Αίμα, μπίζνες και παιχνίδια διπλωματίας

Ενα πολύπλοκο διεθνές διπλωματικό παιχνίδι φαίνεται να παίζεται γύρω από τη δολοφονία του δημοσιογράφου Τζαμάλ Κασόγκι. Χθες ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έκανε τη πιο σκληρή δήλωση για την υπόθεση λέγοντας πως ο διάδοχος της Σαουδικής Αραβίας Μοχάμεντ έχει την τελική ευθύνη για την επιχείρηση που οδήγησε στον θάνατο του Κασόγκι, αλλά δεν αναφέρθηκε σε πιθανολογούμενες κυρώσεις. Την ίδια ώρα ο σαουδάραβας πρίγκιπας μιλώντας στη μεγάλη επενδυτική διάσκεψη που διοργάνωσε στο Ριάντ δήλωσε ότι «οι ένοχοι γι’ αυτό το οδυνηρό περιστατικό θα τιμωρηθούν όπως αρμόζει», βγάζοντας τον εαυτό του έξω από το πλάνο.

Λίγο πριν είχε μιλήσει μαζί του τηλεφωνικά ο τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για τα βήματα που χρειάζεται να γίνουν ώστε να έρθουν στο φως όλες οι πτυχές του εγκλήματος. Ομως οι αναλυτές παρατηρούν με ενδιαφέρον πως ο Ερντογάν δεν έκανε, όπως είχε προαναγγείλει, συγκλονιστικές αποκαλύψεις στην ομιλία του την Τρίτη και το ερώτημα είναι γιατί. Το πρακτορείο Bloomberg κάνει λόγο για ένα παιχνίδι ισορροπιών της Αγκυρας που θέλει να αρθούν οι εις βάρος της οικονομικές κυρώσεις (που είχαν επιβληθεί λόγω της κράτησης του πάστορα Μπράνσον) από τις ΗΠΑ, στενού συμμάχου της Σαουδικής Αραβίας. Αλλωστε αυτό τον ρόλο θεωρείται ότι επιτελεί μεταξύ άλλων και το ταξίδι της αρχηγού της CIA Τζίνα Χάσπελ στην Τουρκία σχετικά με την υπόθεση Κασόγκι, καθώς πιστεύεται ότι θα προειδοποιήσει την τουρκική ηγεσία να μην παρατραβήξει το σκοινί με αποκαλύψεις για τον ρόλο του σαουδάραβα διαδόχου, καθώς έτσι θα περιπλακεί η κατάσταση στην ευρύτερη περιοχή. Ο Κασόγκι είχε στενές σχέσεις με την Αγκυρα και μάλιστα ως επικριτής του πρίγκιπα Μοχάμεντ ετοιμαζόταν να ιδρύσει τηλεοπτικό δίκτυο στην Τουρκία και ιστοσελίδες προκειμένου να πιέσει να αναλάβουν οι Αδελφοί Μουσουλμάνοι (τη στήριξη προς τους οποίους έχει εκφράσει ο Ερντογάν) μεγαλύτερο ρόλο στη Μέση Ανατολή, παρατηρεί το πρακτορείο. Ετσι θεωρείται δεδομένο ότι ο πρόεδρος Ερντογάν θα προσπαθήσει να εξασφαλίσει από την υπόθεση τα μεγαλύτερα οφέλη για την πολιτική που επιδιώκει να προωθήσει.

Μετά τις έντονες διεθνείς αντιδράσεις αρχικά, όλοι οι ηγέτες φαίνεται να ξανασκέπτονται τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει στη χώρα τους η υπόθεση. Ο καναδός πρωθυπουργός Τζάστιν Τριντό δήλωσε πως θα είναι πολύ δύσκολο να ακυρωθεί η συμφωνία πώλησης όπλων στο Ριάντ αξίας άνω των 13 δισεκατομμυρίων δολαρίων, όπως επιμένει η αντιπολίτευση. Και αυτό διότι, όπως είπε, η συμφωνία έχει συνταχθεί με τέτοιον τρόπο ώστε οι φορολογούμενοι θα πρέπει να πληρώσουν πολλά για να τερματισθεί. Παρόμοιο φαίνεται να είναι το σκεπτικό και του πρωθυπουργού της Ισπανίας Πέδρο Σάντσεθ, ο οποίος κατήγγειλε την «τρομερή δολοφονία» του Κασόγκι, αλλά πρόσθεσε: «Εάν με ρωτάτε πού πρέπει να είμαι τοποθετημένος εδώ και τώρα, η απάντηση είναι στην υπεράσπιση των συμφερόντων της Ισπανίας, της δουλειάς σε στρατηγικούς τομείς η πλειονότητα των οποίων βρίσκεται σε ζώνες που έχουν πληγεί ιδιαίτερα από το δράμα της ανεργίας». Τα ναυπηγεία Navantia που έχουν λάβει από τη Σαουδική Αραβία παραγγελία για την κατασκευή πέντε πολεμικών πλοίων έναντι 1,5 δισ. ευρώ, βρίσκονται στην Ανδαλουσία που αποτελεί σοσιαλιστικό προπύργιο και είναι μια περιοχή με υψηλά ποσοστά ανεργίας. Στο ίδιο μήκος κύματος και η Γαλλία με εκπρόσωπο του Μεγάρου των Ηλυσίων να δηλώνει χθες ότι η χώρα «δεν βιάζεται να πάρει αποφάσεις και περιμένει να ξεκαθαρισθούν οι ευθύνες ώστε να αποφασίσουμε για το μέλλον αυτής της στρατηγικής σχέσης».