Η Γη αποδεικνύεται πολύ πιο «ζωντανή» τη νύχτα απ’ όσο νομίζαμε, σύμφωνα με νέα διεθνή έρευνα που βασίστηκε σε περισσότερα από ένα εκατομμύριο δορυφορικά στιγμιότυπα της NASA. Η μελέτη, υπό την καθοδήγηση του Zhe Zhu, αναπληρωτή καθηγητή τηλεπισκόπησης στο Πανεπιστήμιο του Κονέκτικατ, αξιοποίησε δεδομένα του προγράμματος Black Marble για να χαρτογραφήσει τις μεταβολές του τεχνητού φωτισμού τη νύχτα σε ολόκληρο τον πλανήτη.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η αύξηση της φωτεινότητας αντιστοιχεί σε άνοδο κατά 34% σε σχέση με το επίπεδο του 2014, ενώ τα φαινόμενα μείωσης του φωτός εξάλειψαν περίπου το 18% αυτής της ανόδου.
«Ανακαλύψαμε ότι το νυχτερινό τοπίο της Γης είναι εξαιρετικά ασταθές», δήλωσε ο Zhu. «Το φωτεινό αποτύπωμα του πλανήτη επεκτείνεται, συρρικνώνεται και μετατοπίζεται συνεχώς».
Η πιο έντονη αύξηση φωτεινότητας εντοπίστηκε σε αναπτυσσόμενες οικονομίες, κυρίως στην υποσαχάρια Αφρική και τη Νοτιοανατολική Ασία. Οι χώρες με τη μεγαλύτερη άνοδο ήταν η Σομαλία, το Μπουρούντι και η Καμπότζη, όπου η ταχεία αστικοποίηση και ο εξηλεκτρισμός της υπαίθρου οδήγησαν σε σημαντικά κέρδη. Το 2022, οι Ηνωμένες Πολιτείες κατέγραψαν τη μεγαλύτερη συνολική φωτεινότητα, ακολουθούμενες από την Κίνα, την Ινδία, τον Καναδά και τη Βραζιλία.
Η Ευρώπη σκοτεινιάζει – οι συγκρούσεις αφήνουν το αποτύπωμά τους
Η Ευρώπη ακολούθησε την αντίθετη πορεία, σημειώνοντας συνολική μείωση 4% στη νυχτερινή φωτεινότητα. Η Γαλλία ξεχώρισε με πτώση 33%, αποτέλεσμα της αντικατάστασης παλαιών φωτιστικών με κατευθυνόμενα LED και της εφαρμογής αυστηρών κανονισμών ενεργειακής απόδοσης. «Η Ευρώπη είναι ενδιαφέρουσα γιατί παρουσιάζει ένα πολύ οργανωμένο μοτίβο μείωσης φωτεινότητας», σχολίασε ο Zhu.
Σε άλλες περιοχές, η απότομη μείωση του φωτός συνδέθηκε με πολεμικές συγκρούσεις. Τα δεδομένα κατέγραψαν σημαντικές πτώσεις στην Ουκρανία, που συμπίπτουν με τη ρωσική εισβολή, καθώς και σε Συρία και Υεμένη, όπου οι μακροχρόνιες συγκρούσεις έχουν αφήσει βαθύ αποτύπωμα. Οι ερευνητές μπόρεσαν επίσης να παρακολουθήσουν σε σχεδόν πραγματικό χρόνο την εξάπλωση των περιοριστικών μέτρων λόγω COVID-19 σε Ασία και υπόλοιπο κόσμο.
Περιορισμοί και επιπτώσεις της έρευνας
Ο Christopher Kyba, συν-συγγραφέας της μελέτης και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Ruhr της Μπόχουμ στη Γερμανία, επεσήμανε ότι οι δορυφορικοί αισθητήρες δεν ανιχνεύουν το μπλε φως που εκπέμπουν τα περισσότερα φωτιστικά LED. Αυτό σημαίνει ότι η πραγματική αντιληπτή φωτεινότητα ενδέχεται να αυξάνεται ταχύτερα απ’ ό,τι δείχνουν τα δεδομένα.
Μάλιστα, μια μελέτη πολιτών το 2023, την οποία συν-διηύθυνε ο Kyba, κατέγραψε αύξηση της αντιληπτής φωτεινότητας του νυχτερινού ουρανού σχεδόν κατά 10% ετησίως.
Ο Zhu προειδοποίησε ότι η αύξηση της φωτεινότητας δεν πρέπει να θεωρείται αποκλειστικά αρνητική. «Από οικονομική σκοπιά, η αύξηση της φωτεινότητας μπορεί να είναι θετική», είπε. «Σημαίνει περισσότερη δραστηριότητα και πρόσβαση σε ηλεκτρική ενέργεια για ανθρώπους που προηγουμένως δεν την είχαν».
