Μετά τις κάλπες ξεκινά το… παζάρι

Δεν είναι το χειρότερο δυνατό σενάριο αυτό που βγήκε από τις σουηδικές κάλπες. Είναι όμως ένα αποτέλεσμα που προκαλεί ανησυχία. Ενα αποτέλεσμα που βλέπει τους Σοσιαλδημοκράτες, την επί δεκαετίες ολόκληρες κυρίαρχη πολιτική δύναμη της χώρας, να πετυχαίνουν τη χειρότερη εκλογική επίδοση στην εκατονταετή ιστορία τους με ένα ποσοστό περί το 25%. Και βλέπουν συγχρόνως το ακροδεξιό κόμμα με την παραπλανητική ονομασία Σουηδοί Δημοκράτες να καταλαμβάνει τη δεύτερη θέση.

Σύμφωνα με τα exit polls, ο συνασπισμός της Κεντροδεξιάς διατηρεί ελαφρό προβάδισμα με 39,6% (το βασικό συντηρητικό κόμμα πέφτει στο 16% από 23%), ενώ ο συνασπισμός της Κεντροαριστεράς, στον οποίο περιλαμβάνονται οι Σοσιαλδημοκράτες, οι Πράσινοι και το Αριστερό Κόμμα, συγκεντρώνει το 39,4%. Οι Σουηδοί Δημοκράτες, από την πλευρά τους, εκτοξεύτηκαν στο 19,2% από 12,9% που είχαν αποσπάσει στις προηγούμενες εκλογές. Το ποσοστό αυτό στερεί και από τους δύο παραδοσιακούς συνασπισμούς, Κεντροδεξιά και Κεντροαριστερά, την κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Κι αυτό σημαίνει ότι πιθανότατα θα χρειαστούν αρκετές εβδομάδες για να σχηματιστεί κυβέρνηση – υπό την προϋπόθεση φυσικά ότι θα υπάρξει θετική κατάληξη στις διαπραγματεύσεις. Η Ακροδεξιά πάντως έχει φιλοδοξίες: «Θέλουμε να συμμετάσχουμε στην κυβέρνηση» δήλωσε ο γραμματέας των Σουηδών Δημοκρατών Ρίτσαρντ Γιόμσοφ.

Οι Σουηδοί ψήφισαν χθες έπειτα από μια προεκλογική περίοδο που χαρακτηρίστηκε από φόβους για τους μετανάστες που εντάσσονται στο σύστημα πρόνοιας. Αυτή η συζήτηση που κυριάρχησε πιστεύεται ότι συνέβαλε στο να αυξήσουν τα ποσοστά τους οι ακροδεξιοί Σουηδοί Δημοκράτες. Στη Σουηδία, η άφιξη 163.000 μεταναστών που ζήτησαν άσυλο το 2015 έχει πολώσει την πολιτική συζήτηση και τους ψηφοφόρους και έχει κατακερματίσει την πολιτική συναίνεση, δίνοντας την ευκαιρία στους Σουηδούς Δημοκράτες, ένα κόμμα με ρίζες στο κίνημα για την ανωτερότητα της λευκής φυλής, να αναδειχθούν σε ρυθμιστή. Η Σουηδία δέχθηκε, κατά κεφαλή, περισσότερους μετανάστες και πρόσφυγες από οποιαδήποτε άλλη χώρα στην Ευρώπη το 2015 και αυτό αύξησε την ανησυχία για το ασφαλιστικό σύστημα που πολλοί ψηφοφόροι αισθάνονται ότι ήδη βρίσκεται σε κρίση.

«Τα παραδοσιακά κόμματα απέτυχαν να απαντήσουν στην αίσθηση δυσφορίας που επικρατεί» σχολιάζει ο Μάγκνους Μπλόμγκρεν, κοινωνικός επιστήμονας στο Πανεπιστήμιο Ουμέα. «Αυτή η δυσφορία ίσως να μην έχει άμεση σχέση με την ανεργία ή την οικονομία, όμως αποτελεί απλά απώλεια της πίστης στο πολιτικό σύστημα. Και η Σουηδία δεν είναι η μόνη χώρα όπου συμβαίνει αυτό». Οι ηγέτες όλων των κομμάτων έχουν δηλώσει ότι δεν προτίθενται να συνεργαστούν με τους Σουηδούς Δημοκράτες. Ομως με τη μοναδική εναλλακτική να είναι η συνεργασία μεταξύ των μπλοκ της Κεντροδεξιάς και της Κεντροαριστεράς, πολλοί αναλυτές πιστεύουν ότι το ακροδεξιό κόμμα θα επηρεάσει αναπόφευκτα την πολιτική ζωή της χώρας, στο εξής.

Το ακροδεξιό κόμμα επιθυμεί την έξοδο της Σουηδίας από την Ευρωπαϊκή Ενωση. Σταδιακά μετατρέπονται στο μεγαλύτερο λαϊκιστικό κόμμα της Σκανδιναβίας, μαζί με το κόμμα του Δανέζικου Λαού που κέρδισε 21% στις εκλογές του 2015. Αξιωματούχοι στις Βρυξέλλες, ανησυχώντας για τα αποτελέσματα των ευρωεκλογών του ερχόμενου Μαΐου, θα μελετήσουν ενδελεχώς τα χθεσινά αποτελέσματα στη Σουηδία, καθώς είναι προφανές ότι η χορεία των ευρωσκεπτικιστών μεγαλώνει μέσα στην ΕΕ. Με ενδιαφέρον θα μελετήσουν και το ποσοστό συμμετοχής στις κάλπες, καθώς σε μια χώρα με τα υψηλότερα ποσοστά συμμετοχής στην ΕΕ (86% το 2014), μέχρι πριν από λίγες ημέρες, ένας στους πέντε ψηφοφόρους δήλωνε αναποφάσιστος.