Το πρώτο κρας τεστ ενόψει του Εργασιακού

Στις «ειδικού χειρισμού» συγκεντρώσεις και πορείες διαμαρτυρίας, όπως θεωρούνται ενδεικτικά οι κινητοποιήσεις της νεολαίας, στρέφει την προσοχή της η κυβέρνηση έπειτα από τη μακρά περίοδο με σαφώς περιορισμένο αριθμό μεγάλων διαδηλώσεων στην Αθήνα και όχι μόνο, καθ’ οδόν πλέον προς την επαναφορά της κανονικότητας και ενόψει του φθινοπώρου. Τότε αναμένεται το πρώτο ουσιαστικό κρας τεστ εφαρμογής του νόμου για τις διαδηλώσεις με βάση το νέο modus operandi από την Αστυνομία, όπως το αποφάσισε στις αρχές του έτους το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη.

Την ώρα που συνολικά το θέμα «νόμος και τάξη» έχει επιστρέψει στη δημόσια ατζέντα και στην πολιτική αντιπαράθεση, πιέζοντας διαχειριστικά τους επιτελείς της κυβέρνησης και ενώ ταυτόχρονα το Μαξίμου δηλώνει αποφασισμένο να ανοίξει διαδοχικά δύσκολα μέτωπα, που απειλούν με «αναταράξεις» (από το Εργασιακό, ενόψει και των κινητοποιήσεων στις 10 Ιουνίου, έως την Παιδεία), η κυβέρνηση δεν θέλει να χάσει στα μάτια των πολιτών το στοίχημα του «Εθνικού Σχεδίου Διαχείρισης Δημόσιων Υπαίθριων Συναθροίσεων». Αποτέλεσε, εξάλλου, προγραμματική δέσμευση της κυβέρνησης ότι θα πάψει να «διαλύεται» η καθημερινότητα των πόλεων και ότι «θα προστατεύονται ταυτόχρονα τα δικαιώματα των διαδηλωτών και των υπόλοιπων πολιτών», ενώ τους τελευταίους μήνες εξελίσσεται η προετοιμασία για την εξαγγελθείσα αλλαγή «στην επιχειρησιακή φιλοσοφία» της Αστυνομίας. «Το θεσμικό πλαίσιο διαμορφώθηκε και ο νόμος ήδη εφαρμόζεται. Και θα συνεχίσει», επιμένουν σιβυλλικά αρμόδιες πηγές, θεωρώντας ότι αυτό περιμένουν από την κυβέρνηση οι παραγωγικές δυνάμεις και ο κόσμος της αγοράς.

Στην πράξη. Πρώτα δείγματα γραφής από το πεδίο έχουν, άλλωστε, οι αρμόδιοι και φαίνεται να αντιμετωπίζουν τις μικρές και μεσαίες, αριθμητικά, πορείες ως αποτίμηση δράσης και ως «πρόβα τζενεράλε» για την αποτελεσματικότητα του σχεδίου σε τυχόν μεγάλα συλλαλητήρια που εγκυμονούν κινδύνους για έκτροπα – πόσω μάλλον για τις περιπτώσεις που κομματικές οργανώσεις εμπλακούν στον συντονισμό των διαμαρτυρομένων αυξάνοντας την επιχειρησιακή πολυπλοκότητα. Σε κάθε περίπτωση, το Μαξίμου δεν θέλει να δει κυβερνητικές αποφάσεις και νόμους της να καταργούνται στην πράξη, με ενδεικτική την αποστροφή του Πρωθυπουργού στα στελέχη του ότι δεν αρκεί μόνο να ανακοινώνονται αποφάσεις αλλά πρέπει και να υλοποιούνται. Πρόκειται για οδηγία οριζόντιας εφαρμογής, όσο και αν ο Κυριάκος Μητσοτάκης την εξέπεμψε για να διαμηνύσει συγκεκριμένα ότι δεν θα υπάρξει πισωγύρισμα στο θέμα της πανεπιστημιακής αστυνομίας το φθινόπωρο.

Στοιχεία του 2021. Το… δελτίο συναθροίσεων περιλαμβάνει μέχρι στιγμής, στο πεντάμηνο Ιανουαρίου – Μαΐου δηλαδή, μόνο στην Αττική 650 διαδηλώσεις (οι 389 στο κέντρο της Αθήνας). Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, σε 24 περιπτώσεις υπήρξε γνωστοποίηση από τους διοργανωτές, όπως προβλέπει ο νόμος, στις περισσότερες ορίστηκε αστυνομικός διαμεσολαβητής, ενώ σε συνολικά 68 περιπτώσεις δεν αποφεύχθηκε το κλείσιμο δρόμων. Είναι, ωστόσο, τα «ποιοτικά» δεδομένα κατά τη μελέτη των δεδομένων αυτά που προβληματίζουν. Επισήμως η ΕΛ.ΑΣ. έχει ανακοινώσει ότι από το σύνολο των συναθροίσεων που πραγματοποιήθηκαν στην επικράτεια στο διάστημα 25 Ιανουαρίου – 25 Απριλίου 2021 «μόλις στο 11,1% πραγματοποιήθηκε διακοπή της κυκλοφορίας». Στη Θεσσαλονίκη, ωστόσο, το αντίστοιχο ποσοστό φτάνει στο 41,1%, λόγω συγκεντρώσεων που σχετίζονταν, κατά τους επιτελείς της Αστυνομίας, «με φοιτητική δραστηριότητα».

Νέο μοντέλο. Πέραν του τεστ αποτελεσματικότητας σε ό,τι αφορά την προσπάθεια οι συναθροίσεις να μη διαταράσσουν τη ζωή των πόλεων και να υπάρχει συνεργασία Αστυνομίας – διαδηλωτών για το πότε και ποιοι δρόμοι θα αποκλείονται στις πολυπληθείς συγκεντρώσεις, μένει να ξεδιπλωθεί και επιχειρησιακά το νέο μοντέλο δράσης από τις ομάδες αστυνόμευσης: Από την ΟΔΟΣ που έχει αναλάβει δράση ως δύναμη ήπιας αστυνόμευσης μέχρι τις «ευέλικτες μονάδες» (ΔΡΑΣΗ, ΟΠΚΕ κ.λπ.), τις ομάδες συλλήψεων και τις διμοιρίες ΥΜΕΤ και ΥΑΤ ως δυνάμεις «επιβολής και αποκατάστασης της τάξης». Είναι προφανές ότι η περίοδος της υγειονομικής κρίσης άνοιξε το έδαφος για βήματα προετοιμασίας (έγιναν κινήσεις εκπαίδευσης, δοκιμές σε εξοπλισμούς όπως οι κάμερες κ.ο.κ.), ενώ από την κυβέρνηση επιμένουν ότι θα εξαντλούνται τα περιθώρια συνεννόησης σε κάθε περίπτωση, σε μικρές και μεγαλύτερες αριθμητικά πορείες.

«Κάθε μήνα γίνονται 700 συναθροίσεις, 23 τη μέρα» είπε, τέλος, χθες από τη Βουλή ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης και απέρριψε τις κατηγορίες ότι η ΕΛ.ΑΣ. ασχολείται πρωτίστως με τις πορείες και όχι με την εγκληματικότητα, με την αποστροφή «σε έναν τυπικό μήνα οι 4,6 εργατοώρες αφιερώνονται στις συναθροίσεις και οι 67,4 στην αστυνόμευση και το έγκλημα».