γκαρθία – Χερμάν αναφέρεται στο τοπίο της όασης μέσα στην έρημο, υπογραμμίζοντας την ξηρότητα του άνυδρου τόπου της συγκεκριμένης περιοχής της Νότιας Ευρώπης. Το συγκεκριμένο έργο βρίσκεται στην Ισπανία, σε ένα σημείο μετάβασης, συνορεύοντας στη μία άκρη του με έναν αυτοκινητόδρομο και στην άλλη με το περιφερειακό πάρκο Κουένκα Αλτα ντελ Μανσανάρες.

Βελιγράδι, Σερβία

Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης

Το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στο Βελιγράδι σχεδιάστηκε από τους αρχιτέκτονες Ιβάνκα Ρασπόποβιτς και Ιβάν Αντιτς, που κέρδισαν τον διαγωνισμό το 1959-60.  Η αρχική ιδέα ήταν να μετατραπεί η περιοχή του πάρκου σε κέντρο του  μουσείου. Ο συνδυασμός γυαλιού, σκυροδέματος και λευκού μαρμάρου στην πρόσοψη του έργου τους έδωσε στο οικοδόμημα αυτό μια εκλεπτυσμένη εικόνα, καθώς βρίσκεται στη συμβολή των ποταμών Σάβα  και Δούναβη. Το μουσείο παρέμεινε για χρόνια κλειστό. Εως το 2017. Η σχεδόν αόρατη παρέμβαση που έκαναν τα γραφεία nooto και Dejan Todorovic architect αποκαλύπτει μια σπάνια προσέγγιση όσον αφορά την ανασυγκρότηση, την αποκατάσταση και τη διατήρηση της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς.

Μαρέ, Παρίσι

Lafayette Anticipations

Ενα κτίριο του τέλους του 19ου αιώνα στην περιοχή Μαρέ στο Παρίσι αναπαλαιώθηκε από το γραφείο OMA του Ολλανδού Ρεμ Κούλχαας για λογαριασμό του Ιδρύματος των Επιχειρήσεων Galleries Lafayette, ώστε να αποτελέσει χώρο εκθέσεων και πολιτιστικών παραγωγών. Η αρχιτεκτονική σύγχρονη προσθήκη αφορά τον «εκθεσιακό πύργο» στον αυλόγυρο του κτιρίου, όπου δύο κινητές πλατφόρμες θα προσφέρουν πολλαπλές δυνατότητες χωρικών μετασχηματισμών.

Κατόβιτσε, Πολωνία

Σχολή Ραδιοφώνου και Τηλεόρασης

Το νέο κτίριο για τη Σχολή Ραδιοφώνου και Τηλεόρασης του Πανεπιστημίου της Σιλεσίας στο Κατόβιτσε στην Πολωνία ακολουθεί τη συνέχεια της προϋπάρχουσας κτιριακής δομής. Η ομάδα των αρχιτεκτονικών γραφείων BAAS Arquitectura, Grupa 5 Architekci, Małeccy Biuro Projektowe που συνεργάστηκαν, έδωσε σημασία στη διατήρηση του χαρακτήρα του δημόσιου χώρου.

Μπίλουντ, Δανία

Το Σπίτι του Lego

Το σπίτι των διάσημων τούβλων της Lego ανάγει το παιχνίδι σε αρχιτεκτονική κλίμακα. Το γραφείο BIG των Μπγιάρκε, Ινγκελς δημιούργησε μια παιχνιδούπολη στο Μπίλουντ της Δανίας σχηματίζοντας τεράστιους εκθεσιακούς χώρους και πλατείες που ενσωματώνουν την κουλτούρα όλων των εμπειριών Lego. Η έννοια της συστηματικής δημιουργικότητας που προσφέρει τη δυνατότητα στα παιδιά να δημιουργήσουν μέσα από το παιχνίδι με Lego τον δικό τους κόσμο παρουσιάζεται στον πύργο του Lego House, ύψους 23 μέτρων. Γύρω από αυτό το κέντρο εμπειριών απλώνεται ένα σύστημα από 21 πολύχρωμα τούβλα – αστικά κενά, μέσα από τα οποία οι κάτοικοι κυκλοφορούν πεζοί για να συντομεύσουν τις διαδρομές τους στο Μπίλουντ.

Ταλίν, Εσθονία

Κέντρο Arvo Pärt

«Ο χρόνος θεωρείται συνήθως η αρχή που συνθέτει τη μουσική σύνθεση με τον ίδιο τρόπο που η αρχιτεκτονική ορίζεται ως η τέχνη της δημιουργίας χώρου. Αυτή η διχοτόμηση που συνδέει τη μουσική και την αρχιτεκτονική αποτελεί την αιτία του έργου μας, αναζητώντας μια ισορροπία μεταξύ της οικειότητας των συνθέσεων του εσθονού καλλιτέχνη και της ομορφιάς του τοπίου» αναφέρουν οι ισπανοί αρχιτέκτονες Φουενσάτα Νιέτο και Ενρίκε Σομπεχάνο για το Κέντρο Αρβο Περτ στο Ταλίν.

Φορμεντέρα, Ισπανία

Life Reusing Posidonia

Το συγκρότημα 14 κατοικιών στο Σαν Φεράν ντε σε Ροκ στη Φορμεντέρα στην Ισπανία είναι το αποτέλεσμα ενός ευρωπαϊκού προγράμματος αρχιτεκτονικού σχεδιασμού με περιβαλλοντικές προδιαγραφές, κατά το οποίο χρησιμοποιείται η παλαιά μέθοδος μόνωσης με αποξηραμένη άλγη. Το αρχιτεκτονικό γραφείο IBAVI αξιοποιεί το πρόγραμμα European LIFE + για να υπογραμμίσει την ανάγκη κλιματικής αλλαγής: «Η χρήση των αποξηραμένων φυκιών για θερμική μόνωση μας θυμίζει ότι δεν ζούμε σε ένα σπίτι, αλλά σε ένα οικοσύστημα».

Τίρανα, Αλβανία

Πλατεία Skanderbeg

Σε ένα περίπλοκο και πυκνό αστικό περιβάλλον, στον πυρήνα της πρωτεύουσας της Αλβανίας, το πρόγραμμα της Πλατείας Σκάντερμπεγκ προβάλλει ως το κενό μέσα στο χάος της πόλης, που υλοποίησαν τα γραφεία 51N4E, Anri Sala, Plant en Houtgoed, iRI. Πρόκειται για μια επίπεδη πυραμίδα που το περίγραμμά της σχηματίζει μια πυκνόφυτη περιφέρεια, αποτελούμενη από μια συλλογή παλαιών και νέων δημόσιων χώρων και κήπων.