14 Νοεμβρίου 1973: Φοιτητές καταλαμβάνουν το Πολυτεχνείο, ο ξεσηκωμός αρχίζει – Τι έγραφαν τα «ΝΕΑ»

Μισό αιώνα και δύο χρόνια πριν, ο ξεσηκωμός των φοιτητών ξεκινά και γίνεται η θρυαλλίδα που οδήγησε στην πτώση της επταετούς δικτατορίας.

Ήταν η 14η Νοεμβρίου 1974, όταν 1.500 φοιτητές αποφάσισαν να καταλάβουν το κτίριο του Πολυτεχνείου στην οδό Πατησίων με αφορμή την απόφαση της χούντας να μην ικανοποιήσει το αίτημα της φοιτητικής κοινότητας για άμεση διεξαγωγή ελεύθερων και αδιάβλητων φοιτητικών εκλογών.

Είχε προηγηθεί, όπως διαβάζουμε στα «ΝΕΑ» της 15ης Νοεμβρίου 1973 «ογκώδης και εντυπωσιακή σε ζωηρότητα συγκέντρωση που πραγματοποίησαν εντος και εκτός του χώρου του Μετσοβίου Πολυτεχνείου 5.000 περίπου φοιτητές».

Ήδη από τις 11 το πρωί οι φοιτητές είχαν συγκεντρωθεί στο προαύλιο του ιδρύματος, κινητοποίηση την οποία πυροδότησε, όπως γράφουν τα «ΝΕΑ»,

«…δήλωση του υπουργού Παιδείας στη Σύγκλητο και τους σπουδαστές του Πολυτεχνείου ότι έχει σταλή προς δημοσίευση το διάταγμα περί διεξαγωγής αρχαιρεσιών μετά την 15η Φεβρουαρίου από αριστούχους φοιτητές. Ο ίδιος υπουργός καταγγέλθηκε πως δήλωσε προχθές: “Στη μια τσέπη μου βρίσκεται το νομοθετικό διάταγμα για τις αρχαιρεσίες μετά την 15η Φεβρουαρίου και στην άλλη τσέπη μου είναι το χάος”».

Στις 14:00 οι φοιτητές πραγματοποίησαν συνελεύσεις ανά Σχολή και εξέλεξαν τις εφορευτικές επιτροπές για τις εκλογές που, όπως αποφάσισαν, θα γίνονταν στις 4 Δεκεμβρίου.

«Ακόμη, οι φοιτητές αποφάσισαν να κηρύξουν αποχή από τα μαθήματά τους μέχρι την ερχόμενη Δευτέρα σε περίπτωση που εμποδισθούν να πραγματοποιήσουν τις εκλογές με δημοκρατικές διαδικασίες και εντός του μηνός Δεκεμβρίου».

Εν συνεχεία οι φοιτητές άρχισαν να διαδηλώνουν, με αποτέλεσμα λίγο πριν τις 18:00 να προσέλθει «στο χώρο της συγκεντρώσεως» ο εισαγγελέας υπηρεσίας Γ. Σαμήτας που απευθύνθηκε στο συγκεντρωμένο πλήθος «με τηλεβόα». Σύμφωνα με τα «ΝΕΑ», τους είπε τα εξής:

«Αισθάνομαι βαθείαν συγκίνησιν, διότι κι εγώ ευρισκόμουν πριν από μερικά χρόνια στα πανεπιστημιακά θρανία. Παρακαλώ διαλυθήτε ησύχως».

Αν και κάποιοι εκ των φοιτητών αποχώρησαν και ο πρύτανης του Πολυτεχνείου διαβεβαίωσε ότι η Σύγκλητος δεν θα επιτρέψει την είσοδο της αστυνομίας στο Ίδρυμα, εν τούτοις μετά τις 18:00 οι σπουδαστές κατέλαβαν το προαύλιο, αλλά και τα πεζοδρόμια έξω από αυτό.

Το δημοσίευμα αποτυπώνει την εικόνα της κατάστασης εκτός του Πολυτεχνείου και της αναστάτωσης στις Αρχές, σημειώνοντας πως «τρία τεθωρακισμένα του Μηχανοκινήτου της Αστυνομίας ήσαν σταθμευμένα στην πλατεία Κολοκοτρώνη», ενώ την ίδια ώρα «στο γραφείο του διευθυντού Αστυνομίας Αθηνών κ. Χριστολουκά έγιναν αλλεπάλληλες συσκέψεις της ηγεσίας της Αστυνομίας».

Την ίδια ώρα, η Σύγκλητος της ΑΣΟΕΕ έκλεινε το Ίδρυμα από τις 14 έως τις 16 Νοεμβρίου «κατόπιν της λαβούσης χώραν σήμερον αυθαιρέτου συγκεντρώσεως μερίδος φοιτητών εις αμφιθέατρον της Σχολής, χωρίς να έχη προηγηθή η κατά Νόμον προβλεπομένη άδεια της Σχολής ουδέν καν έγγραφος προς τούτο αίτησις και προς αποφυγήν περαιτέρω διαταράξεως της τάξεως εν τη Σχολή».