«Αγκάθια» και υποσχέσεις στη Λιβύη

Τη διάθεση να ανοίξουν εκ νέου ζωηροί διπλωματικοί δίαυλοι μεταξύ Αθήνας και Τρίπολης και τις προοπτικές να επανεκκινήσουν διμερείς συζητήσεις για ζητήματα οριοθέτησης των θαλασσίων ζωνών εξέτασε επί λιβυκού εδάφους η ελληνική πλευρά, κατά τις συναντήσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Νίκου Δένδια με τη μεταβατική ηγεσία της βορειοαφρικανικής χώρας. Ο Πρωθυπουργός προέταξε τη διεθνή νομιμότητα ως θεμέλιο για τη νέα γέφυρα στις ελληνολιβυκές σχέσεις, με στρατηγικό στόχο της Ελλάδας τον τερματισμό του τουρκολιβυκού μνημονίου, αλλά «χωρίς αυταπάτες» όπως σχολίαζαν αρμόδιες πηγές για τα «αγκάθια» στο περιβάλλον της Λιβύης, όπου παραμένουν προσκολλημένες δυνάμεις με δυσανάλογα αυξημένη επιρροή.

Δεν είναι τυχαία τα έμμεσα, πλην σαφή, μηνύματα που επέλεξε να εκπέμψει ο Μητσοτάκης, χωρίς να κατονομάσει την Τουρκία. Εβαλε όμως στο τραπέζι της συζήτησής του με τον μεταβατικό πρωθυπουργό Αμπντούλ Χαμίντ Ντμπέιμπα το μνημόνιο Αγκυρας – Τρίπολης – ανοιχτά «αλλά και στις σωστές διαστάσεις του», κατά ίδιες πηγές. «Για εμάς, πολύ σημαντικό είναι η ακύρωση παράνομων εγγράφων που παρουσιάστηκαν ως δήθεν διακρατικές συμφωνίες αλλά δεν έχουν καμία νομική ισχύ» ήταν η αποστροφή Μητσοτάκη, με την αιχμή ότι η γεωγραφία καθορίζει το πλαίσιο των διμερών σχέσεων «και όχι οι τεχνητές γραμμές που κάποιοι τραβούν σε χάρτες». Από την πλευρά του ο Ντμπέιμπα έδειξε να ανοίγει προς τον έλληνα Πρωθυπουργό ένα παράθυρο για πιθανή σύσταση κοινών επιτροπών συζήτησης για καθορισμό ΑΟΖ ξεκαθαρίζοντας πάντως ευθέως ότι «μελετάμε όλες τις συμφωνίες και φροντίζουμε για τα συμφέροντα της Λιβύης, όπως κάθε χώρα κάνει με τα δικά της (…) Ενθαρρύνουμε τις διαπραγματεύσεις μεταξύ Ελλάδας – Τουρκίας και Λιβύης – Τουρκίας».  

Η Αθήνα έχει αντιληφθεί την ανάγκη για διαρκή παρακολούθηση στις εξελίξεις και επιδιώκει ενεργό εμπλοκή στις προσπάθειες για ομαλότητα, καθώς η Λιβύη οδεύει προς τις εκλογές του Δεκεμβρίου. «Τόσο στο πλαίσιο της ΕΕ, όσο και του ΟΗΕ, η πατρίδα μας θα σταθεί δίπλα σας στον δρόμο προς αξιόπιστες εκλογές, πολιτική ομαλότητα και ανασυγκρότηση της χώρας σας. Μακριά από ξένους στρατούς και συμφέροντα» είπε ο Πρωθυπουργός στον λίβυο ομόλογό του και στον πρόεδρο Μοχάμεντ αλ Μένφι. Διπλωματικές πηγές επιβεβαιώνουν επιπλέον το ενδιαφέρον αναζήτησης περιθωρίων για περαιτέρω οικονομικές σχέσεις και επενδύσεις σε διάφορα πεδία, κυρίως στην ενέργεια. Για επέκταση της συνεργασίας σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και στις ηλεκτρικές διασυνδέσεις μίλησε ο Πρωθυπουργός και για ενίσχυση των εμπορικών σχέσεων ο Ντμπέιμπα, ενώ ξεχωριστή γεωπολιτική σημασία τουλάχιστον για την Ελλάδα (όπως και για την Ιταλία) έχει η διαχείριση του Μεταναστευτικού.   

Ταυτόχρονα ρόλο στην επόμενη μέρα (της ανοικοδόμησης) στη Λιβύη διεκδικούν οι μεγάλοι παίκτες της Ευρώπης, με το ραντάρ τους προφανώς στα γεωστρατηγικά και επιχειρηματικά συμφέροντά τους. Μετά τις επισκέψεις των υπουργών Εξωτερικών Γαλλίας, Γερμανίας και Ιταλίας και τη μετάβαση του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ, βρέθηκαν στη Λιβύη προχθές ο πρωθυπουργός της Μάλτας Ρόμπερτ Αμπέλα και χθες ο ιταλός πρωθυπουργός Μάριο Ντράγκι, τον οποίο ο Κυριάκος Μητσοτάκης συνάντησε στο αεροδρόμιο της Τρίπολης.

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΜΕ ΝΤΡΑΓΚΙ. Λίγες ώρες μετά τις διαβουλεύσεις Ντράγκι με τη λιβυκή ηγεσία και προτού ο Μητσοτάκης βρεθεί στο πρωθυπουργικό μέγαρο της βορειοαφρικανικής χώρας, οι δύο ηγέτες συμφώνησαν ότι Ελλάδα και Ιταλία μπορούν να διαδραματίσουν ρόλο τόσο διμερώς όσο και στο πλαίσιο της Ευρώπης, ως τα εγγύτερα στη Λιβύη κράτη – μέλη της ΕΕ. Μητσοτάκης και Ντράγκι έθιξαν και ζητήματα συντονισμού σε ό,τι αφορά το Μεταναστευτικό καθώς και τις διαδικασίες για το Ταμείο Ανάκαμψης. Λέει πολλά και η απόφαση Ντράγκι να είναι η Λιβύη το πρώτο εκτός συνόρων ταξίδι του από τη στιγμή ανάληψης της πρωθυπουργίας. Ο ίδιος, όπως και ο Μητσοτάκης, ζήτησε από τη μεταβατική κυβέρνηση «να διασφαλίσει ότι η εκεχειρία της χώρας διατηρείται και τηρείται αυστηρά» ενώ είναι σαφές ότι τη Ρώμη απασχολεί εντόνως τόσο το ζήτημα αντιμετώπισης της μετανάστευσης, όσο και η προώθηση της ενεργειακής ατζέντας.