2+1 μηνύματα πριν από τη συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν

Κοινό έδαφος για τη – μίνιμουμ – διαχείριση των μεγάλων διαφορών ανάμεσα σε Ελλάδα και Τουρκία θα αναζητήσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης στην κατ’ ιδίαν συζήτησή του με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν σήμερα το απόγευμα στις Βρυξέλλες, με την προσδοκία να διατηρηθεί ένα αναγκαίο «μορατόριουμ» και με τη διάθεση να προωθηθεί ο διάλογος σε χαμηλής πολιτικής ζητήματα. Την ανάγκη η Αθήνα και η Αγκυρα να συμφωνήσουν σε ένα κοινό πλαίσιο, χωρίς εντάσεις αλλά με σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και τις σχέσεις καλής γειτονίας, υπογράμμισε ο Πρωθυπουργός μιλώντας στο ειδησεογραφικό δίκτυο France 24. Πριν από την κρίσιμη Σύνοδο του ΝΑΤΟ και το τετ α τετ των δύο ηγετών αλλά και δέκα ημέρες πριν από τη Σύνοδο Κορυφής που θα εξετάσει τις ευρωτουρκικές σχέσεις, ο Μητσοτάκης επέλεξε στοχευμένες αναφορές προς την απέναντι πλευρά για τις επιδιώξεις της Αθήνας και ειδικότερα για την ανάγκη «πολιτισμένου διαλόγου» διαρκείας και για ένα ήρεμο καλοκαίρι, εκπέμποντας επιπλέον ισχυρό μήνυμα υπεράσπισης των συνόρων με φόντο και το περιστατικό παρενόχλησης ελληνικού λιμενικού σκάφους από περιπολικό της τουρκικής ακτοφυλακής στα ανοιχτά της Λέσβου.

«Δεν αποτελεί μυστικό ότι έχουμε μεγάλες διαφορές με την Τουρκία και η πιο σημαντική διαφορά μας είναι το ζήτημα της οριοθέτησης των θαλάσσιων ζωνών μας» είπε και με το σχόλιο ότι Ελλάδα και Τουρκία δεν μπορούν παρά να ζουν «δίπλα δίπλα» έδειξε στην πρωταρχική επιδίωξη της πολιτικής συζήτησης με τον τούρκο ομόλογό του: «Ακόμη και όταν διαφωνούμε, να συνεχίζουμε να συζητάμε και να διαχειριζόμαστε τις διαφωνίες μας με πολιτισμένο τρόπο».

Ηρεμο καλοκαίρι. Είναι σαφές ότι η Αθήνα προσβλέπει σε ένα καλοκαίρι σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο που δεν θα θυμίζει εκείνο του 2020 και ενδεχομένως θα δημιουργούσε τις συνθήκες για πιο σταθερό ελληνοτουρκικό διάλογο. «Πρέπει να βρούμε έναν τρόπο να διαχειριστούμε τις διαφορές μας χωρίς να καταφύγουμε σε κλιμάκωση της έντασης» τόνισε ο Πρωθυπουργός, επισημαίνοντας ότι εφόσον οι διαφορές δεν επιλύονται ειρηνικά «δεν είναι καλό για τη συμμαχία στο σύνολό της».  

Εμφανίζοντας την Ελλάδα ως μια χώρα με αυτοπεποίθηση «που υπερασπίζεται τα κυριαρχικά της δικαιώματα», ο Πρωθυπουργός ξεκαθάρισε για το Μεταναστευτικό ότι «η Τουρκία πρέπει να κάνει αυτά που προβλέπονται από την πλευρά της» και ότι «δεν θα ανεχθούμε να χρησιμοποιούνται απελπισμένοι άνθρωποι ως γεωπολιτικά όπλα».  

Δύο σημεία – κλειδιά. Η στόχευση του Μητσοτάκη είναι να διατυπωθούν οι πάγιες θέσεις της Ελλάδας αλλά και να διατυπωθεί η διάθεση για θετική ατζέντα με τρόπο «σταδιακό, αναλογικό και αναστρέψιμο» σε διάφορους τομείς (οικονομία, μεταφορές, τεχνολογία κ.λπ.). Παράλληλα υπάρχουν και δύο σημεία – κλειδιά τα οποία θα διαμορφώσουν ως έναν βαθμό την εξέλιξη του – δύσκολου και χαμηλών προσδοκιών – ραντεβού. Το πρώτο είναι το γεγονός ότι συμφωνήθηκε μια αυστηρώς κατ’ ιδίαν συζήτηση των δύο ηγετών με τους διερμηνείς τους, δηλαδή, και όχι με αντιπροσωπείες. Στις Βρυξέλλες μεταβαίνουν ωστόσο σύμβουλοι του Μητσοτάκη, όπως η Ελένη Σουρανή καθώς και οι υπουργοί Εξωτερικών Νίκος Δένδιας και Αμυνας Νίκος Παναγιωτόπουλος για παράλληλες διαβουλεύσεις. Το δεύτερο σημαντικό σημείο είναι ότι την ίδια μέρα θα υπάρξει η συνάντηση Τζο Μπάιντεν και Ερντογάν. «Είμαι πολύ χαρούμενος για το γεγονός ότι ο νέος πρόεδρος των ΗΠΑ διακατέχεται από τις αρχές της πολυμερούς συνεργασίας αλλά και μιας διεθνούς τάξης βασισμένης σε κανόνες. Και σίγουρα αποτελεί», σύμφωνα με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, «μια ανάσα φρέσκου αέρα όσον αφορά τις διατλαντικές σχέσεις». Πάντως σχολίασε με νόημα ότι «στο τέλος της ημέρας, εναπόκειται στην Ελλάδα και την Τουρκία» να επιλυθούν οι διαφορές, όπως και στην Ευρωπαϊκή Ενωση που πρέπει να εκπέμπει σαφή μηνύματα, κατά τον ίδιο, πως «ό,τι συμβαίνει στην Ανατολική Μεσόγειο έναντι της Ελλάδας και της Κύπρου έχει επιπτώσεις και στη σχέση μεταξύ της Τουρκίας και της ΕΕ».