5 βραδυφλεγείς βόμβες απειλούν το Μαξίμου

Ο φόβος του «ξαφνικού», μιας αποκάλυψης ή ενός γεγονότος, που ουδέποτε προβλέφθηκε ή δεν μετρήθηκε στην πραγματική διάστασή του, υπάρχει πάντα – και είναι ο χειρότερος – για κάθε κυβέρνηση.

Είναι σκληρή η δοκιμασία της διαχείρισης μιας έκτακτης συνθήκης ειδικά για το σημερινό Μαξίμου και για έναν πρωθυπουργό που παλεύει να χτίσει θετικό αλλά κυρίως πειστικό αφήγημα διεκδίκησης τρίτης τετραετίας, καθώς η ΝΔ κινείται εδώ και καιρό με πολυεπίπεδες πιέσεις και με αδυναμία θεαματικής ανάταξης της δημοσκοπικής φθοράς, παρότι ως έναν βαθμό αντιστέκεται.

Ταυτόχρονα με τη διαρκή απειλή του έκτακτου, παραμένει για τον Κυριάκο Μητσοτάκη το στοίχημα να κλείσει δύσκολα μέτωπα, που λειτουργούν ως βραδυφλεγείς βόμβες, στους έξι μήνες μέχρι την εθνική αναμέτρηση.

Οι συμπεριφορές

Η ενδοκυβερνητική κρίση με τον αποπεμφθέντα από το υφυπουργικό πόστο στο Ανάπτυξης, βουλευτή Ημαθίας Λάζαρο Τσαβδαρίδη, στράβωσε ξανά το γαλάζιο κάδρο, ρίχνοντας σκιά σε βασικά κυβερνητικά επιχειρήματα: στο αφήγημα της αξιοκρατίας, και μάλιστα για ένα θέμα που αγγίζει ευαίσθητες χορδές χιλιάδων οικογενειών που δοκιμάζονται στη διαδικασία των Πανελλαδικών Εξετάσεων, και στην υπόσχεση για πάταξη της πελατειακής νοοτροπίας.

Όσο κι αν το Μαξίμου επιχειρεί περιορισμό του κόστους αφενός με καρατόμηση στελέχους, αφετέρου με προαναγγελία αλλαγών στο καθεστώς της μοριοδότησης, στο εσωτερικό της ΝΔ υπάρχει μουρμούρα για καθυστερημένους χειρισμούς και για συμπεριφορές που τους εκθέτουν συνολικά. Κι αυτό σε μια περίοδο που οι προσωπικές ατζέντες ενόψει των εκλογών μειώνουν την προθυμία αλληλοϋποστήριξης.

Όσο οι γαλάζιοι αγωνιούν ότι κάθε αρνητικό γεγονός «γράφει διπλά», η αντιπολίτευση έχει λόγο να ενισχύει τη ρητορική της περί «σωρού σκανδάλων» και «αδικίας», επενδύοντας πολιτικά σε υποθέσεις με πέρασμα στο υπόστρωμα της κοινωνίας. Σε Μαξίμου και ΝΔ αντιλήφθηκαν τον αντίκτυπο της υπόθεσης Τσαβδαρίδη και μόνο μετρώντας τις αναζητήσεις στα social media, εξού και 36 ώρες μετά τις αποκαλύψεις του Mega υιοθετήθηκε το παραδοσιακό damage control: αποπομπή του «πρωταγωνιστή», μετατόπιση της συζήτησης σε παρεμβάσεις επόμενης ημέρας – «να περιορίσουμε το περιθώριο καταστρατήγησης», κατά την υπουργό Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη (Ertnews).

Ενδιαφέρον έχει παράλληλα η αυξημένη προσοχή του Μητσοτάκη στις εσωτερικές ισορροπίες: για παράδειγμα, το ανοιχτό παράθυρο επανάκαμψης «αδικημένων» στελεχών, όπως έγινε με τον υφυπουργό Υγείας Δημήτρη Βαρτζόπουλο που είχε εμπλακεί στον ΟΠΕΚΕΠΕ, ωστόσο οι κατηγορίες δεν στοιχειοθετήθηκαν, ενώ έχουν προηγηθεί ο Τάσος Χατζηβασιλείου (υφυπουργός Εξωτερικών) και ο Νότης Μηταράκης (κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος) – σε αναμονή είναι πια οι Κώστας Τσιάρας και Γιάννης Κεφαλογιάννης. Ο Θεσσαλονικιός και με σαμαρικές καταβολές Βαρτζόπουλος, ο νέος υφυπουργός Ανάπτυξης Βασίλης Σπανάκης και ο νέος υφυπουργός Εσωτερικών Βαγγέλης Λιάκος ορκίστηκαν χθες στο Προεδρικό Μέγαρο.

Τα αστικά κέντρα

Η προσπάθεια της ΝΔ να κλείσει την ψαλίδα των επιδόσεών της μεταξύ αστικών και αγροτικών κέντρων είναι συνεχής από το 2024. Πλέον, η επιχείρηση «επανασυνδέσεις» δεν αφορά μόνο τους παραδοσιακούς και μη γαλάζιους ψηφοφόρους σε μικρές πόλεις και χωριά της περιφέρειας, διότι δύσκολες εξισώσεις ανιχνεύονται και στα αστικά κέντρα. Κυλιόμενες μετρήσεις χτυπούν καμπανάκι για συνοικίες και ακροατήρια, για παράδειγμα της Αττικής και της Θεσσαλονίκης, και, παρότι στη μεγάλη εικόνα η ΝΔ κρατάει δυνάμεις στις μεγάλες πόλεις, προβληματίζουν οι κατά τόπους ψαλιδισμένες – σε επίπεδο ευρωεκλογών – επιδόσεις.

