Η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας (IEA) κάλεσε κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και νοικοκυριά σε όλο τον κόσμο να μειώσουν δραστικά την κατανάλωση πετρελαίου, παρουσιάζοντας ένα δεκάλογο έκτακτης ανάγκης. Η έκκληση έρχεται καθώς τα Στενά του Ορμούζ παραμένει κλειστό για τέταρτη συνεχόμενη εβδομάδα, χωρίς να διαφαίνεται λύση.
Σε έκθεση που δημοσιεύθηκε στις 20 Μαρτίου, η υπηρεσία με έδρα το Παρίσι πρότεινε μέτρα όπως η διεύρυνση της τηλεργασίας, η μείωση των ορίων ταχύτητας στους αυτοκινητοδρόμους κατά τουλάχιστον 10 χιλιόμετρα την ώρα, η προώθηση της κοινής χρήσης οχημάτων και των δημόσιων συγκοινωνιών, καθώς και ο περιορισμός της κυκλοφορίας στις πόλεις μέσω συστημάτων εναλλαγής πινακίδων. Επιπλέον, συνέστησε τον περιορισμό των αεροπορικών ταξιδιών. «Αυτά είναι άμεσα και πρακτικά βήματα που μπορούν να προστατεύσουν τους καταναλωτές και τις οικονομίες από βαθύτερους κραδασμούς», ανέφερε η υπηρεσία.
Από την ενίσχυση της προσφοράς στη συγκράτηση της ζήτησης
Η στροφή προς τη μείωση της ζήτησης σηματοδοτεί αλλαγή στη στρατηγική διαχείρισης κρίσεων της IEA. Νωρίτερα τον Μάρτιο, η υπηρεσία είχε εγκρίνει τη μεγαλύτερη συντονισμένη αποδέσμευση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου στην ιστορία της, με τα κράτη-μέλη να δεσμεύονται για 411,9 εκατομμύρια βαρέλια – υπερδιπλάσια ποσότητα από εκείνη των 182,7 εκατομμυρίων βαρελιών που είχαν απελευθερωθεί μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022.
Ωστόσο, αναλυτές προειδοποιούν ότι τα αποθέματα αποτελούν μόνο προσωρινή λύση. Ο Neil Quilliam, συνεργάτης του Chatham House, δήλωσε στο Al Jazeera πως η αποδέσμευση «δεν θα αλλάξει ουσιαστικά» την κρίση, προσθέτοντας ότι «όταν αυτά εξαντληθούν, δεν υπάρχουν βιώσιμες εναλλακτικές».
Η αναστάτωση οφείλεται στον πόλεμο ΗΠΑ–Ισραήλ κατά του Ιράν, που ξέσπασε με κοινές επιθέσεις στις 28 Φεβρουαρίου. Οι ιρανικές αντεπιθέσεις σε εμπορικά πλοία έχουν σχεδόν σταματήσει τη διέλευση δεξαμενόπλοιων από το Στενό του Ορμούζ, ένα πέρασμα που μετέφερε περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως πριν από τη σύγκρουση. Σύμφωνα με το DW, οι τιμές του αργού πλησιάζουν τα 100 δολάρια το βαρέλι, ενώ ο πρωθυπουργός της Αιγύπτου ανέφερε ότι έφτασαν τα 112 δολάρια προς το τέλος της προηγούμενης εβδομάδας.
Παγκόσμιες προσπάθειες εξοικονόμησης ενέργειας
Κυβερνήσεις σε Ασία και Μέση Ανατολή εφαρμόζουν ήδη δικά τους μέτρα εξοικονόμησης. Η Ταϊλάνδη διέταξε τους δημοσίους υπαλλήλους να εργάζονται εξ αποστάσεως και αύξησε τη θερμοκρασία των κλιματιστικών στους 27 βαθμούς Κελσίου. Οι Φιλιππίνες κήρυξαν «κατάσταση εθνικής ενεργειακής έκτακτης ανάγκης» και καθιέρωσαν τετραήμερη εργασία στο Δημόσιο, ενώ το Βιετνάμ κάλεσε τις επιχειρήσεις να υιοθετήσουν τηλεργασία για να μειώσουν τη ζήτηση στις μετακινήσεις.
Στο Πακιστάν, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση ολοκληρώνει σχέδιο για ένα πανεθνικό «έξυπνο lockdown», που περιλαμβάνει το κλείσιμο αγορών και εμπορικών κέντρων έως τις 9:30 μ.μ., περιορισμό των καλεσμένων στους γάμους στους 200, μείωση κατά 50% των επιδομάτων καυσίμων του Δημοσίου και τηλεργασία για το ήμισυ των δημοσίων υπαλλήλων. Επίσημη ανακοίνωση αναμένεται μετά από διαβουλεύσεις με τους εμπλεκόμενους φορείς.
Η Αίγυπτος επέβαλε από το Σάββατο 28 Μαρτίου ωράριο κλεισίματος στις 9 μ.μ. για καταστήματα, εστιατόρια και εμπορικά κέντρα, στο πλαίσιο πιλοτικής εφαρμογής ενός μηνός. Ο πρωθυπουργός Μόσταφα Μαντμπούλι δήλωσε ότι ο μηνιαίος λογαριασμός ενέργειας της χώρας διπλασιάστηκε – από 1,2 δισεκατομμύρια δολάρια τον Ιανουάριο σε 2,5 δισεκατομμύρια τον Μάρτιο. Από τις 5 Απριλίου, όλοι οι εργαζόμενοι του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα θα εργάζονται από το σπίτι κάθε Κυριακή, με πιθανότητα προσθήκης δεύτερης ημέρας εάν ο πόλεμος συνεχιστεί.
Καμία ένδειξη αποκλιμάκωσης
Ο εκτελεστικός διευθυντής της IEA, Fatih Birol, προειδοποίησε ότι οι συνέπειες θα ενταθούν με την πάροδο του χρόνου. «Όσο περισσότερο διαρκεί αυτή η κρίση, τόσο πιο σοβαρές θα είναι οι επιπτώσεις», τόνισε. Παράλληλα, οι πετρελαιοπαραγωγοί του Κόλπου πιέζουν τις Ηνωμένες Πολιτείες να αντιμετωπίσουν άμεσα το ζήτημα του Στενού του Ορμούζ. Ανώτερος αξιωματούχος του Κόλπου δήλωσε στο Argus Media ότι η Ουάσιγκτον έχει τρεις επιλογές: «Συμβιβασμό με το Ιράν για την ελευθερία διέλευσης, ευθυγράμμιση με τις απαιτήσεις του Ιράν ή προσφυγή στη χρήση βίας».
