Σε αλλαγές στο καθεστώς των συντάξεων χηρείας προσανατολίζεται το υπουργείο Εργασίας, εξετάζοντας ένα νέο πλαίσιο ρυθμίσεων που στοχεύει στην εξομάλυνση των αποκλίσεων που καταγράφονται μεταξύ των δικαιούχων του Δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα. Οι σχεδιαζόμενες παρεμβάσεις εστιάζουν στον τρόπο εφαρμογής των περικοπών μετά την πάροδο της πρώτης τριετίας, στην περίπτωση που ο επιζών σύζυγος εργάζεται ή λαμβάνει δεύτερη σύνταξη, καθώς και στη θέσπιση έκτακτων οικονομικών ενισχύσεων.
Το πλαίσιο των δύο προωθούμενων ρυθμίσεων
Οι βασικοί άξονες του κυβερνητικού σχεδιασμού, όπως αποτυπώνονται στις προτάσεις που βρίσκονται στο τραπέζι του υπουργείου Εργασίας, και αναφέρονται στο ρεπορτάζ του Ηλία Γεωργάκη στην εφημερίδα στα ΝΕΑ διαμορφώνονται ως εξής:
Αναπροσαρμογή και επιστροφή ποσών στο Δημόσιο: Η ρύθμιση αφορά περίπου 11.500 συνταξιούχους χηρείας του Δημοσίου, στους οποίους εφαρμόστηκαν μειώσεις από το 2019 και μετά. Προβλέπεται η επαναφορά του ποσού στο 70% της σύνταξης του θανόντος (από το 35% που λαμβάνουν σήμερα), καθώς και η επιστροφή των παρακρατηθέντων ποσών είτε μέσω δόσεων είτε με τη μορφή συμψηφισμού στον φόρο εισοδήματος.
Κατάργηση αναδρομικών περικοπών στον ιδιωτικό τομέα: Για περίπου 118.000 περιπτώσεις (εκ των οποίων οι 60.000 απονεμήθηκαν μετά τον Μάιο του 2016 και οι 58.000 πριν από την ημερομηνία αυτή), όπου οι προβλεπόμενες μειώσεις δεν εφαρμόστηκαν, το υπουργείο προσανατολίζεται στην οριστική κατάργηση των αναδρομικών καταλογισμών.
Σύμφωνα με πληροφορίες από το υπουργείο Εργασίας, ένα από τα σενάρια που εξετάζονται είναι να παραμείνουν στο ακέραιο οι δύο εθνικές συντάξεις που καταβάλλονται σε συνταξιούχους οι οποίοι λαμβάνουν τη δική τους σύνταξη γήρατος και τη σύνταξη χηρείας και η περικοπή να εφαρμοστεί σε λίγες περιπτώσεις, όταν ο συνταξιούχος λαμβάνει από ίδιο δικαίωμα δύο συντάξεις και σύνταξη χηρείας. Σε αυτή την περίπτωση θα πρέπει να τροποποιηθεί ο όρος περί «σώρευσης συντάξεων» στον ίδιο συνταξιούχο και να θεωρηθεί ως «σώρευση» η άθροιση συντάξεων από ατομικό ασφαλιστικό δικαίωμα που έχει ο συνταξιούχος και όχι από τη μεταβίβαση σύνταξης, όπως είναι η σύνταξη χηρείας.
Οι περικοπές
Υπενθυμίζεται ότι ο νόμος 4387/2016 (νόμος Κατρούγκαλου) κατέβαζε τη σύνταξη χηρείας στο 50% της σύνταξης του θανόντος και έπειτα από μία τριετία στο 25%, εφόσον, κατόπιν ελέγχου, ο δικαιούχος (χήρα/χήρος) έπαιρνε δική του σύνταξη ή εργαζόταν. Με τον νόμο 4670/2020 (νόμος Βρούτση) το 50% αυξήθηκε στο 70%, αλλά δεν απαλείφθηκαν οι λόγοι περικοπής μετά την τριετία (δεύτερη σύνταξη ή εργασία), με αποτέλεσμα να επικρέμεται η δαμόκλειος σπάθη μειώσεων από το 70% στο 35% για δεκάδες χιλιάδες δικαιούχους συντάξεων χηρείας. Οι περικοπές αυτές εφαρμόστηκαν για περίπου 11.500 χήρες του Δημοσίου στις αρχές του 2020 και, όταν επιχειρήθηκε να γίνει το ίδιο σε συντάξεις χηρείας του ιδιωτικού τομέα, ο ΕΦΚΑ επέστρεψε την επόμενη κιόλας ημέρα τα ποσά που είχε κόψει την προηγούμενη. Ετσι, σήμερα οι μεν 11.500 χήρες του Δημοσίου έχουν μειώσεις, ενώ άλλες 118.000 περιπτώσεις, του ιδιωτικού τομέα κυρίως και κάποιες του Δημοσίου, δεν έχουν τις περικοπές λόγω δεύτερης σύνταξης ή απασχόλησης.
Την ίδια ώρα την ενίσχυση των 300 ευρώ προς τους συνταξιούχους θα λάβουν και όσοι λαμβάνουν μόνο σύνταξη χηρείας και είναι άνω των 60 ετών, όπως ανακοίνωσε πρόσφατα ο Κυριάκος Πιερακάκης. Παράλληλα, σχετικά με τα μέτρα για τους συνταξιούχους, αυξάνεται και το ύψος της ενίσχυσης, η οποία από 250 ευρώ φτάνει στα 300 ευρώ.
«Αποκαθιστούμε μια αδικία που αφορά τις χήρες, από τη στιγμή που η μοναδική σύνταξη που έχουν είναι η σύνταξη χηρείας, θα λαμβάνουν την ενίσχυση των 300 ευρώ από τα 60 έτη και όχι από τα 65», ανέφερε χαρακτηριστικά ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
