Στις Βρυξέλλες έχει δοθεί, μετά τους Δελφούς, το επόμενο ραντεβού με τους υπουργούς Εξωτερικών των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων, οι οποίοι είναι προγραμματισμένο να έχουν σήμερα πρόγευμα εργασίας με τους 27 Ευρωπαίους ομολόγους τους, στο πλαίσιο της σύγκλησης του επόμενου Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ.
Πέραν του πολέμου στην Ουκρανία και των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή, που αποτελούν τα κυριότερα θέματα ημερήσιας διάταξης του ΣΕΥ, στο πλαίσιο των σημερινών εργασιών των 27 Ευρωπαίων ΥΠΕΞ στις Βρυξέλλες πρόκειται να συζητηθούν και οι σχέσεις της ΕΕ με τα Δυτικά Βαλκάνια.
Τόσο η ίδια η ΕΕ όσο και η Ελλάδα – που έχει αναλάβει σχετική πρωτοβουλία για την επίσπευση της διαδικασίας ένταξης των έξι χωρών (Αλβανία, Μαυροβούνιο, Βοσνία και Ερζεγοβίνη, Κόσοβο, Σερβία, Βόρεια Μακεδονία) στην ευρωπαϊκή οικογένεια – σταθερά προτάσσουν εσχάτως τη στρατηγική προτεραιότητα της διεύρυνσης της ΕΕ με φόντο την ευρύτερη γεωπολιτική αβεβαιότητα που επικρατεί τελευταία υπό το πρίσμα νέων αναδυόμενων απειλών για την ασφάλεια της ευρύτερης περιοχής.
Την επομένη του ΣΕΥ, ο Γιώργος Γεραπετρίτης που σχεδιάζει να επισκεφθεί τις πρωτεύουσες και των έξι κρατών το αμέσως επόμενο διάστημα (πιθανότατα εντός Μαϊου), θα μεταβεί στη Μπρατισλάβα όπου θα διεξαχθεί, όπως έγινε γνωστό, η επόμενη υπουργική συνάντηση της Ομάδας Φίλων Δυτικών Βαλκανίων.
Σύμφωνα, δε, με πρόσφατη ενημέρωση του ελληνικού ΥΠΕΞ, παρόμοια υπουργική συνάντηση είναι προδιαγεγραμμένο πως θα φιλοξενηθεί έως το τέλος του έτους και στην Αθήνα
Με ορίζοντα το δεύτερο εξάμηνο του 2027 που η Ελλάδα θα έχει την προεδρία στο Συμβούλιο της ΕΕ – διάστημα εντός του οποίου υπάρχει κοινή βούληση για την ένταξη του πρώτου από τα έξι κράτη των Δυτικών Βαλκανίων με πιθανότερο το Μαυροβούνιο – η ελληνική πλευρά θα αναπτύσσει διαρκώς τη βεντάλια των πρωτοβουλιών της, θέτοντας παράλληλα σφιχτά χρονοδιαγράμματα με στόχους, ιδίως σε ό,τι αφορά την τεχνική βοήθεια που θα παράσχει σε καθένα από τα κράτη.
Αναφορικά με το πού βρίσκονται επί του παρόντος οι διμερείς συζητήσεις με τη γειτονική Αλβανία σε σχέση με την οριοθέτηση ΑΟΖ, το ελληνικό ΥΠΕΞ διά της εκπροσώπου του, Λάνας Ζωχιού, σημείωσε σχετικά έπειτα από ερώτηση επικεντρωμένη στο συγκεκριμένο θέμα:
«Η συζήτηση με την αλβανική κυβέρνηση σχετικά με την παραπομπή του ζητήματος της οριοθέτησης έχει εκκινήσει προ ετών. Διακόπηκε μετά από την αρνητική απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Αλβανίας. Εφόσον λοιπόν ξεπεραστούν συγκεκριμένα προσκόμματα, παραμένει ως επιλογή. Όμως, για την ώρα, δεν προκύπτει ότι είμαστε κοντά σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο».
Ερωτηθείσα για το κατά πόσο η οριοθέτηση ΑΟΖ με την Αλβανία αποτελεί ένα επείγον θέμα συνδυαστικά και με το ζήτημα της προοπτικής ένταξης της χώρας στην ΕΕ, η Εκπρόσωπος Τύπου του ΥΠΕΞ εξήγησε τι ισχύει σε κάθε περίπτωση.
Όπως, χαρακτηριστικά, τόνισε η Λάνα Ζωχιού, «Υπάρχουν συγκεκριμένες προϋποθέσεις για την ένταξη κάθε εταίρου των Δυτικών Βαλκανίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Για την Αλβανία, οι προϋποθέσεις είναι ο σεβασμός της γηγενούς Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας και θέματα που άπτονται του Κράτους Δικαίου και των σχέσεων καλής γειτονίας».
Διπλωματικές πηγές από τα Τίρανα σημειώνουν πως η οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας με την Αθήνα είναι διμερές ζήτημα και όχι προαπαιτούμενο για την ένταξη της χώρας στην ΕΕ.
Ωστόσο, με το εν λόγω θέμα να αποτελεί κυρίαρχο διμερές ζήτημα σε εκκρεμότητα μεταξύ Ελλάδας και Αλβανίας, είναι εύλογο να αναμένει κανείς πως για να δώσει η χώρα μας το «πράσινο φως» για την ένταξη της Αλβανίας στην ΕΕ, θα έχει προηγουμένως στα «χέρια» της τουλάχιστον το συνυποσχετικό για την παραπομπή της συγκεκριμένης διαφοράς για τις θαλάσσιες ζώνες στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.
Με αυτόν τον τρόπο, ακόμη και αν δεν έχει οριστικά τακτοποιηθεί η διμερής διαφορά που αφορά στην οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας προ της ένταξης της Αλβανίας στην ΕΕ, θα μπορεί η ελληνική πλευρά να θεωρήσει πως η επίλυση του συγκεκριμένου ζητήματος έχει πια δρομολογηθεί.
