Μια άσκηση πειθαρχίας για να τιθασεύσει τον χαμένο χρόνο της αϋπνίας του εξελίχθηκε σε ανατομία μύχιων φόβων, επίμονων ονείρων, διαψεύσεων και ματαιώσεων. Ενας κόσμος, ωστόσο, που δεν παύει να κυοφορεί την ελπίδα και να αναζητά το χρώμα ακόμα και στις πιο σκοτεινές του πτυχές. Στο βιβλίο του τα «Παγώνια του Σκαραμαγκά» (εκδόσεις Πρώτη Ύλη) , η βιομηχανική φθορά του τοπίου μεταστοιχειώνεται σε υπαρξιακή εγρήγορση. Αυτό που ξεκίνησε για τον Αχιλλέα Πατσούκα ως αναμέτρηση με την ένταση της αγρυπνίας, πήρε την μορφή μιας γενναίας καταγραφής εσωτερικών οραμάτων.
Το μικρής φόρμας μυθιστόρημα αναδεικνύεται σε ένα πυκνό πεδίο εξομολόγησης. Μέσα του χωρούν το ανεξίτηλο σχολικό τραύμα, η απώλεια αγαπημένων προσώπων, αλλά και η ακλόνητη προσδοκία της Ανάστασης. Τα προφητικά όνειρα και τα φαντάσματα μιας ολόκληρης διαδρομής μετατρέπονται σε πρώτη ύλη μιας λυτρωτικής μαρτυρίας
Μου είπες ότι η αρχική σου επιθυμία ήταν απλώς να αξιοποιήσεις δημιουργικά τον χρόνο των αϋπνιών σου. Ήταν ίσως και μια αναπόφευκτη εκκρεμότητα ;
Για να είμαι ειλικρινής, το ήθελα πάρα πολλά χρόνια, αλλά δεν είχα τον χρόνο. Κάναμε μια δουλειά που ξέρεις πόσο δύσκολη είναι. Όταν γράφεις συνέχεια για τους άλλους, το μυαλό «κλειδώνει» όταν έρχεται η ώρα να γράψεις για σένα. Ίσως με φρέναρε και ο σεβασμός—ή ο φόβος—απέναντι στους σπουδαίους ανθρώπους που έχουν γράψει σε αυτή τη χώρα. Όμως η στιγμή ήρθε. Ήθελα να μοιραστώ έναν κόσμο που, αν και φαίνεται μοναχικός, μπορούν να τον κατοικήσουν κι άλλοι. .
Το βιβλίο είναι μικρό σε έκταση. Έκανες συνειδητά μια επιλογή «οικονομίας» στο υλικό σου;
Μου αρέσει η οικονομία του λόγου γιατί όλοι ζούμε σε μια εποχή που δεν έχουμε χρόνο. Είχα μοιραστεί την αγωνία μου για το μέγεθος με τον μακαρίτη τον Νίκο Παναγιωτόπουλο. Του είπα «είναι μικρό» κι εκείνος μου απάντησε: «Τι είναι, φέτα για να την κόψεις με το κιλό;». Μου είπε πως είναι τόσο δικό μου, που δεν έχει σημασία ο όγκος. Οι εικόνες στο βιβλίο συνδέθηκαν μόνες τους. Ήταν μια εσωτερική εξίσωση: η ανάγκη για απομόνωση, η πίστη και η ανάγκη να κυκλοφορώ απαρατήρητος σε έναν κόσμο, βλέποντας μόνο τους δικούς μου ανθρώπους.
Δίνεις μεγάλη σημασία στα όνειρα. Λες πως σε καθόριζαν επί σειρά ετών. Πώς συνδέονται με τα «Παγώνια»;
Κρατάω σημειωματάριο ονείρων από τα τριάντα μου. Τα «Παγώνια του Σκαραμαγκά» τα έβλεπα ως εικόνα από τα δεκαέξι μου. Ήμουν στο ξέφωτο του Λυκαβηττού, ξημέρωμα, η Αθήνα έρημη, και ξαφνικά έβλεπα γιγάντια προϊστορικά παγώνια να πετούν, να αφήνουν καπνούς πίσω τους και να χάνονται προς τον Σκαραμαγκά. Υπάρχουν τέσσερα συγκεκριμένα όνειρα που έχουν σημαδέψει τη ζωή μου. Όταν βλέπω μόνους τους εύζωνες στην Αθήνα, ξέρω ότι κάτι κακό θα συμβεί—έτσι έγινε και με τα Ίμια. Ένα άλλο ήταν η «Χαμένη Ατλαντίδα» που έβλεπα κάτω από τη Μακρόνησο. Μπορεί να ακούγεται τρελό, αλλά αυτά τα όνειρα είναι η δική μου πραγματικότητα.