Πρόσφατο γκάλοπ (Opinion Poll/Action 24) βρίσκει τη ΝΔ στο 26,3% στην Αττική (πρόθεση ψήφου) και άλλη μέτρηση (to the point/Voria.gr) δείχνει πιέσεις στην Α’ Θεσσαλονίκης με το γαλάζιο 19,9%. Σύμφωνα με όσα έχουν αναλυθεί κατά καιρούς στο Μαξίμου, τα προβλήματα της ΝΔ στα αστικά κέντρα, όπου η επιρροή της έχει μετρηθεί κάτω του 20% σε δημοσίους και ιδιωτικούς υπάλληλους και κάτω από 30% στους αυτοαπασχολουμένους, ανιχνεύονται πρωτίστως στη χαμηλή απήχηση στα ασθενέστερα εισοδήματα.

Ο ακριβός χειμώνας

Ούτε απλώς ως πρόβλημα ούτε ως πρόκληση αλλά ως «μαύρη τρύπα» που «δεν μαζεύεται» περιγράφουν πολλοί γαλάζιοι την ακρίβεια. Πιστεύουν ότι η χριστουγεννιάτικη ακρίβεια και το πόσο ακριβός θα αποδειχθεί συνολικά ο χειμώνας θα διαμορφώσουν ευρύτερα το κλίμα για την κυβέρνηση στην τελική ευθεία για την επίσημη προεκλογική περίοδο. Διαπιστώνουν άλλωστε στις κυλιόμενες μετρήσεις ότι η ακρίβεια, τα εισοδήματα και η στέγαση είναι κυρίαρχος τροφοδότης της κοινωνικής δυσαρέσκειας. Τα κεντρικά πολιτικά και επικοινωνιακά στοιχήματα της περιόδου μαρτυρά πάντως και η απόφαση Μητσοτάκη για ανακατανομή αρμοδιοτήτων στο πλαίσιο του αναγκαστικού μίνι ανασχηματισμού: ο υφυπουργός Ανάπτυξης Βασίλης Σπανάκης παίρνει τα θέματα της αγοράς, ο υπουργός Τάκης Θεοδωρικάκος έχει το χαρτοφυλάκιο της βιομηχανίας.

Οι φορτισμένες ατζέντες

Στην επταετία Μητσοτάκη αποδείχθηκε ότι έχουν λειτουργήσει ως ισχυρά χαρτιά φορτισμένες ατζέντες, όπως τα εθνικά, το Μεταναστευτικό, τα ζητήματα ασφάλειας στα οποία η κυβερνητική ρητορική επιστρέφει εμφατικά. Το Μαξίμου ξαναρίχνει βάρος σε τέτοια, ευαίσθητα, θέματα αγωνιώντας να διατηρήσει «πλεονέκτημα». Τελευταία, έχουν προκληθεί αναταράξεις στο εσωτερικό της ΝΔ για το τουρκολιβυκό σύμφωνο, τη Μονή Σινά, το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου, ενώ ειδικά στη διαχείριση του Μεταναστευτικού ακολουθούν εξελίξεις. Ο διάδρομος Λιβύης και Κρήτης προκαλεί ανησυχία, ενώ η πολιτική αντιπαράθεση θα στραφεί στο σχέδιο δημιουργίας κόμβων επιστροφής μεταναστών σε αφρικανική χώρα – το λεγόμενο μοντέλο Ρουάντας. Αυτό υιοθετεί η Ελλάδα με Αυστρία, Γερμανία, Δανία και Ολλανδία και αναμένεται να αποκαλυφθεί από τον υπουργό Θάνο Πλεύρη στις 16 Νοεμβρίου.

Η δεξιά πίεση

Η ΝΔ ξέρει ότι θα φτάσει στις κάλπες με ανάγκη στάθμισης νέων προκλήσεων μόλις υπάρξει επίσημη είσοδος ενός ακόμα παίκτη στα δεξιά – του Αντώνη Σαμαρά. Το αναμενόμενο κόμμα Σαμαρά μπορεί να εμφανιστεί ως πολιτική στέγη σε δυσαρεστημένους γαλάζιους, επηρεάζοντας, όπως συμφωνούν οι αναλυτές, τους εκλογικούς στόχους του Μητσοτάκη σε μικρό ή μεγαλύτερο ποσοστό. Η φημολογία για ανακοινώσεις άμεσα, ακόμα και εντός Νοεμβρίου, δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Το περιβάλλον Σαμαρά είναι σε κίνηση παρασκηνιακά, ενώ ο πρώην πρωθυπουργός ετοιμάζεται για περιοδείες (από τη Θεσσαλία την ερχόμενη εβδομάδα), ωστόσο δεν βιάζεται για αποκαλυπτήρια. Ειδικά από τη στιγμή που ούτε ο Μητσοτάκης σκέφτεται να φέρει πιο κοντά τον ορίζοντα της κάλπης.