Η προθεσμία των 60 ημερών που έχει ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ για να ζητήσει την έγκριση του Κογκρέσου ώστε να κηρύξει πόλεμο στο Ιράν ή να σταματήσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις λήγει σήμερα. Ωστόσο, η κυβέρνησή του έχει αφήσει να εννοηθεί ότι ενδέχεται να αγνοήσει τη σχετική υποχρέωση.
Σύμφωνα με το αμερικανικό Σύνταγμα, μόνο το Κογκρέσο έχει την εξουσία να «κηρύσσει» πόλεμο. Παρ’ όλα αυτά, ο νόμος του 1973 επιτρέπει στον πρόεδρο να ξεκινά περιορισμένης διάρκειας στρατιωτικές επιχειρήσεις σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης, έπειτα από επίθεση εναντίον των ΗΠΑ.
Ο ίδιος νόμος προβλέπει ότι ο πρόεδρος πρέπει να τερματίσει τις επιχειρήσεις μετά από 60 ημέρες, εκτός αν λάβει έγκριση του Κογκρέσου για τη συνέχισή τους ή αιτηθεί παράταση 30 ημερών λόγω «αναπόφευκτης στρατιωτικής αναγκαιότητας» για την ασφάλεια των δυνάμεων.
Ο πόλεμος με το Ιράν ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου και ο Τραμπ ενημέρωσε το Κογκρέσο δύο ημέρες αργότερα, ενεργοποιώντας την αντίστροφη μέτρηση των 60 ημερών. Ωστόσο, η κυβέρνησή του υποστηρίζει ότι η προθεσμία έχει «παγώσει» από τις 8 Απριλίου, όταν τέθηκε σε ισχύ η εκεχειρία. «Το χρονοδιάγραμμα των 60 ημερών έχει ανασταλεί», δήλωσε ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκεθ στη Γερουσία.
«Οι εχθροπραξίες που ξεκίνησαν το Σάββατο 28 Φεβρουαρίου έχουν τελειώσει», ανέφερε στο AFP ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης, προσθέτοντας ότι «δεν έχουν υπάρξει ανταλλαγές πυρών από την Τρίτη 7 Απριλίου».
Οι Δημοκρατικοί απορρίπτουν τον ισχυρισμό αυτό. Ο επικεφαλής τους στη Γερουσία, Τσακ Σούμερ, δήλωσε πως «ο Πιτ Χέγκσεθ δεν μπορεί απλώς να σταματά την αντίστροφη μέτρηση όταν τα αμερικανικά στρατεύματα εξακολουθούν να είναι εκτεθειμένα σε κίνδυνο».
Ενεργειακή κρίση και στρατηγικές επιλογές
Δύο μήνες μετά την έναρξη των αμερικανοϊσραηλινών πληγμάτων κατά του Ιράν και των αντιποίνων της Τεχεράνης, το Στενό του Ορμούζ παραμένει κλειστό, προκαλώντας άνοδο στις παγκόσμιες τιμές ενέργειας.
Οι διαπραγματεύσεις για την αποκλιμάκωση έχουν παγώσει και ο Τραμπ ενημερώθηκε χθες για νέα στρατιωτικά σχέδια που στοχεύουν στην επιστροφή της Τεχεράνης στο τραπέζι των συνομιλιών, σύμφωνα με αξιωματούχο που μίλησε στο Reuters.
Η είδηση, που μεταδόθηκε πρώτα από το Axios, οδήγησε σε άνοδο της τιμής του πετρελαίου, με το αργό Μπρεντ να φτάνει τα 126 δολάρια το βαρέλι, πριν υποχωρήσει στα 114.
Μεταξύ των εναλλακτικών σχεδίων είναι η χρήση χερσαίων δυνάμεων για τον έλεγχο του Στενού και η παράταση του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών. Ο Τραμπ φέρεται επίσης να εξετάζει το ενδεχόμενο να κηρύξει μονομερώς «νίκη».
Παράλληλα, τηλεγράφημα του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών καλεί τους συμμάχους να συμμετάσχουν σε νέο συνασπισμό με την ονομασία Maritime Freedom Construct, ώστε να αποκατασταθεί η ελεύθερη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ.
Αντιδράσεις από Τεχεράνη και διεθνείς προειδοποιήσεις
Ο Τραμπ δήλωσε ότι η οικονομία του Ιράν είναι «μια καταστροφή», ενώ επανέλαβε πως δεν θα επιτραπεί στην Τεχεράνη να αποκτήσει πυρηνικά όπλα. Υποσχέθηκε επίσης ότι η τιμή της βενζίνης θα «πέσει σαν πέτρα» μόλις τελειώσει ο πόλεμος.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαεΐ τόνισε ότι δεν είναι ρεαλιστικό να αναμένονται γρήγορα αποτελέσματα από τις συνομιλίες με τις ΗΠΑ. Ανώτερος αξιωματούχος των Φρουρών της Επανάστασης προειδοποίησε ότι κάθε νέα επίθεση θα επιφέρει «μακροχρόνια και επώδυνα πλήγματα» στις αμερικανικές θέσεις.
Ο διοικητής της Αεροδιαστημικής Δύναμης Ματζίντ Μουσαβί προειδοποίησε: «Έχουμε δει τι συνέβη στις βάσεις σας στην περιοχή, θα δούμε το ίδιο να συμβαίνει και στα πολεμικά σας πλοία».
Ο αγιατολάχ Μοζταμπά Χαμενεΐ, σε μήνυμά του προς τους Ιρανούς, υπογράμμισε ότι η Τεχεράνη θα σταματήσει «την κατάχρηση της πλωτής οδού από τους εχθρούς», αφήνοντας να εννοηθεί πως το Ιράν σκοπεύει να διατηρήσει την κυριαρχία του επί του Ορμούζ.
«Ξένοι που έρχονται από χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά (…) δεν έχουν καμία θέση εκεί, εκτός από τον βυθό των νερών του», πρόσθεσε.
ΟΗΕ και περιφερειακές επιπτώσεις
Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες προειδοποίησε ότι η παρατεταμένη κρίση στο Στενό του Ορμούζ θα μπορούσε να μειώσει την παγκόσμια ανάπτυξη, να αυξήσει τον πληθωρισμό και να οδηγήσει εκατομμύρια ανθρώπους στη φτώχεια και την πείνα.
«Όσο περισσότερο παραμένει κλειστή αυτή η ζωτικής σημασίας αρτηρία, τόσο πιο δύσκολο θα είναι να αντιστραφεί η ζημιά», τόνισε.
Τέλος, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν απαγόρευση ταξιδιών προς το Ιράν, τον Λίβανο και το Ιράκ, καλώντας τους πολίτες τους που βρίσκονται εκεί να επιστρέψουν άμεσα, επικαλούμενα τις εξελίξεις στην περιοχή.
