Νέα μελέτη: Η αναιμία στην εγκυμοσύνη συνδέεται με μικρότερο εγκέφαλο στα βρέφη

Η αναιμία στην εγκυμοσύνη συνδέεται με μικρότερο μέγεθος εγκεφάλου στα βρέφη, ιδιαίτερα σε βασικές περιοχές που σχετίζονται με την κίνηση, τη μάθηση και τη ρύθμιση των συναισθημάτων, σύμφωνα με νέα μελέτη.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι διαφορές αυτές, που εντοπίστηκαν ήδη στον πρώτο χρόνο ζωής, ενδέχεται να οδηγήσουν σε γνωστικά προβλήματα όταν τα παιδιά ξεκινήσουν το σχολείο.

Περισσότερο από το ένα τρίτο των εγκύων παγκοσμίως εμφανίζουν αναιμία – μια κατάσταση που προκαλείται κυρίως από έλλειψη σιδήρου, με αποτέλεσμα χαμηλότερο αριθμό ερυθρών αιμοσφαιρίων από το φυσιολογικό. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν κόπωση, δύσπνοια και ζάλη, με τα υψηλότερα ποσοστά να παρατηρούνται σε περιοχές της υποσαχάριας Αφρικής και της νότιας Ασίας.

Επιστήμονες από το King’s College London και το Πανεπιστήμιο του Κέιπ Τάουν στη Νότια Αφρική παρακολούθησαν πάνω από 300 μητέρες και τα βρέφη τους στο Κέιπ Τάουν, πραγματοποιώντας επαναλαμβανόμενες απεικονίσεις εγκεφάλου στα παιδιά, από τριών μηνών έως δύο ετών.

Κατά μέσο όρο, ο συνολικός όγκος εγκεφάλου των βρεφών που γεννήθηκαν από μητέρες με αναιμία ήταν κατά 4% μικρότερος σε σχέση με εκείνα των οποίων οι μητέρες δεν είχαν αναιμία, παρότι όλες οι περιπτώσεις αναιμίας ήταν ήπιες.

Οι διαφορές καταγράφηκαν σε τρεις συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου: το putamen, τον πυρήνα caudate και το corpus callosum.

«Και οι τρεις αυτές περιοχές του εγκεφάλου εμπλέκονται σε βασικές νευροψυχολογικές λειτουργίες», ανέφερε η Jessica Ringshaw, ερευνήτρια στο King’s Institute of Psychiatry, Psychology & Neuroscience (IoPPN) και το Πανεπιστήμιο του Κέιπ Τάουν, αναφέροντας ως παραδείγματα την ταχύτητα επεξεργασίας, τη ρύθμιση συναισθημάτων και την εκτελεστική λειτουργία.

Η διαφορά ανάμεσα στις ομάδες των βρεφών διευρύνθηκε τα πρώτα δύο χρόνια ζωής – το corpus callosum, για παράδειγμα, ήταν περίπου 4% μικρότερο στους 12 μήνες και 6% στους 24 μήνες στα παιδιά μητέρων με αναιμία.

Προηγούμενες έρευνες στη Νότια Αφρική σε νήπια και παιδιά σχολικής ηλικίας είχαν καταγράψει αντίστοιχες διαφορές στον όγκο του εγκεφάλου.

«Δεν πρόκειται για παιδιά που καλύπτουν τη διαφορά με την πάροδο του χρόνου. Οι διαφορές παραμένουν όταν τα παιδιά φτάνουν έξι ετών και πηγαίνουν σχολείο, οπότε μπορεί να μεταφραστούν σε πιο εμφανείς γνωστικές δυσκολίες», δήλωσε η Ringshaw.

Τα ευρήματα προσφέρουν μια πιθανή εξήγηση για προηγούμενες μελέτες που έδειξαν ότι τα παιδιά μητέρων με αναιμία είχαν χαμηλότερες επιδόσεις σε τεστ ανάπτυξης, πρόσθεσε η ίδια.

Η Ringshaw τόνισε ότι οι μητέρες με και χωρίς αναιμία ήταν κατά τα άλλα πολύ παρόμοιες όσον αφορά το εισόδημα και την επισιτιστική ασφάλεια, γεγονός που ενισχύει τη βεβαιότητα ότι η μητρική αναιμία προκάλεσε τις διαφορές που παρατηρήθηκαν.

Τα αποτελέσματα υπογραμμίζουν τη σημασία της αντιμετώπισης της αναιμίας σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας. «Θα πρέπει να γίνεται έλεγχος για αναιμία και έλλειψη σιδήρου, ειδικά κατά την εγκυμοσύνη», δήλωσε η Ringshaw, συστήνοντας τη χρήση χορήγησης σιδήρου από το στόμα ή και ενδοφλεβίως όπου είναι απαραίτητο.

Η ίδια σημείωσε ότι τα αίτια της αναιμίας είναι πολύπλοκα και μπορεί να περιλαμβάνουν λοιμώδη νοσήματα, με τη μελέτη να καταγράφει υψηλότερα ποσοστά αναιμίας σε γυναίκες που ζουν με HIV. «Είναι σημαντικό να συνδυάζουμε τις παρεμβάσεις για τον σίδηρο με τη σωστή διαχείριση των λοιμώξεων», πρόσθεσε.

Παρά το γεγονός ότι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει θέσει ως προτεραιότητα τη μείωση των ποσοστών αναιμίας, η πρόοδος έχει παραμείνει στάσιμη τις τελευταίες δύο δεκαετίες.

«Τώρα, περισσότερο από ποτέ, η αναιμία πρέπει να βρεθεί στην πρώτη γραμμή των προσπαθειών δημόσιας υγείας, ώστε τα παιδιά να μην επιβιώνουν απλώς, αλλά να ευημερούν», τόνισε η Ringshaw.

Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Brain Communications, αξιοποίησε νέους φορητούς μαγνητικούς τομογράφους MRI, οι οποίοι είναι φθηνότεροι και πιο εύχρηστοι από τα συμβατικά μηχανήματα των νοσοκομείων.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι εικόνες που ελήφθησαν με τους φορητούς MRI ήταν εξίσου ευαίσθητες στον εντοπισμό των διαφορών στον εγκέφαλο των βρεφών όσο και τα παραδοσιακά μηχανήματα.

Ο Steve Williams, καθηγητής νευροαπεικόνισης στο King’s College, δήλωσε: «Η μελέτη απέδειξε ότι η νέα τεχνολογία μας μπορεί να μετρήσει τον αντίκτυπο της υποσιτισμού στον αναπτυσσόμενο εγκέφαλο, ακόμη και σε απαιτητικά περιβάλλοντα. Αυτό επιτρέπει μια πρώιμη, ευαίσθητη αξιολόγηση των παρεμβάσεων».