Στη μοναξιά σου συναντάς ανθρώπους που έχεις χάσει. Είναι αυτός ένας τρόπος να νικήσεις τον θάνατο;
Φτιάχνω τον κόσμο που θα ήθελα να έχω προλάβει ή που δεν ξέρω αν θα ξανασυναντήσω. Υπάρχει όμως φως. Τα όνειρά μου έχουν χρώμα, κι αυτό είναι αισιόδοξο. Πιστεύω στην Ανάσταση. Η πεταλούδα ζει τρεις μέρες και είναι ευτυχισμένη. Εμείς έχουμε δευτερόλεπτα, και κάθε δευτερόλεπτο είναι ένα θαύμα. Πίσω από κάθε θαύμα κρύβεται μια ανάσταση.
Αναφέρεσαι συχνά στον φόβο και στο «ξύλο» που έχεις φάει, κυριολεκτικά και μεταφορικά. Πού εντοπίζεις την πηγή αυτού του συναισθήματος;
Όλα ξεκινούν από το σχολείο. Ήμουν σε ένα σχολείο στον Λυκαβηττό όπου έπεφτε πολύ ξύλο, ακόμα κι αν δεν καταλαβαίναμε τα μαθηματικά. Από εγωισμό δεν το είπα ποτέ στους γονείς μου. Αυτό το βίωμα σε διαμορφώνει. Στη δουλειά και στις σχέσεις μου, έδωσα αγάπη και έφαγα ξύλο. Αυτοί που μου έκαναν το περισσότερο κακό είναι αυτοί που τους έδωσα τα πάντα. Όμως, δεν θέλω την ανταπόδοση. Αν σκεφτείς την εκδίκηση, έχεις γίνει ήδη χειρότερος από αυτόν που σε έβλαψε.
Η σχέση σου με τη Ρόζα, τη σκυλίτσα σου, μοιάζει σχεδόν ιερή. Γιατί συνδέθηκες τόσο έντονα μαζί της, ίσως περισσότερο από ό,τι με τους ανθρώπους;
Ίσως γιατί υπήρξα εγωιστής . Το πιο δύσκολο στην αγάπη δεν είναι να τη νιώθεις, αλλά να τη δείχνεις. Ένα ζώο, όσο και να του εξηγήσεις, πάντα υπάρχει κάτι που δεν θα καταλάβει. Αυτό σου δίνει μια τεράστια ευθύνη. Όταν η Ρόζα μπήκε για χειρουργείο και ο γιατρός μου είπε «κορώνα-γράμματα αν θα ξυπνήσει», συνειδητοποίησα πόσο δευτερεύοντα ήταν όλα όσα με απασχολούσαν μέχρι τότε.
Μέσα στο βιβλίο προσεύχεσαι για εκείνους που σου έκαναν κακό. Είναι μια πράξη απελευθέρωσης;
Πιστεύω βαθιά στη δύναμη της προσευχής. Προσευχή χωρίς δάκρυα δεν υπάρχει, αν και τα δάκρυα δεν μας αθωώνουν πάντα. Η προσευχή δεν είναι ανταποδοτική. Προσεύχεσαι για ανθρώπους που δεν ξέρεις. Είναι η πιο ανιδιοτελής μορφή αγάπης. Μέσα από το βιβλίο ζητάω συγχώρεση και από τον εαυτό μου και από τους άλλους. Έχω δύσκολο χαρακτήρα, οι άνθρωποι που συσχετίστηκαν μαζί μου βασανίστηκαν. Ακούσια έχω πληγώσει ανθρώπους χωρίς να το καταλάβω.
Υπάρχει μια φράση από την ταινία «Kaos» των Ταβιάνι που αναφέρεις στο βιβλίο. Τι σημαίνει για σένα;
«Μάθε να βλέπεις τα πράγματα με τα μάτια αυτών που δεν μπορούν να δουν». Όταν την έγραψα, είχε μεταφορική έννοια. Η ειρωνεία είναι ότι όταν ο πατέρας μου κράτησε το προσχέδιο στα χέρια του, δεν μπορούσε πια να δει. Του άρεσε όμως πολύ. Ακόμα και η μητέρα μου, μου είπε: «Αν και είσαι βλαμμένος, ανακάλυψα πτυχές σου που δεν ήξερα». Αυτή είναι η δικαίωση να σε αναγνωρίζουν οι δικοί σου άνθρωποι μέσα από τον πόνο που έγινε ιερός και όμορφος.
- Η Anthropic «κρατάει πίσω» το ισχυρότερο μοντέλο AI – Όταν η τεχνητή νοημοσύνη γίνεται επικίνδυνη
- Πανσερραϊκός – Αστέρας AKTOR 0-0: Μπλόκο στο σκοράρισμα και πίεση στη μάχη της παραμονής
- WSJ: Το Ισραήλ «δεν έμεινε ικανοποιημένο» από την συμφωνία – Το Ιράν δεν θα πάει στο Πακιστάν εάν δεν υπάρξει εκεχειρία στον Λίβανο
