Παράλληλη διπλωματία{CR}και ινκόγκνιτο επισκέψεις

Η ιδιωτική επίσκεψη του ρώσου πρωθυπουργού Μιχαήλ Μισούστιν στο Αγιον Ορος αμέσως μετά την παρέλαση της 25ης Μαρτίου μπορεί να εξέπληξε πολλούς, όχι όμως την Αγιορείτικη Κοινότητα και όσους γνωρίζουν καλά την ξεχωριστή σημασία που έχει για την Ορθοδοξία η Μοναστική Πολιτεία. Οπως και τον ιδιαίτερο ρόλο που παίζει στο πλαίσιο της εκκλησιαστικής διπλωματίας.

Ο ρώσος πρωθυπουργός είχε βρεθεί στο Ορος και τον περασμένο Σεπτέμβριο. Και μάλιστα τότε η προσκυνηματική επίσκεψή του – που ήταν επίσης ιδιωτική – δεν είχε συνδυαστεί με κάποια άλλη επίσημη επίσκεψη στη χώρα μας, όπως τώρα για τον εορτασμό των 200 ετών από την Ελληνική Επανάσταση. Ο Μιχαήλ Μισούστιν επισκέφθηκε τη Μονή Αγίου Παντελεήμονος, που είναι γνωστή και ως «ρωσική» λόγω της παρουσίας πολλών ρώσων ή ρωσόφωνων μοναχών, και διανυκτέρευσε σε αυτήν. Την ίδια μονή, όπως και τη Μονή Φιλοθέου, είχε επισκεφτεί δε και το φθινόπωρο. Τότε μάλιστα ο ρώσος πρωθυπουργός δεν είχε επισκεφτεί, ως είθισται, τον ναό του Πρωτάτου και την Ιερά Επιστασία στις Καρυές, κάτι που είχε προκαλέσει αρνητικές εντυπώσεις, ενώ αντίθετα τώρα συναντήθηκε με τους αντιπροσώπους των 20 μονών.

Η ΜΟΝΑΔΙΚΟΤΗΤΑ. Πάντως ο λόγος αυτής της διπλής επίσκεψης του ρώσου πρωθυπουργού μέσα σε μόλις λίγους μήνες δεν είναι μόνο το γεγονός ότι οι Ρώσοι επιδιώκουν να έχουν παρουσία στο Ορος και ενδεχομένως συνδέεται και με τις γεωπολιτικές τους επιδιώξεις – είναι άλλωστε γνωστό ότι σε συγκεκριμένα μοναστήρια υπάρχουν ρώσοι μοναχοί – αλλά φανερώνει και τη μοναδικότητα του Αγίου Ορους. Ως Παγκόσμιου Ιερού Τόπου και ως «ζωντανού μνημείου».

Ο κατάλογος των ξένων προσωπικοτήτων, ηγετών, πολιτικών και καλλιτεχνών που έχουν επισκεφθεί τα τελευταία χρόνια το Αγιον Ορος είναι μακρύς. «Ειδικά τα τελευταία χρόνια οι επισκέψεις ξένων ηγετών είναι περισσότερες και συχνότερες σε σύγκριση με τους έλληνες πολιτικούς» αναφέρουν χαρακτηριστικά πηγές της Αγιορείτικης Κοινότητας.

Πολλές φορές μάλιστα δημιουργούνται και παρεξηγήσεις. Κι αυτό διότι κάποιοι ξένοι πολιτικοί ηγέτες επιθυμούν να επισκεφτούν το Αγιον Ορος για προσωπικούς, προσκυνηματικούς και άλλους λόγους. Δηλαδή εντελώς ιδιωτικά. Δεν επιδιώκουν δημοσιότητα ή έστω να ξεναγηθούν στα μοναστήρια από κάποιο μέλος της ελληνικής κυβέρνησης. Η Αγιορείτικη Κοινότητα φροντίζει, όταν υπάρχει τέτοια επιθυμία από ξένους ηγέτες, να ληφθούν όλα τα απαραίτητα μέτρα ασφαλείας και να ενημερωθούν οι αρμόδιες αρχές. Προσθέτουν όμως ότι πάντα σέβεται την επιθυμία τους η επίσκεψη να μην πάρει δημοσιότητα και να παραμείνει ιδιωτική.

ΗΓΕΤΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΣΗΜΟΙ. Ο ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν είναι από τους πιο γνωστούς ξένους ηγέτες που έχουν περιηγηθεί στο Ορος. Εχει επισκεφτεί τη Μοναστική Πολιτεία τρεις φορές και η επίσκεψή του το 2005 είχε προκαλέσει αίσθηση καθώς είχε δει πολλά μοναστήρια και είχε μάλιστα οδηγήσει ο ίδιος το τζιπ που τον μετέφερε στις διαφορετικές τοποθεσίες.

Επισκέψεις στο όρος έχει πραγματοποιήσει και ο πρωθυπουργός της Βουλγαρίας Μπόικο Μπορίσοφ. Οι Βούλγαροι διατηρούν δεσμούς με τη Μονή Ζωγράφου που είναι αφιερωμένη στον Αγιο Γεώργιο.

Λάτρης της Αθωνικής Πολιτείας είναι βέβαια και ο διάδοχος του βρετανικού θρόνου πρίγκιπας Κάρολος που έχει επισκεφτεί το Ορος αρκετές φορές, τις περισσότερες ιδιωτικά. Φέρεται δε να είχε συνδράμει για τη συγκέντρωση πόρων με στόχο την αποκατάσταση της Μονής Χιλανδαρίου. Διατηρεί ιδιαίτερους δεσμούς με τη Μονή Βατοπεδίου, την οποία επισκέπτεται συχνά.

Το Αγιο Ορος έχουν επισκεφτεί επίσης ο πρώην πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο, ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ, Τζορτζ Μπους ο πρεσβύτερος. Μίνι περιοδεία στη Μοναστική Πολιτεία είχε πραγματοποιήσει το 1999 ο τότε πορτογάλος πρωθυπουργός Αντόνιο Γκουτέρες συνοδευόμενος από τον πρωθυπουργό Κώστα Σημίτη. Μάλιστα ο Γκουτέρες είχε τόσο εντυπωσιαστεί που ήθελε επιπλέον χρόνο για να περιηγηθεί.

Ανάμεσα στους ξένους που έχουν επισκεφτεί το Αγιον Ορος είναι και ο διάσημος αρχιτέκτονας Σαντιάγκο Καλατράβα. Ο Καλατράβα το 2018 είχε μείνει για λίγες ημέρες και μάλιστα τη Μ. Εβδομάδα στην Ιερά Μονή Ξενοφώντος και είχε παρακολουθήσει και ιερές ακολουθίες. Και έχει πει χαρακτηριστικά ότι η ατμόσφαιρα που υπάρχει στη Μοναστική Πολιτεία «σε σαγηνεύει με τη μία».