Η επίσκεψη σε ναρκοπέδιο και…

Δεν χρειάζεται να έχει εντρυφήσει κανείς στην πολιτική, το ξέρει και από την οικογένεια, από αυτό το σμήνος θείων, συμπέθερων, μπατζανάκηδων και λοιπών συγγενών. Ξέρει ότι δεν είναι όλες τις επισκέψεις ίδιες. Κάποιες επισκέψεις μοιάζουν με εκδρομή στην Ντίσνεϊλαντ. Αλλά υπάρχουν και άλλες που θυμίζουν αποστολή σε ναρκοπέδιο. Η επίσκεψη Τσίπρα στην Κωνσταντινούπολη στις 5 Φεβρουαρίου, όπου ο έλληνας Πρωθυπουργός θα συναντηθεί με τον Ταγίπ Ερντογάν (φωτογραφία), δεν ανήκει ασφαλώς στην πρώτη κατηγορία – ούτε βόλτα στην Ιμβρο και την Τένεδο θα έχει, όπως θα ήθελαν οι φήμες. Αλλά πόσο απέχει από τη δεύτερη;

Ατζέντα

Στα ναρκοπέδια πρέπει να προσέχει κανείς πού πατά και πού πηγαίνει. Για τις επισκέψεις που μοιάζουν με ναρκοπέδια πρέπει να προετοιμάζεται πολύ καλά. Οχι μόνο στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά σε ολόκληρο τον κόσμο, η διπλωματική προεργασία είναι το πρώτο μέτρο προστασίας. Το δεύτερο είναι η ατζέντα. Με τι ατζέντα πηγαίνει ο Πρωθυπουργός στην Τουρκία; Δεν είναι ακριβώς σαφές. Συζήτηση ασφαλώς χωρίς κάτι από Κυπριακό δεν νοείται, και εκεί ο Αλέξης Τσίπρας υποτίθεται ότι θα μεταφέρει τη θέση πως λύση μπορεί να υπάρξει και χωρίς εγγυήτριες δυνάμεις. Το μεταναστευτικό είναι πάντα επίκαιρο. Και το Αιγαίο συντηρείται εσαεί ως καυτό θέμα από έναν τούρκο πρόεδρο που ιδιοσυγκρασιακά βρίσκεται μονίμως σε εμπύρετο κατάσταση.

Τι σημαίνει αυτό; Πως μια επίσκεψη χαμηλών προσδοκιών ή απλώς με φιλοδοξίες photo opportunity μπορεί να γίνει επικίνδυνη. Το παρελθόν από αυτή την άποψη είναι διδακτικό: εάν κάτι έκανε το κλίμα να χαλάσει ανάμεσα στις δύο πλευρές δεν ήταν οι λεονταρισμοί του Καμμένου, τον οποίο από ένα σημείο και μετά η Αγκυρα άρχισε να αντιμετωπίζει ως μια sui generis περίπτωση καλώντας την Αθήνα απλώς να τον μαζέψει. Ηταν το φιάσκο της επίσκεψης Ερντογάν στην Αθήνα τον Δεκέμβριο του 2017 – ένα φιάσκο που ξεκίνησε με το αμήχανο «Good diplomacy, ε;» της υποδοχής από τον τότε υπουργό Εξωτερικών Κοτζιά στον βλοσυρό Ερντογάν και κορυφώθηκε με τη μετατροπή του καναπέ του προεδρικού μεγάρου σε ρινγκ για έναν.

Αξιωματικοί

Η επίσκεψη εκείνη υπενθύμισε πόση σημασία έχει στη διπλωματία η χορογραφία. Ο,τι δεν χορογραφείται μπορεί εν δυνάμει να προκαλέσει έκρηξη – ειδικά όταν κάποιος δεν διακρίνεται για το διπλωματικό του τακτ. Αν, με άλλα λόγια, ο Ερντογάν μπορεί να εκραγεί στην Ηρώδου Αττικού, τίποτε δεν τον εμποδίζει να σκάσει σαν νάρκη στο οθωμανικό του μέγαρο είτε κεκλεισμένων των θυρών είτε μπροστά στις κάμερες.

Τίποτε εξάλλου δεν εμπόδισε την Αγκυρα να συλλάβει τους δυο έλληνες αξιωματικούς τον Μάρτιο του 2018 στα σύνορα και ενώ είχαν περάσει μόλις τρεις μήνες από την επίσκεψη Ερντογάν στην Αθήνα. Ο τούρκος πρόεδρος τότε είχε ατζέντα – ήθελε στο πιάτο τους οκτώ τούρκους αξιωματικούς που δεν εξέδιδε η Αθήνα, παρά την υποτιθέμενη δέσμευση Τσίπρα. Ατζέντα θα έχει και τώρα. Μένει να φανεί εάν είναι ατζέντα με φαγώσιμα όπως θεωρούσε τους «οκτώ». Ή ατζέντα με μεγαλύτερες νάρκες σαν αυτές που σκάνε καμιά φορά στα οικογενειακά τραπέζια μεταξύ τύρου και αχλαδίου.

…η σούπα

Η πρώτη επίσκεψη του Πρωθυπουργού στην Τουρκία ήταν τον Νοέμβριο του 2015. Ο Αλέξης Τσίπρας δεν φόρεσε γραβάτα αλλά ένα κασκόλ με τα χρώματα της Ελλάδας και της Τουρκίας για να παρακολουθήσει έναν φιλικό αγώνα ανάμεσα στις δύο εθνικές ομάδες μαζί με τον τούρκο ομόλογό του Αχμέτ Νταβούτογλου (φωτογραφία). Δεν ήταν η «διπλωματία αλλιώς» από έναν στραπατσαρισμένο από ένα νέο Μνημόνιο αλλά πάντως νεοεκλεγέντα Τσίπρα. Ηταν μια απόπειρα διπλωματίας του ποδοσφαίρου που άφησε τη γεύση τής σούπας – όπως και το παιχνίδι που έληξε χωρίς γκολ…