Θα σύρει η Ταϊβάν τον Τραμπ στην… παγίδα του Θουκυδίδη; Ο πόλεμος «που δεν θέλω» και η ανεξαρτησία «που ήδη έχουμε»

Σε μια ξεκάθαρη επαναδιατύπωση της εθνικής της κυριαρχίας προχώρησε η Ταϊβάν, στον απόηχο των δηλώσεων του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος προειδοποίησε την αυτοδιοικούμενη νήσο να αποφύγει μια επίσημη διακήρυξη ανεξαρτησίας από την Κίνα.

Το διπλωματικό αυτό θρίλερ εξελίχθηκε αμέσως μετά τη διήμερη σύνοδο κορυφής που είχε ο Τραμπ στο Πεκίνο με τον Κινέζο Πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ, μια συνάντηση που επανέφερε στο προσκήνιο τις εύθραυστες ισορροπίες στην περιοχή του Ινδο-Ειρηνικού.

Ο αμερικανός πρόεδρος, μιλώντας μετά τις συνομιλίες που είχε με τον Σι, ξεκαθάρισε ότι «δεν ανέλαβε καμία δέσμευση προς τη μία ή την άλλη κατεύθυνση» σχετικά με το μέλλον της Ταϊβάν, την οποία το Πεκίνο θεωρεί αποσκιρτήσασα επαρχία και μέρος του εδάφους του, μην αποκλείοντας μάλιστα το ενδεχόμενο χρήσης βίας για την επανενσωμάτωσή της.

Παράλληλα, ο Τραμπ σημείωσε ότι σύντομα θα λάβει αποφάσεις για την έγκριση ενός τεράστιου εξοπλιστικού πακέτου ύψους 11 δισεκατομμυρίων δολαρίων προς την Ταϊπέι, γεγονός που προκαλεί την έντονη αντίδραση της Κίνας.

Η απάντηση της Ταϊπέι: «Είμαστε ήδη κυρίαρχο κράτος»

Η αντίδραση της Ταϊβάν ήταν άμεση αλλά προσεκτικά ζυγισμένη. Η εκπρόσωπος της προεδρίας, Κάρεν Κουό , δήλωσε το Σάββατο ότι είναι «αυταπόδεικτο» πως η Ταϊβάν αποτελεί μια «κυρίαρχη, ανεξάρτητη και δημοκρατική χώρα». Με αυτόν τον τρόπο, η Ταϊπέι ευθυγραμμίστηκε με την πάγια θέση του προέδρου της, Λάι Τσινγκ-τε , ο οποίος έχει επανειλημμένα τονίσει ότι η χώρα δεν χρειάζεται να κηρύξει επίσημα την ανεξαρτησία της, ακριβώς επειδή λειτουργεί και υφίσταται ήδη ως τέτοια.

Ωστόσο, η Κουό έσπευσε να υπογραμμίσει ότι η Ταϊβάν παραμένει προσηλωμένη στη διατήρηση του status quo με την Κίνα. Πρόκειται για μια λεπτή πολιτική ισορροπία, κατά την οποία το νησί ούτε ανακηρύσσει επίσημη ανεξαρτησία αλλά ούτε και ενώνεται με την κομμουνιστική Κίνα. Αυτή η φόρμουλα απολαμβάνει, άλλωστε, τη στήριξη της μεγάλης πλειοψηφίας των πολιτών της Ταϊβάν, οι οποίοι ναι μεν αισθάνονται μέλη ενός ξεχωριστού έθνους, αλλά προτιμούν τη διατήρηση της παρούσας κατάστασης προκειμένου να αποφευχθεί μια πολεμική σύρραξη.

«Δεν θέλω πόλεμο στα 9.500 μίλια»

Η Ουάσιγκτον, αν και δεσμεύεται από τη νομοθεσία της να παρέχει στην Ταϊβάν τα μέσα για την αυτοάμυνά της, είναι υποχρεωμένη να ισορροπεί ανάμεσα σε αυτή τη συμμαχία και τη διατήρηση των διπλωματικών της σχέσεων με το Πεκίνο, υπό το δόγμα της «Μίας Κίνας».

Σε συνέντευξή του στο Fox News μετά τη συνάντηση με τον Σι Τζινπίνγκ, ο Ντόναλντ Τραμπ επανέλαβε ότι η αμερικανική πολιτική δεν έχει αλλάξει, καθιστώντας σαφές ότι πρωταρχικός του στόχος είναι η αποφυγή μιας ανάφλεξης. «Δεν επιδιώκω να δω κάποιον να κηρύσσει ανεξαρτησία», ανέφερε χαρακτηριστικά ο αμερικανός Πρόεδρος. «Ξέρετε, υποτίθεται ότι πρέπει να ταξιδέψουμε 9.500 μίλια (15.000 χλμ.) για να πολεμήσουμε. Δεν ψάχνω για κάτι τέτοιο. Θέλω να ηρεμήσουν. Θέλω η Κίνα να ηρεμήσει».

Κατά την πτήση της επιστροφής του στην Ουάσιγκτον, ο Τραμπ εκμυστηρεύτηκε σε δημοσιογράφους ότι ο Σι Τζινπίνγκ έχει «πολύ έντονα συναισθήματα» για το ζήτημα της Ταϊβάν και «δεν θέλει σε καμία περίπτωση να δει ένα κίνημα ανεξαρτησίας». Ο αμερικανός πρόεδρος, ωστόσο, αρνήθηκε να απαντήσει στο αν οι ΗΠΑ θα υπερασπίζονταν στρατιωτικά το νησί σε περίπτωση κινεζικής εισβολής, διατηρώντας τη στρατηγική της «σκόπιμης ασάφειας».

Το εξοπλιστικό πακέτο και ο «ταραχοποιός» Λάι

Το Πεκίνο δεν έχει κρύψει ποτέ την αντιπάθειά του προς τον πρόεδρο της Ταϊβάν, Λάι Τσινγκ-τε, τον οποίο έχει χαρακτηρίσει στο παρελθόν ως «ταραχοποιό» και «καταστροφέα της ειρήνης στα στενά». Τα τελευταία χρόνια, η Κίνα έχει κλιμακώσει κατακόρυφα τις στρατιωτικές της ασκήσεις γύρω από το νησί, δοκιμάζοντας τις αντοχές της Ταϊπέι και την αποφασιστικότητα της Ουάσιγκτον.

Η επικείμενη πώληση των αμερικανικών όπλων αξίας 11 δισ. δολαρίων αναμένεται να ρίξει και άλλο λάδι στη φωτιά. Ο Τραμπ δήλωσε ότι θα συζητήσει το θέμα με την ηγεσία της Ταϊβάν, αναφέροντας: «Θα πω ότι πρέπει να μιλήσω με το πρόσωπο που αυτή τη στιγμή διοικεί την Ταϊβάν, ξέρετε ποιος είναι». Σημειώνεται ότι οι ΗΠΑ δεν διατηρούν επίσημες διπλωματικές σχέσεις με την Ταϊβάν και μια απευθείας επικοινωνία του αμερικανού προέδρου με τον ηγέτη του νησιού αποτελεί διπλωματικό ανάθεμα για το Πεκίνο.

Παρά την εμφανή πίεση, η Ταϊπέι εξέφρασε την ευγνωμοσύνη της προς τον Τραμπ για τη διαρκή υποστήριξή του στην ασφάλεια των Στενών της Ταϊβάν ήδη από την πρώτη του θητεία. «Η Ταϊβάν θα συνεχίσει να εμβαθύνει τη συνεργασία της με τις ΗΠΑ για την επίτευξη της ειρήνης μέσω της ισχύος», κατέληξε ο εκπρόσωπος της Ταϊβάν, τονίζοντας ότι η σταθερότητα στην περιοχή εξυπηρετεί τα κοινά συμφέροντα της παγκόσμιας δημοκρατικής κοινότητας.